Η λέξη «Θεοφάνια» δημιουργεί συχνά προβληματισμό σχετικά με την ορθή γραφή της, ιδιαίτερα όταν αφορά τη χριστιανική εορτή της Βάπτισης του Χριστού. Στο δίλημμα αν πρέπει να γράφεται «Θεοφάνια» ή «Θεοφάνεια» δίνει απάντηση ο Γιώργος Μπαμπινιώτης μέσα από πρόσφατη ανάρτησή του στον προσωπικό του λογαριασμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Όπως διευκρινίζει, ο πιο σωστός τύπος για την εορτή είναι «Θεοφάνια», με κατάληξη -ια. Η συγκεκριμένη γραφή συμβαδίζει τόσο με τη γλωσσική παράδοση όσο και με τον σχηματισμό ουδέτερων ουσιαστικών τα οποία δηλώνουν γιορτές και τελειώνουν σε -ια, όπως τα Πύθια, τα Ίσθμια και τα Επιφάνια.
Αντίθετα, η μορφή «Θεοφάνεια», με -ει-, παρότι θεωρείται γλωσσικά ορθή, χρησιμοποιείται κυρίως για να εκφράσει μια ιδιότητα ή ενέργεια η οποία προέρχεται από το επίθετο «θεοφανής», κατά το ίδιο πρότυπο με ζεύγη όπως διαφανής – διαφάνεια. Για τον λόγο αυτό ταιριάζει περισσότερο σε αφηρημένες ή περιγραφικές έννοιες και όχι ως ονομασία της συγκεκριμένης εορτής.
Παράλληλα, ο κ. Μπαμπινιώτης επισημαίνει ότι η λέξη «Θεοφάνια» απαντά ήδη στην αρχαιότητα, όπου χρησιμοποιούνταν ως ονομασία εορτής στους Δελφούς, κατά την οποία παρουσιαζόταν στους πιστούς το άγαλμα του Απόλλωνα. Το ιστορικό αυτό δεδομένο ενισχύει περαιτέρω τη χρήση της κατάληξης -ια, που ανταποκρίνεται στη μορφολογία των αρχαίων ουδέτερων ουσιαστικών.
Καταληκτικά, για την εορτή της 6ης Ιανουαρίου προκρίνεται η γραφή «Θεοφάνια», ενώ ο τύπος «Θεοφάνεια» μπορεί να αξιοποιηθεί σε άλλες σημασιολογικές χρήσεις, όχι όμως ως όρος για τη συγκεκριμένη χριστιανική γιορτή.
