Η εικόνα του Θερμαϊκού γεμάτου καλαμάκια, σακούλες και φελιζόλ δεν είναι απλώς ένα ακόμη τοπικό περιβαλλοντικό σοκ. Είναι ένα σύμπτωμα μιας πολύ βαθύτερης κρίσης πλαστικής ρύπανσης που απλώνεται σε ολόκληρη τη Μεσόγειο και απειλεί οικοσυστήματα, οικονομία και δημόσια υγεία.
Η νέα εικόνα περιβαλλοντικής καταστροφής καταγράφηκε τις τελευταίες ώρες, με τον Θερμαϊκό να θυμίζει «υγειονομική βόμβα». Η κεντρική παραλία της Θεσσαλονίκης γέμισε καλαμάκια, φελιζόλ και πλαστικές σακούλες, ενώ τα σκουπίδια φαίνεται ότι μεταφέρθηκαν μέσω πλημμυρικών φαινομένων και ποταμών που εκβάλλουν στον κόλπο.
Η ρύπανση ήταν ορατή σε μεγάλο μήκος της παραλίας – από το λιμάνι μέχρι το Μέγαρο Μουσικής – ενώ συνεργεία καθαρισμού επιχειρούν συνεχώς από το Σαββατοκύριακο.
Παρόμοια εικόνα είχε καταγραφεί και λίγες ημέρες πριν, με χιλιάδες καλάμια, αφρούς και πλαστικά να επιπλέουν προκαλώντας έντονη ανησυχία στους κατοίκους.
@maria__papp 📍Παραλία Θεσσαλονίκης Χολέρα vibes #skg #greece ♬ original sound – GoldenCrown
Η μεγάλη εικόνα: Η Ελλάδα μέσα στην παγκόσμια κρίση πλαστικής ρύπανσης
Το περιστατικό δεν είναι μεμονωμένο. Στην Ελλάδα:
Καταναλώνονται περίπου 6 εκατ. τόνοι πλαστικών προϊόντων ετησίως.
Μόνο περίπου 20% ανακυκλώνεται.
Τα πιο συχνά απορρίμματα στις ακτές είναι σακούλες, μπουκάλια και συσκευασίες.
Συνολικά, εκτιμάται ότι η χώρα παράγει περίπου 700.000 τόνους πλαστικών αποβλήτων τον χρόνο, ενώ σημαντικό ποσοστό καταλήγει στη Μεσόγειο. Παράλληλα, έρευνες έχουν εντοπίσει έως και 500 πλαστικά σωματίδια ανά κυβικό μέτρο νερού σε ελληνικές θάλασσες.
Μεσόγειος: Μια «παγίδα» πλαστικών
Η Μεσόγειος θεωρείται hotspot μικροπλαστικών επειδή είναι σχεδόν κλειστή θάλασσα, με περιορισμένη ανανέωση νερού. Σε ορισμένα σημεία του βυθού έχουν βρεθεί πάνω από 26.000 αντικείμενα απορριμμάτων ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, με το 88% να είναι πλαστικό. Κάθε χρόνο, εκατοντάδες χιλιάδες τόνοι πλαστικών φτάνουν στη Μεσόγειο μέσω ποταμών, παράκτιων δραστηριοτήτων και ναυτιλίας.
Από το σκουπίδι στο… πιάτο μας
Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι μόνο τα ορατά σκουπίδια.
Τα πλαστικά: Διασπώνται σε μικροπλαστικά. Περνούν σε ψάρια και θαλάσσια είδη. Μπορούν να καταλήξουν στον άνθρωπο μέσω τροφικής αλυσίδας. Έρευνες σε ελληνικές θάλασσες έχουν δείξει ότι μικροπλαστικά υπάρχουν σχεδόν σε κάθε θαλάσσιο οργανισμό που εξετάστηκε.
Ο ρόλος του καιρού, των πόλεων και του τουρισμού
Το φαινόμενο επιδεινώνεται από: Ακραία καιρικά φαινόμενα (πλημμύρες με μεταφορά απορριμμάτων). Υπερτουρισμό και αυξημένη κατανάλωση πλαστικού. Ανεπαρκή διαχείριση απορριμμάτων
Οι πιέσεις σε παράκτιες περιοχές αυξάνονται συνεχώς, ειδικά σε χώρες με έντονη τουριστική δραστηριότητα όπως η Ελλάδα.
Μπορεί να αλλάξει η κατάσταση;
Υπάρχουν προσπάθειες: Καθαρισμοί βυθών και ακτών. Σχέδια προστασίας θαλάσσιας βιοποικιλότητας. Στόχοι μείωσης πλαστικής ρύπανσης έως το 2030
Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι χωρίς μείωση χρήσης πλαστικού στην πηγή, η κατάσταση δύσκολα θα αναστραφεί.
Το συμπέρασμα
Ο Θερμαϊκός δεν είναι «ένα κακό Σαββατοκύριακο». Είναι μια μικρογραφία μιας περιβαλλοντικής κρίσης που χτίζεται χρόνια και που πλέον φαίνεται ξεκάθαρα στην επιφάνεια της θάλασσας.
