Η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης αποτελεί εδώ και δεκαετίες μια παρασκηνιακή μάχη μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ. Η επί δεκαετίες απόλυτη κυριαρχία της Ρωσίας σε ευρωπαικό έδαφος, που πωλούσε πετρέλαιο και φυσικό αέριο μέσω τεράστιων αγωγών, διακόπηκε μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία. Και τότε, ανέλαβαν οι ΗΠΑ με την μεταφορά του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Τα τελευταία χρόνια, η Ευρώπη προσπαθεί να σταθεί ενεργειακά στα πόδια της με τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας να έχουν παίξει καθοριστικό ρόλο σ’ αυτό. Το 2025 ήταν η χρονιά ορόσημο όπου το 30% της ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ καλύφθηκε από τον ήλιο και τον άνεμο με τα φωτοβολταικά και τις ανεμογεννήτριες.
Όμως αυτό έχει ενοχλήσει την Ουάσιγκτον η οποία προσπαθεί να γίνει ο κυρίαρχος της ενέργειας στον κόσμο, μέσω του ελέγχου του πετρελαίου της Βενεζουέλας και των ορυκτών της Γροιλανδίας. Αν και η ίδια έχει αρκετά αποθέμετα για το εσωτερικό της, το μεγάλο στοιχήμα δεν είναι ποιος παράγει αλλά ποιος ελέγχει τις διανομές της ενέργειας στον πλανήτη.
Κι αυτό τον ρόλο θέλει να τον έχει αποκλειστικά ο Τραμπ για να κερδίσει την παρτίδα απέναντι στη Ρωσία που παράγει ενέργεια και στην Κίνα που την ελέγχει» ως ο μεγαλύτερος παραγωγός μπαταριών στον κόσμο.
Ο Αμερικανός υπουργός Εμπορίου ήταν άλλωστε ξεκάθαρος στην περίφημη ομιλία του στο Νταβός που ενόχλησε την επικεφαλής της ΕΚΤ, Κριστιν Λαγκάρντ.
Ο Χάουαρντ Λάτνικ, επέκρινε ανοικτά την υιοθέτηση της ηλιακής και αιολικής ενέργειας από την Ευρώπη, υποστηρίζοντας ότι η έλλειψη εργοστασίων που παράγουν μπαταρίες για την αποθήκευσή της θα την «υποτάξει» στην Κίνα.
«Αν πρόκειται να εξαρτηθείς από κάποιον, καλύτερα να είναι ο καλύτερος σύμμαχός σου», είπε ο Λάτνικ σε μια περίοδο που οι σχέσεις της Ευρώπης με τον «στενότερο σύμμαχό» της είναι στο ναδίρ.
Μπορεί η Ευρώπη να γίνει αυτόνομη;
Έρευνα του think tank Ember που δημοσιεύει ο Guardian, αναφέρει ότι η οι ΑΠΕ στην ΕΕ κατάφεραν πέρυσι να παράγουν περισσότερη ενέργεια από τον άνθρακα που κάλυψε το 29% των ενεργειακών αναγκών της.
Ακόμη και χώρες που ο ήλιος δεν είναι κάθε μέρα λαμπερός, όπως η Ολλανδία, παρήγαγαν κατα μέσο όρο το ρεκόρ του 13% της ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ με την Ολλανδία να φτάνει ακόμη και το 20%.
Ο ρόλος του ορυκτού φυσικού αερίου αυξήθηκε κατά 8% – κυρίως λόγω της μείωσης της υδροηλεκτρικής παραγωγής που σχετίζεται με τις καιρικές συνθήκες- αλλά παρέμεινε πολύ κάτω από την πιο πρόσφατη κορύφωσή του το 2019, σύμφωνα με την έκθεση. Η καύση άνθρακα μειώθηκε σε νέο ιστορικό χαμηλό, αντιπροσωπεύοντας λιγότερο από το 10% της ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας στη Γερμανία και την Πολωνία.
Η Beatrice Petrovich, αναλύτρια στο thinktank Ember και κύρια συγγραφέας της έκθεσης, υποστηρίζει ότι η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης την θέτει σε έναν συνεχή κίνδυνο γεωπολιτικής αποσταθεροποίησης ο οποίος είναι και σήμερα ορατός στην Αρκτική.
«Η προσπάθεια να μετατραπεί η ηλιακή και αιολική ενέργεια «σε ραχοκοκαλιά» του ευρωπαϊκού συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας, είναι στον σωστό δρόμο» δήλωσε ο Πέτρας Κατίνας, αναλυτής στο Κέντρο Έρευνας για την Ενέργεια και τον Καθαρό Αέρα.
Αυτό που όπως αναφέρει, λείπει είναι η ανάπτυξη ευρωπαικών δικτύων και μπαταριών για την αποθήκευση της ενέργειας ώστε να μπορέσει να μην εξαρτηθεί και από την Κίνα.
«Η ηλιακή ενέργεια από μόνη της αυξήθηκε κατά περισσότερο από 20% σε ένα μόνο έτος, αποδεικνύοντας ότι η καθαρή ενέργεια μπορεί να κλιμακωθεί ταχύτερα από οποιαδήποτε συμβατική τεχνολογία», υποστηρίζει ο Κατίνας λέγοντας ότι «η πρόκληση τώρα δεν είναι η παραγωγή, αλλά το πόσο γρήγορα μπορεί η Ευρώπη να αναπτύξει δίκτυα, μπαταρίες και ευελιξία».
Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν καθυστερήσει να εκσυγχρονίσουν τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας για να ενσωματώσουν μεγάλους όγκους ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, οι οποίες ποικίλλουν κατά τη διάρκεια της ημέρας και παρέχονται από ένα κατανεμημένο δίκτυο μηχανών.
Όσο λοιπόν η Ευρώπη καθυστερεί να λάβει αποφάσεις, τόσο θα θέτει σε σοβαρό κίνδυνο την ασφάλεια και την ανεξαρτησία της.
