Η υπόθεση της Ελίζαμπεθ Σμαρτ – της 14χρονης που απήχθη από το σπίτι της στο Σολτ Λέικ Σίτι το 2002 και εντοπίστηκε ζωντανή εννέα μήνες μετά, δεν είναι απλώς ένα ρεπορτάζ. Είναι καθρέφτης ενός κοινωνικού προβλήματος που εκτείνεται πολύ πέρα από τα όρια των ΗΠΑ. Στην περίπτωση της Σμαρτ, οι αρχές κινητοποιήθηκαν άμεσα, τα μέσα ενημέρωσης ανέλαβαν πρωτοφανή κάλυψη και η ίδια επέζησε και τελικά απελευθερώθηκε, δίνοντας φωνή στα παιδιά που έχουν βιώσει απαγωγή και αιχμαλωσία.
Τώρα βρισκόμαστε μπροστά στην περίπτωση της δεκαεξάχρονης Λόρας. Πάτρα, Ζωγράφου, Γερμανία. Κανείς δεν ξέρει που τελικά βρίσκεται. Πολλά βίντεο κυκλοφορούν. Τα αναλύει αστυνομία. Οι γονείς της αρνούνται φήμες για υπερβάλλουσα αυστηρότητα στο παιδί τους. Το «Χαμόγελο του παιδιού» κάνει συνεχείς αναρτήσεις. Όλοι εύχονται να δώσει ένα καλό τέλος
Αλλά τι δείχνουν οι αριθμοί σήμερα; Πόσα παιδιά εξακολουθούν να χάνονται, πόσα βρίσκονται ξανά στην αγκαλιά των οικογενειών τους και πόσα παραμένουν στα ίχνη της Ανθρωπότητας;
Τα στατιστικά λένε την αλήθεια: εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά εξαφανίζονται κάθε χρόνο
Στην Ευρώπη, οι αναφορές για αγνοούμενα παιδιά ξεπερνούν τις 124.000 το χρόνο, σύμφωνα με την Missing Children Europe, προκαλώντας ανησυχία για τη συχνότητα με την οποία μικρά παιδιά χάνουν την επαφή με το περιβάλλον τους.
Στην Ελλάδα, τα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας δείχνουν ότι από το 2019 μέχρι σήμερα διαχειρίστηκαν τουλάχιστον 420 υποθέσεις εξαφανισμένων ανηλίκων, ενώ υπάρχουν και σχεδόν 1.900 περιπτώσεις εξαφανίσεων ασυνόδευτων παιδιών (στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για πρόσφυγες και μετανάστες).
Επιπλέον, σύμφωνα με στοιχεία από φορείς προστασίας παιδιών, από τις περιπτώσεις στις οποίες έχει ενεργοποιηθεί ειδικό σύστημα αναζήτησης, ο συνολικός αριθμός παιδιών που έχουν βρεθεί είναι περίπου 163, ενώ περίπου 23 εξακολουθούν να αναζητούνται. Ένα νούμερο που συνεχώς αλλάζει καθώς οι υποθέσεις εξελίσσονται.
Αυτά τα νούμερα δεν συμπεριλαμβάνουν μόνο απαγωγές από τρίτους, αλλά και περιπτώσεις φυγής, οικογενειακών διαφορών, και άλλων τύπων εξαφανίσεων.
Στο εξωτερικό: διάσημες υποθέσεις και η μοίρα των παιδιών
Σε διεθνές επίπεδο, υπάρχουν πολλές γνωστές υποθέσεις που έχουν συγκλονίσει την κοινή γνώμη:
Ελίζαμπεθ Σμαρτ – βρέθηκε ζωντανή μετά από εννέα μήνες αιχμαλωσίας.
Andrea Michelle Reyes – μια γυναίκα που είχε απαχθεί ως βρέφος στις ΗΠΑ το 1999 εντοπίστηκε ζωντανή στο Μεξικό μετά από 25 χρόνια, όταν η υπόθεση επανεξετάστηκε και χρησιμοποιήθηκαν σύγχρονες μεθόδοι DNA.
Abdul Aziz Khan – αγνοούμενος για επτά χρόνια στις ΗΠΑ, βρέθηκε ασφαλής το 2025 μετά από τυχαία αστυνομική παρέμβαση.
Αντίθετα, υπάρχουν και υποθέσεις που παραμένουν ανοιχτές:
Ben Needham – ένα 21 μηνών παιδί που εξαφανίστηκε στην Κω το 1991 και δεν έχει βρεθεί μέχρι σήμερα, παρά από συμπερασματικές έρευνες και εκτεταμένες αναζητήσεις.
Και υπάρχουν περιπτώσεις – όπως αυτή της Madeleine McCann – που παραμένουν μύθος και τραγωδία, με τις έρευνες να συνεχίζονται και τις θεωρίες να πολλαπλασιάζονται.
Στην Ελλάδα: πέρα από τα στατιστικά
Εκτός από τις εξαφανίσεις που καταγράφονται ως τέτοιες, όπως της Λόρας, η Ελλάδα έχει βιώσει περιστατικά που θορύβησαν την κοινή γνώμη, όπως η υπόθεση της «Blond Angel» – του παιδιού που βρέθηκε από την αστυνομία και αρχικά θεωρήθηκε ότι είχε απαχθεί, με τις έρευνες τελικά να στρέφονται γύρω από καταγγελίες για παράνομη φροντίδα και λάθη στο σύστημα ληξιαρχείων.
Παράλληλα, η χώρα έχει κυρώσει και εφαρμόζει τη Διεθνή Σύμβαση της Χάγης του 1980 για την αντιμετώπιση των διεθνών απαγωγών παιδιών, με σκοπό την άμεση επιστροφή τους στην πατρίδα τους όταν μεταφέρονται παρανόμως σε άλλες χώρες.
Τι σημαίνει να χάνεται ένα παιδί: πέρα από τους αριθμούς
Οι απαγωγές και οι εξαφανίσεις παιδιών δεν είναι μόνο στατιστικά. Κάθε αριθμός αντιστοιχεί σε μια οικογένεια που περιμένει, σε ένα παιδί που χάθηκε από την καθημερινότητά του, και σε μια κοινωνία που πρέπει να μάθει να προστατεύει περισσότερο.
Η έγκαιρη αναφορά εξαφάνισης, η συνεργασία με τις αρχές, και η χρήση συστημάτων όπως το Amber Alert είναι κρίσιμες για να αυξήσουμε τις πιθανότητες να βρεθούν ζωντανά τα παιδιά που χάνονται.
Στο τέλος, κάθε υπόθεση πρέπει να θυμίζει ότι πίσω από κάθε «εξαφανισμένο παιδί» υπάρχει μια πραγματική ιστορία, ένα παιδί που αξίζει να βρεθεί.
