Σημαντικές αλλαγές στο στεγαστικό τοπίο και στο πλαίσιο κοινωνικής φροντίδας φέρνει το νομοσχέδιο που παρουσίασαν στο Υπουργικό Συμβούλιο ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης και η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα-Μαρία Μιχαηλίδου. Στόχος, όπως επισημάνθηκε, είναι να αντιμετωπιστεί η πίεση στο κόστος στέγασης, να ενισχυθεί η κοινωνική συνοχή και να μπει τάξη σε ένα κατακερματισμένο και συχνά αναποτελεσματικό σύστημα παροχών.
Στην αιχμή των παρεμβάσεων βρίσκεται η διπλή επιστροφή ενοικίου για κρίσιμες επαγγελματικές ομάδες. Εκπαιδευτικοί, γιατροί και νοσηλευτές που υπηρετούν εκτός Αττικής και εκτός Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης θα λαμβάνουν πίσω δύο ενοίκια αντί ενός, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια. Πρόκειται για μέτρο που εκτιμάται ότι αφορά περίπου 50.000 εργαζόμενους και επιχειρεί να απαντήσει στο χρόνιο πρόβλημα εύρεσης κατοικίας στην περιφέρεια, ιδίως σε τουριστικές και ακριτικές περιοχές.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση επεκτείνει το πλαίσιο περιορισμών στις βραχυχρόνιες μισθώσεις. Στο στόχαστρο μπαίνει πλέον και η Α΄ Δημοτική Κοινότητα του Δήμου Θεσσαλονίκης, κατά το πρότυπο όσων ισχύουν ήδη σε κεντρικές περιοχές της Αθήνας. Μάλιστα, σε περίπτωση μεταβίβασης ακινήτου στις ζώνες όπου εφαρμόζονται οι περιορισμοί, το ακίνητο διαγράφεται από το Μητρώο Βραχυχρόνιας Διαμονής και δεν μπορεί να επανενταχθεί όσο διαρκεί το καθεστώς των περιορισμών. Η ρύθμιση στέλνει σαφές μήνυμα ότι προτεραιότητα δίνεται στη μακροχρόνια μίσθωση και στην αύξηση του διαθέσιμου στεγαστικού αποθέματος.
Νέο κεφάλαιο ανοίγει και με το πρόγραμμα «Κατασκευάζω–Νοικιάζω» (Build to Rent), με το οποίο η κυβέρνηση επιχειρεί να προσελκύσει θεσμικούς παίκτες στην παραγωγή προσιτής κατοικίας. Κατασκευαστικές και εταιρείες διαχείρισης ακινήτων θα μπορούν να ανεγείρουν νέες κατοικίες ή να μετατρέπουν υφιστάμενα ακίνητα άλλης χρήσης σε οικιστικά, υπό την προϋπόθεση ότι θα διατίθενται αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση τουλάχιστον δέκα ετών και με προκαθορισμένο ενοίκιο. Ως αντιστάθμισμα, προβλέπεται φορολογική έκπτωση επί των εσόδων από τα μισθώματα.
Πέρα από τη στέγη, το νομοσχέδιο επιχειρεί βαθιές τομές στον τομέα της κοινωνικής φροντίδας και της αναπηρίας. Θεσπίζεται ενιαίος κανονισμός για τα αναπηρικά επιδόματα του ΟΠΕΚΑ, επεκτείνεται το πρόγραμμα του Προσωπικού Βοηθού, ενώ δημιουργούνται νέα μητρώα στην Εθνική Πύλη Αναπηρίας για δομές και δικαιούχους. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στην επιμόρφωση ατόμων με αναπηρία όρασης, με στόχο την αυτονομία και την καθημερινή λειτουργικότητα.
Στο ίδιο πακέτο εντάσσεται και η διεύρυνση του προγράμματος μετεγκατάστασης από τον Έβρο και σε άλλες ακριτικές περιοχές, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστεί η πληθυσμιακή συρρίκνωση και να στηριχθούν τοπικές κοινωνίες που δοκιμάζονται.
Κοινός παρονομαστής των ρυθμίσεων είναι η απλοποίηση διαδικασιών, η ψηφιοποίηση και η ενίσχυση της διαφάνειας, με το υπουργείο να μιλά για ένα πιο λειτουργικό και δίκαιο σύστημα κοινωνικής πολιτικής. Το αν τα μέτρα θα αποτυπωθούν γρήγορα στην καθημερινότητα των πολιτών –και κυρίως στην αγορά κατοικίας– θα φανεί στην πράξη, καθώς η στεγαστική πίεση παραμένει μία από τις πιο οξείες προκλήσεις για τα ελληνικά νοικοκυριά.
