Με την ιστορική απόφαση 392/2026, η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας επισφράγισε τη συνταγματικότητα του νόμου 5089/2024, απορρίπτοντας την αίτηση ακυρώσεως που είχαν καταθέσει δύο σωματεία και μία μη αστική κερδοσκοπική εταιρεία.
Οι αιτούντες στρέφονταν κατά της απόφασης της Υπουργού Εσωτερικών για την προσαρμογή των ληξιαρχικών πράξεων γάμου και γέννησης, αμφισβητώντας ευθέως τη δυνατότητα σύναψης πολιτικού γάμου μεταξύ ομοφύλων και το εξ αυτής απορρέον δικαίωμα υιοθεσίας ανηλίκων.
Το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο, υπό την προεδρία του Μιχάλη Πικραμένου και με εισηγήτρια τη σύμβουλο Αναστασία-Μαρία Παπαδημητρίου, έκρινε κατά πλειοψηφία ότι οι επίδικες ρυθμίσεις εναρμονίζονται πλήρως με τις συνταγματικές αρχές της ισότητας και της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας.
Ο πολιτικός γάμος ως εξελισσόμενος θεσμός
Στο σκεπτικό της απόφασης υπογραμμίζεται ότι οι θεσμοί του γάμου και της οικογένειας δεν παραμένουν στατικοί, αλλά υπόκεινται σε αναπροσδιορισμούς σύμφωνα με τις μεταβαλλόμενες κοινωνικές συνθήκες.
Το Δικαστήριο ξεκαθάρισε ότι ο πολιτικός γάμος αποτελεί έναν αμιγώς πολιτειακό θεσμό του αστικού δικαίου που απευθύνεται σε όλους τους πολίτες ανεξαρτήτως θρησκεύματος, χωρίς να θίγονται οι κανόνες και οι παραδόσεις της Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας, η τήρηση των οποίων επαφίεται στην ελεύθερη βούληση των πιστών.
Παράλληλα, τονίστηκε ότι η συνταγματική προστασία της οικογένειας και της παιδικής ηλικίας αφορά όλες τις μορφές οικογενειακής ζωής στη σύγχρονη κοινωνία, καθώς η τεκνοποιία δεν αποτελεί υποχρεωτικό σκοπό του γάμου, ενώ η ανατροφή παιδιών λαμβάνει χώρα εν τοις πράγμασι και εκτός του παραδοσιακού μοντέλου της ετερόφυλης οικογένειας.
Το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού στην υιοθεσία
Αναφορικά με το δικαίωμα υιοθεσίας, η Ολομέλεια αποφάνθηκε ότι αυτό αποτελεί αυτόθροη συνέπεια της αναγνώρισης του γάμου και δεν προσβάλλει τη συνταγματική προστασία της παιδικής ηλικίας.
Το Δικαστήριο επισήμανε ότι η διαδικασία υιοθεσίας περιβάλλεται από αυστηρές εγγυήσεις, όπως η κοινωνική έρευνα και η δικαστική κρίση, οι οποίες διασφαλίζουν το συμφέρον του ανηλίκου σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, χωρίς ο σεξουαλικός προσανατολισμός των γονέων να αποτελεί εκ των προτέρων κώλυμα.
Επιπλέον, διευκρινίστηκε ότι δεν υφίσταται συνταγματική επιταγή που να επιβάλλει στην υιοθεσία να μιμείται τη βιολογική σχέση με δύο ετερόφυλους γονείς, υπενθυμίζοντας ότι η νομοθεσία επιτρέπει εδώ και δεκαετίες την υιοθεσία από ένα μόνο πρόσωπο.
Υιοθεσία από ομόφυλα ζευγάρια: Οι ενστάσεις της μειοψηφίας και η τελική κρίση
Στον αντίποδα, η μειοψηφία έξι συμβούλων υποστήριξε ότι ο γάμος κατά το Σύνταγμα έχει συγκεκριμένο ιστορικό και πολιτισμικό περιεχόμενο που αφορά αποκλειστικά ετερόφυλα ζευγάρια, ενώ εξέφρασε επιφυλάξεις για την έλλειψη εμπεριστατωμένων μελετών σχετικά με τη μακροπρόθεσμη επίδραση της ανατροφής από ομόφυλους γονείς στην ψυχοκοινωνική εξέλιξη των παιδιών.
Ωστόσο, η πλειοψηφία κατέληξε ότι η επιλογή του νομοθέτη κινείται εντός των ορίων του Συντάγματος και της ΕΣΔΑ, απηχώντας την εξέλιξη των κοινωνικοηθικών αντιλήψεων στις προηγμένες δημοκρατίες του δυτικού κόσμου προς την κατεύθυνση της άρσης του κοινωνικού αποκλεισμού και της προστασίας της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής χωρίς διακρίσεις.
(Πηγή: dikastiko.gr)
