Στο πώς όλο και περισσότεροι γιατροί στις ΗΠΑ χρησιμοποιούν chatbots τεχνητής νοημοσύνης (AI) στην καθημερινή τους δουλειά, αλλά και τους κινδύνους και τα όρια αυτής της χρήσης αναφέρεται σε κείμενό του το Cnn health.
Αρχικά, όπως επισημαίνει το κείμενο, εκατομμύρια Αμερικανοί στρέφονται σε AI chatbots για απαντήσεις σχετικά με την υγεία τους. Και οι ίδιοι οι γιατροί έχουν αρχίσει να τα χρησιμοποιούν. Ιδιαίτερα δημοφιλή είναι τα εξειδικευμένα ιατρικά chatbots, τα οποία έχουν σχεδιαστεί ειδικά για τον χώρο της υγείας. Μάλιστα, ένας διευθύνων σύμβουλος τέτοιας εταιρείας υποστηρίζει ότι πάνω από 100 εκατομμύρια ασθενείς έλαβαν φροντίδα από γιατρούς που χρησιμοποίησαν την πλατφόρμα του.
Ωστόσο, τα γενικά chatbots, όπως το ChatGPT, δεν θεωρούνται κατάλληλα για ιατρική χρήση από πολλούς γιατρούς, επειδή μπορεί να δίνουν λανθασμένες ή μη ενημερωμένες πληροφορίες. Γι’ αυτό και οι ίδιες οι εταιρείες προειδοποιούν ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για εξατομικευμένες ιατρικές συμβουλές χωρίς τη γνώμη ειδικού. Η δρ Ιντα Σιμ, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο, η οποία μελετά το πώς μπορεί να γίνει χρήση πληροφοριών και τεχνολογίας για να βελτιωθεί η υγεία παρομοιάζει το ChatGPT με έναν «περίεργο θείο», υπονοώντας ότι μπορεί να λέει πράγματα που δεν είναι πάντα αξιόπιστα.
Αντίθετα, τα ειδικά ιατρικά chatbots έχουν ένα πλεονέκτημα: βασίζονται σε επιστημονικές μελέτες και ιατρικές οδηγίες, και έτσι δίνουν πιο αξιόπιστες απαντήσεις. Γι’ αυτό και η χρήση τους έχει αυξηθεί πολύ.
Ένας από τους βασικούς λόγους που οι γιατροί χρησιμοποιούν αυτά τα εργαλεία είναι η τεράστια ποσότητα νέας ιατρικής γνώσης. Κάθε χρόνο δημοσιεύονται εκατομμύρια επιστημονικές μελέτες και είναι αδύνατο για έναν γιατρό να τις παρακολουθεί όλες. Παρ’ όλα αυτά, οι γιατροί πρέπει να ενημερώνονται συνεχώς για να διατηρούν την άδειά τους. Τα ιατρικά chatbots βοηθούν, γιατί συγκεντρώνουν και συνοψίζουν τις πιο σημαντικές πληροφορίες από τη βιβλιογραφία.
Αυτή η ροή εργασίας παρέχει στους γιατρούς πιο ακριβείς απαντήσεις που συνοψίζουν και συνδέονται με σημαντικές εργασίες και κατευθυντήριες γραμμές. Ο Τζάρεντ Ντασέβσκι, ειδικευόμενος ιατρός στην Ιατρική Σχολή Icahn στο Όρος Σινάι, ο οποίος γράφει για την Τεχνητή Νοημοσύνη, αναφέρει ότι αυτές οι λειτουργίες είναι ιδιαίτερα χρήσιμες για τους εκπαιδευόμενους που εργάζονται πολλές ώρες
Επιπλέον, κάποιοι γιατροί χρησιμοποιούν τα chatbots για να αναλύσουν δεδομένα ασθενών. Ωστόσο, εδώ προκύπτουν σοβαρά ζητήματα ασφάλειας και ιδιωτικότητας. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου γιατροί χρησιμοποιούν μη εγκεκριμένα εργαλεία (τα λεγόμενα “shadow AI”) και ανεβάζουν εκεί προσωπικά δεδομένα ασθενών. Αν και κάποιες πλατφόρμες ισχυρίζονται ότι είναι συμβατές με τους νόμους προστασίας δεδομένων, ειδικοί επισημαίνουν ότι αυτό δεν είναι πάντα ακριβές. Έτσι, υπάρχει κίνδυνος τα δεδομένα των ασθενών να χρησιμοποιηθούν με λάθος τρόπο ή ακόμη και για οικονομικό όφελος.
Ορισμένα από τα προαναφερθέντα εργαλεία διαφημίζουν χαρακτηριστικά συμμόρφωσης με τον HIPAA. (Ο νόμος HIPAA είναι ένας ομοσπονδιακός νόμος που απαιτεί από ορισμένους οργανισμούς που διατηρούν αναγνωρίσιμες πληροφορίες υγείας — όπως νοσοκομεία και ασφαλιστικές εταιρείες — να τις προστατεύουν από την αποκάλυψή τους χωρίς τη συγκατάθεση του ασθενούς).
Παρά ταύτα, η δρ. Κάρολιν Κάουφμαν — ειδικευόμενη ιατρός στο Stanford Medicine — και άλλοι γιατροί λένε ότι πληροφορίες περί ασθενών βρίσκουν τον δρόμο τους σε μη εξουσιοδοτημένα chatbots, ανοίγοντας ενδεχομένως την πόρτα σε νέους τρόπους εμπορευματοποίησης των δεδομένων των ασθενών.
«Τα δεδομένα είναι χρήμα», λέει η ίδια, σημειώνοντας ότι δεν έχει ανεβάσει ποτέ πληροφορίες που προστατεύονται από τον νόμο HIPAA σε μη εγκεκριμένο chatbot. «Αν απλώς ανεβάζουμε ελεύθερα αυτά τα δεδομένα σε συγκεκριμένους ιστότοπους, τότε αυτό αποτελεί προφανώς κίνδυνο για τον κάθε ασθενή ξεχωριστά, αλλά και για τον φορέα (που εργαζόμαστε)».
Ένα άλλο σημαντικό πεδίο χρήσης των AI chatbots είναι η συγγραφή ιατρικών σημειώσεων. Οι γιατροί συχνά πρέπει να γράφουν αναλυτικές αναφορές για την πορεία των ασθενών, κάτι που απαιτεί πολύ χρόνο. Τα chatbots μπορούν να βοηθήσουν στη σύνταξη αυτών των κειμένων, εξοικονομώντας χρόνο και ίσως μειώνοντας τα λάθη, αφού συγκεντρώνουν όλες τις πληροφορίες πιο εύκολα.
Επίσης, τα chatbots βοηθούν στη γραφειοκρατία, όπως στη σύνταξη επιστολών προς ασφαλιστικές εταιρείες. Αυτή η διαδικασία είναι χρονοβόρα και κοστίζει πολλά χρήματα στο σύστημα υγείας. Με τη βοήθεια της AI, οι γιατροί μπορούν να δημιουργούν γρήγορα τέτοιες επιστολές και να εξυπηρετούν καλύτερα τους ασθενείς τους.
Ακόμη, τα chatbots χρησιμοποιούνται για να δημιουργούν λίστες πιθανών διαγνώσεων. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για φοιτητές ιατρικής και νέους γιατρούς, που δεν έχουν ακόμη μεγάλη εμπειρία. Η AI τους βοηθά να σκεφτούν όλες τις πιθανές αιτίες ενός προβλήματος, ειδικά όταν εισάγουν πλήρη δεδομένα, όπως εξετάσεις και απεικονίσεις.
«(Βρισκόμαστε) στο σημείο όπου λαμβάνουμε γνώση και την εφαρμόζουμε σε ένα εξελισσόμενο σύνολο συνθηκών στο πλαίσιο της ζωής μας. Αυτό είναι η ιατρική. Είναι στο πλαίσιο της ζωής των ανθρώπων. Και αυτά τα μηχανήματα δεν το κάνουν αυτό»
Advertisement
Παρά τα οφέλη, υπάρχουν και σημαντικοί περιορισμοί.
Οι γιατροί τονίζουν ότι τα AI chatbots κάνουν λάθη και μπορεί να δώσουν διαφορετικές απαντήσεις στην ίδια ερώτηση. Επίσης, δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την ανθρώπινη κρίση και εμπειρία. Η ιατρική δεν βασίζεται μόνο σε γνώσεις και οδηγίες, αλλά και στην ικανότητα του γιατρού να κατανοεί τον ασθενή μέσα στο πλαίσιο της ζωής του.
Συνολικά, τα AI chatbots αποτελούν ένα χρήσιμο εργαλείο που βοηθά τους γιατρούς να εξοικονομούν χρόνο και να διαχειρίζονται καλύτερα την πληροφορία. Όμως, δεν είναι τέλεια και πρέπει να χρησιμοποιούνται με προσοχή, ειδικά όταν πρόκειται για προσωπικά δεδομένα και κρίσιμες ιατρικές αποφάσεις.
«Αν απλώς εφαρμόζουμε κατευθυντήριες γραμμές, τότε ας μας αντικαταστήσουν», καταλήγει η δρ. Σιμ. «(Βρισκόμαστε) στο σημείο όπου λαμβάνουμε γνώση και την εφαρμόζουμε σε ένα εξελισσόμενο σύνολο συνθηκών στο πλαίσιο της ζωής μας. Αυτό είναι η ιατρική. Είναι στο πλαίσιο της ζωής των ανθρώπων. Και αυτά τα μηχανήματα δεν το κάνουν αυτό».
Τα, ειδικευμένα σε θέματα υγείας, chatbot δεν αντικαθιστούν την επαγγελματική ιατρική φροντίδα
Θυμίζουμε ότι τον Ιανουάριο του 2026, η OpenAI παρουσίασε το ChatGPT Health, μια νέα έκδοση του chatbot που μπορεί να αναλύει ιατρικούς φακέλους, δεδομένα από εφαρμογές ευεξίας και φορητές συσκευές, προσφέροντας απαντήσεις σε θέματα υγείας. Αντίστοιχες δυνατότητες προσφέρει και η Anthropic μέσω του Claude. Ωστόσο, σύμφωνα με άρθρο του AP, και οι δύο εταιρείες διευκρινίζουν ότι τα προγράμματά τους δεν αντικαθιστούν την επαγγελματική ιατρική φροντίδα ούτε προορίζονται για διάγνωση ασθενειών.
Αντ’ αυτού, λένε ότι τα chatbot μπορούν να συνοψίσουν και να εξηγήσουν τα αποτελέσματα περίπλοκων εξετάσεων, να βοηθήσουν στην προετοιμασία για μια επίσκεψη σε γιατρό ή να αναλύσουν σημαντικές τάσεις υγείας που είναι κρυμμένες σε ιατρικά αρχεία και μετρήσεις εφαρμογών.
Με πληροφορίες από: Cnn health , AP
