Τη στενή και αμφίδρομη σχέση ανάμεσα στην καρδιά και τον εγκέφαλο και πώς αυτή επηρεάζει την υγεία μας, τη συμπεριφορά και τις αποφάσεις μας αναφέρει σε κείμενό του το newscientist.com.
Αρχικά, παρουσιάζεται ένα παράδειγμα από το χειρουργείο: η ακρόαση μουσικής πριν και κατά τη διάρκεια μιας επέμβασης μπορεί να μειώσει την αρτηριακή πίεση, τον καρδιακό ρυθμό και τον πόνο μετά την επέμβαση. Αν και ο ασθενής δεν αντιλαμβάνεται τη μουσική όταν είναι αναισθητοποιημένος, αυτή συνεχίζει να επηρεάζει θετικά το σώμα. Αυτό αποδεικνύει ότι ο νους μπορεί να επηρεάσει την καρδιά ακόμη και σε καταστάσεις όπου δεν έχουμε συνείδηση.
Η σύνδεση καρδιάς και εγκεφάλου είναι γνωστή εδώ και χρόνια. Για παράδειγμα, η κατάθλιψη αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, ενώ μετά από καρδιακά επεισόδια πολλοί άνθρωποι εμφανίζουν ψυχολογικά προβλήματα. Παλιότερα, οι επιστήμονες πίστευαν ότι ο εγκέφαλος επηρεάζει την καρδιά μόνο προς μία κατεύθυνση, κυρίως μέσω του στρες. Ωστόσο, νεότερες έρευνες έδειξαν ότι υπάρχει αμφίδρομη επικοινωνία: η καρδιά στέλνει συνεχώς πληροφορίες στον εγκέφαλο, κυρίως μέσω του πνευμονογαστρικού νεύρου, σχετικά με τον ρυθμό και την κατάστασή της.
«Οι μηχανισμοί με τους οποίους η καρδιά και ο εγκέφαλος επικοινωνούν σε περίπτωση δυσλειτουργίας είναι πολλοί», λέει ο Μίτσελ Έλκιντ της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας, ο οποίος βραβεύτηκε πέρσι για σημαντική ερευνητική συμβολή του στη σύνδεση καρδιάς-εγκεφάλου. «Ορισμένες εκφυλιστικές διαταραχές, όπως η νόσος του Πάρκινσον, αποτελούν παράδειγμα του πώς ο εγκέφαλος και η καρδιά επικοινωνούν μεταξύ τους. Γενικά θεωρούμε τη νόσο του Πάρκινσον ως μια ασθένεια του εγκεφάλου, αλλά αποδεικνύεται ότι η νευρική εκφύλιση επηρεάζει στην πραγματικότητα την καρδιά ως έναν από τους πρώτους στόχους της και η εμπλοκή του εγκεφάλου μπορεί να έρθει αργότερα», αναφέρει επίσης.
Αυτή η σχέση εγκεφάλου – καρδιάς αποτελεί μέρος της λεγόμενης «ενδοαντίληψης», δηλαδή της ικανότητας του εγκεφάλου να αντιλαμβάνεται τι συμβαίνει μέσα στο σώμα. Η καλή λειτουργία αυτής της σύνδεσης βοηθά όχι μόνο στη σωματική υγεία αλλά και στη συναισθηματική ισορροπία και στη λήψη αποφάσεων.
Οι επιστήμονες εξετάζουν πλέον πώς μπορούν να αξιοποιήσουν αυτή τη σύνδεση για διάγνωση και θεραπεία. Η μουσική, για παράδειγμα, φαίνεται να είναι ένα χρήσιμο εργαλείο: επηρεάζει τόσο τον εγκέφαλο όσο και την καρδιά και μπορεί να βοηθήσει στην ανίχνευση προβλημάτων όπως η υπέρταση. Παράλληλα, νέες τεχνολογίες, όπως τα «έξυπνα» ρολόγια, ίσως επιτρέψουν την έγκαιρη διάγνωση καρδιαγγειακών προβλημάτων.
Επιπλέον, οι ερευνητές μελετούν πώς τα αιμοφόρα αγγεία συνδέουν την υγεία της καρδιάς με εκείνη του εγκεφάλου. Προβλήματα όπως η σκλήρυνση των αρτηριών μπορούν να επηρεάσουν όχι μόνο την καρδιά αλλά και τη λειτουργία του εγκεφάλου, οδηγώντας ακόμη και σε γνωστική εξασθένηση ή άνοια.
Στον τομέα της θεραπείας, φαίνεται ότι ορισμένα ήδη υπάρχοντα φάρμακα μπορεί να έχουν διπλή δράση. Για παράδειγμα, αντικαταθλιπτικά φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν το νευρικό σύστημα που συνδέει καρδιά και εγκέφαλο, ενώ οι β-αναστολείς (beta blockers) μπορούν να μειώσουν όχι μόνο την αρτηριακή πίεση αλλά και την παρορμητική συμπεριφορά, βελτιώνοντας τη λήψη αποφάσεων.
Μπορούμε και μόνοι μας να ενισχύσουμε αυτή τη σύνδεση
Τέλος, το κείμενο τονίζει ότι μπορούμε και μόνοι μας να ενισχύσουμε αυτή τη σύνδεση. Ασκήσεις που μας βοηθούν να αντιλαμβανόμαστε τον καρδιακό μας ρυθμό, καθώς και τεχνικές αναπνοής και χαλάρωσης, μπορούν να μειώσουν το άγχος, να βελτιώσουν τη συγκέντρωση και να οδηγήσουν σε καλύτερες αποφάσεις. Ακόμη και απλές πρακτικές, όπως το «βούισμα» κατά την εκπνοή, ενεργοποιούν το νευρικό σύστημα που χαλαρώνει το σώμα.
Συνολικά, το άρθρο καταλήγει ότι η καρδιά και ο εγκέφαλος λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύστημα. Η κατανόηση αυτής της σχέσης αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουμε την υγεία και δείχνει ότι, φροντίζοντας το ένα, φροντίζουμε και το άλλο.
Η ώρα που τρώμε μπορεί να κάνει μεγαλύτερη διαφορά στην καρδιά μας απ’ ότι νομίζουμε
Εν μεταξύ, δεν είναι ασυνήθιστο να τρώμε ένα βραδινό δείπνο (ή σνακ) λίγο πριν πάμε για ύπνο. Ωστόσο, σύμφωνα με μια νέα μελέτη που διεξήχθη από το Πανεπιστήμιο Northwestern, η διακοπή του φαγητού περίπου τρεις ώρες πριν τον ύπνο μπορεί στην πραγματικότητα να βελτιώσει την καρδιαγγειακή μας υγεία με την πάροδο του χρόνου.
«Μεταξύ των μεσήλικων και ηλικιωμένων ενηλίκων που διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο καρδιομεταβολικών παθήσεων, η παράταση της νυχτερινής νηστείας των συμμετεχόντων κατά περίπου δύο ώρες, το χαμήλωμα των φώτων και η μη κατανάλωση φαγητού για τρεις ώρες πριν τον ύπνο βελτίωσε τις μετρήσεις της καρδιαγγειακής και μεταβολικής υγείας κατά τη διάρκεια του ύπνου, καθώς και κατά τη διάρκεια της ημέρας», αναφέρει η μελέτη και το άρθρο του Realsimple.com που την παρουσιάζει.
Με πληροφορίες από: newscientist.com , Realsimple.com .
