Γνωρίζουμε όλοι πολύ καλά ότι στη σημερινή εποχή, όπου η πληροφορία διαχέεται τόσο γρήγορα και με πολλούς διαφορετικούς τρόπους, θα έρθει κάποια στιγμή που θα διαβάσουμε κάτι στο διαδίκτυο και δεν θα ξέρουμε με σιγουριά αν είναι αλήθεια ή όχι.
Καθημερινά στο διαδίκτυο «καταναλώνουμε» περιεχόμενο, από βίντεο και άρθρα μέχρι podcasts και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Ωστόσο, δεν έχουμε πάντα τη δυνατότητα να καταλάβουμε εάν αυτά που πραγματεύονται είναι μύθοι ή αλήθειες.
Τέτοιου είδους παραπληροφόρηση συναντάμε σε μια μεγάλη γκάμα θεμάτων, με τα ιατρικά να είναι από τα πιο δημοφιλή στις διαδικτυακές κοινότητες. Δεν είναι λίγες οι φορές που έχουμε πετύχει σε κάποιο βίντεο στο TikTok ή στο Instagram τους λεγόμενους «γιατρούς του διαδικτύου», ενώ πλέον δεν είναι σπάνιο να αναζητούμε ιατρικές απαντήσεις και από εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.
Όλοι έχουμε ψάξει για θέματα υγείας στο διαδίκτυο. Εκείνη τη στιγμή είναι δύσκολο να καταλάβουμε την επικινδυνότητα που μπορεί να κρύβεται πίσω από αυτό, γιατί αναζητούμε άμεσα ανακούφιση και συμβουλή. Το θεωρούμε μια έξυπνη λύση ανάγκης μέχρι να επισκεφθούμε τον γιατρό. Στην πραγματικότητα όμως, λόγω της αναξιοπιστίας πολλών πληροφοριών που κυκλοφορούν στα μέσα, το πιθανότερο είναι να οδηγηθούμε σε περισσότερο άγχος παρά σε ανακούφιση.
Ωστόσο, υπάρχουν και περιπτώσεις όπου μπορεί να βρούμε χρήσιμες απαντήσεις από αναγνωρισμένους ειδικούς. Παρ’ όλα αυτά, η αναζήτησή μας στον κυβερνοχώρο εξακολουθεί να χρειάζεται μεγάλη προσοχή.
Πρόσφατα είχαμε μια παρόμοια εμπειρία, που επιβεβαιώνει ότι δεν πρέπει να εμπιστευόμαστε άκριτα ό,τι διαβάζουμε online και ότι καλό είναι να απευθυνόμαστε απευθείας σε γιατρούς και να ακολουθούμε τις συμβουλές ειδικών.
«Πέφτοντας», λοιπόν, πάνω σε ένα βίντεο στο TikTok σχετικά με τη στοματική υγεία και την ουλίτιδα, το οποίο ανέφερε ότι η κύρια αιτία μετάδοσης της ουλίτιδας και της περιοδοντίτιδας είναι μέσω του φιλιού, παραξενευτήκαμε ιδιαίτερα με τον συγκεκριμένο ισχυρισμό. Έτσι αποφασίσαμε να μην αγνοήσουμε ένα θέμα που μας ενδιαφέρει και να το ερευνήσουμε, ρωτώντας φοιτήτρια Οδοντιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ για να μας λυθούν όλες τις απορίες.
Τι απαντά η Ειρήνη Κοξαράκη, φοιτήτρια Οδοντιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), στη HuffPost:
- Ποια είναι τελικά η βασική αιτία της ουλίτιδας και της περιοδοντίτιδας; Είναι κυρίως θέμα βακτηρίων στο στόμα ή παίζουν σημαντικό ρόλο και τα υπολείμματα τροφών;
Η βασική αιτία της ουλίτιδας και της περιοδοντίτιδας είναι η παρουσία και η συσσώρευση βακτηριακής οδοντικής πλάκας (βιοϋμένιο) στα δόντια και τα ούλα.
Εάν η φλεγμονή των ούλων (ουλίτιδα) παραμείνει αθεράπευτη, μπορεί να εξελιχθεί σε περιοδοντίτιδα, δηλαδή η φλεγμονή να επεκταθεί από τα ούλα στους περιοδοντικούς (στηρικτικούς) ιστούς των δοντιών.
Παλαιότερα πιστεύαμε πως τα υπολείμματα τροφών που μένουν στα ούλα αποτελούν από μόνα τους άμεση αιτία της νόσου. Σήμερα η επιστήμη θέωρει ότι μπορούν να συμβάλλουν έμμεσα, καθώς ευνοούν την ανάπτυξη και τη διατήρηση της βακτηριακής πλάκας. Η ανεπαρκής απομάκρυνσή τους μέσω σωστής στοματικής υγιεινής επιτρέπει στα βακτήρια να πολλαπλασιαστούν και να σχηματίσουν βιοϋμένιο, το οποίο αποτελεί τον κύριο αιτιολογικό παράγοντα της ουλίτιδας και της περιοδοντίτιδας.
(Murakami S, Mealey BL, Mariotti A, Chapple ILC. Dental plaque-induced gingival conditions. J Periodontol. 2018)
- Μπορεί η περιοδοντική νόσος να μεταδοθεί μέσω του σάλιου, για παράδειγμα με το φιλί; Πόσο σημαντικός είναι αυτός ο παράγοντας στην καθημερινή ζωή;
Παρότι τα βακτήρια που σχετίζονται με την περιοδοντική νόσο μπορούν να μεταφερθούν μέσω του σάλιου, η απλή παρουσία τους δεν αρκεί για την εκδήλωση της νόσου, καθώς απαιτείται η συνύπαρξη επιπλέον παραγόντων.
Τέτοιοι παράγοντες είναι η ευαισθησία του ξενιστή, η ανεπαρκής στοματική υγιεινή, η διατροφή, το κάπνισμα, ο σακχαρώδης διαβήτης, διάφορες άλλες συστηματικές νόσοι, γενετική προδιάθεση κ.α.
Επομένως, η μετάδοση της περιοδοντικής νόσου μέσω του φιλιού δεν είναι από μόνη της ικανή να οδηγήσει στην εγκατάσταση της νόσου και δεν αποτελεί σημαντικό παράγοντα στην καθημερινή ζωή.
(Greenstein G, Lamster I. Bacterial transmission in periodontal diseases: a critical review. J Periodontol)
- Ποιος είναι ο πραγματικός ρόλος του βουρτσίσματος, του οδοντικού νήματος και του water flosser; Είναι πάντα ωφέλιμα ή υπάρχουν περιπτώσεις που δεν αρκούν από μόνα τους;
Το βούρτσισμα των δοντιών, σε συνδυασμό με το οδοντικό νήμα, τα μεσοδόντια βουρτσάκια και προαιρετικά το water flosser, έχει ως στόχο τη μηχανική απομάκρυνση της οδοντικής πλάκας, ιδίως από τις δυσπρόσιτες μεσοδόντιες περιοχές όπου η οδοντόβουρτσα από μόνη της δεν μπορεί να προσπελάσει αποτελεσματικά.
Η καθημερινή και αποτελεσματική μηχανική απομάκρυνση της πλάκας αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της πρόληψης και αντιμετώπισης της περιοδοντικής νόσου.
Ωστόσο, σε ασθενείς με εγκατεστημένη ουλίτιδα ή περιοδοντίτιδα, εκτός από τη σωστή στοματική υγιεινή από τον ίδιο τον ασθενή, απαιτείται και επαγγελματική απομάκρυνση της πλάκας και της τρυγίας από τον οδοντίατρο.
- Όταν ένας ασθενής έχει “θυλάκους” και του λένε ότι τα ούλα δεν μπορούν να επανέλθουν, ισχύει αυτό σε όλες τις περιπτώσεις; Υπάρχει τρόπος να βελτιωθεί η κατάσταση χωρίς χειρουργική επέμβαση;
Σκοπός της περιοδοντικής θεραπείας είναι ο έλεγχος και η άρση της φλεγμονής, η μείωση ή, κατά το δυνατόν, η εξάλειψη των περιοδοντικών θυλάκων, καθώς και η βελτίωση ή τουλάχιστον η διατήρηση του οστού που ‘έχει χαθεί’.
Εφόσον η περιοδοντική νόσος βρίσκεται σε αρχικά στάδια, οι παραπάνω στόχοι μπορούν συχνά να επιτευχθούν με μη χειρουργική περιοδοντική θεραπεία. Αυτή περιλαμβάνει την αποτελεσματική καθημερινή στοματική υγιεινή από τον ασθενή, καθώς και επαγγελματική απομάκρυνση της πλάκας και της τρυγίας στο οδοντιατρείο.Η διατήρηση του θεραπευτικού αποτελέσματος επιτυγχάνεται με τακτικές επανεξετάσεις στον οδοντίατρο.
Συνεπώς, σε πολλές περιπτώσεις η κατάσταση μπορεί να βελτιωθεί σημαντικά χωρίς χειρουργική επέμβαση, ανάλογα με το στάδιο της νόσου. Σε προχωρημένα στάδια, ωστόσο, ενδέχεται να απαιτηθεί χειρουργική περιοδοντική θεραπεία.
Τέλος, η έκβαση της θεραπείας επηρεάζεται σημαντικά και από άλλους παράγοντες, όπως η συνεργασία του ασθενούς, το κάπνισμα, καθώς και συστηματικά νοσήματα, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης.
(Citterio F, Gualini G, Chang M, Piccoli GM, Giraudi M, Manavella V, Baima G, Mariani GM, Romano F, Aimetti M. Pocket closure and residual pockets after non-surgical periodontal therapy: A systematic review and meta-analysis. J Clin Periodontol. 2022)
