Δεν είναι μόνο ο καφές. Είναι το ποτήρι. Και δεν είναι μόνο το πλαστικό. Είναι και το «χάρτινο». Από τον πρωινό espresso μέχρι το εμφιαλωμένο νερό και το γάλα στο ψυγείο, τα μικροπλαστικά έχουν βρει τρόπο να χωθούν στην καθημερινότητά μας, αθόρυβα αλλά επίμονα.
Ο καφές «απ’ έξω» έχει γίνει συνήθεια. Τον κρατάμε στο χέρι, τον πίνουμε βιαστικά, τον ανεβάζουμε στα social. Αυτό που δεν φαίνεται όμως είναι τι άλλο καταλήγει στον οργανισμό μας μαζί με την καφεΐνη: χιλιάδες μικροπλαστικά σωματίδια που απελευθερώνονται από τα ποτήρια μίας χρήσης.
Και εδώ έρχεται η μεγάλη παρεξήγηση. «Μα εγώ παίρνω χάρτινο ποτήρι». Στην πραγματικότητα, τα περισσότερα χάρτινα ποτήρια δεν είναι καθαρά χάρτινα. Έχουν εσωτερική πλαστική επένδυση (συνήθως πολυαιθυλένιο) για να μη διαλύονται από τα ζεστά υγρά. Όταν έρθουν σε επαφή με υψηλές θερμοκρασίες, αυτή η επένδυση μπορεί να αποδομηθεί, απελευθερώνοντας μικρο- και νανοπλαστικά.
Αλλά το πρόβλημα δεν σταματά στο take away. Σε πλαστικό ή σύνθετο «χρηστικό» υλικό συσκευάζονται καθημερινά εμφιαλωμένα νερά, γάλατα και φυτικά ροφήματα, τσάγια και αφεψήματα, αναψυκτικά και χυμοί
Μελέτες των τελευταίων ετών δείχνουν ότι μικροπλαστικά έχουν ανιχνευθεί σε τρόφιμα, στο πόσιμο νερό, ακόμη και στον αέρα που αναπνέουμε. Το πλαστικό δεν «μένει στο ράφι». Μεταναστεύει.
Τι σημαίνει αυτό για την υγεία μας
Η επιστήμη ακόμη ερευνά τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις των μικροπλαστικών στον ανθρώπινο οργανισμό. Ωστόσο, υπάρχουν ήδη ανησυχίες για: φλεγμονώδεις αντιδράσεις, ενδοκρινικές διαταραχές, μεταφορά τοξικών ουσιών και βαρέων μετάλλων, πιθανή συσσώρευση σε όργανα και ιστούς
Με απλά λόγια: δεν γνωρίζουμε ακόμη πόσο επικίνδυνα είναι, αλλά γνωρίζουμε ότι δεν θα έπρεπε να βρίσκονται εκεί.
Η «ευκολία» που πληρώνουμε ακριβά
Το πλαστικό κέρδισε τη μάχη της καθημερινότητας γιατί είναι φθηνό και πρακτικό. Όμως το κόστος του μεταφέρεται αλλού: στο περιβάλλον και τελικά στο σώμα μας. Κάθε ποτήρι μίας χρήσης, κάθε μπουκάλι νερού, κάθε καπάκι είναι ένας ακόμη κρίκος σε μια αλυσίδα έκθεσης που δύσκολα σπάει.
Το τί μπορούμε να κάνουμε, ρεαλιστικά, δεν χρειάζεται ούλε εξειδίκευση ούτε φιλοσοφία. Δεν χρειάζεται να γίνουμε τέλειοι. Αρκεί να γίνουμε λίγο πιο συνειδητοί:
Επαναχρησιμοποιούμενο ποτήρι για καφέ
Γυάλινα ή ανοξείδωτα μπουκάλια
Λιγότερα εμφιαλωμένα, περισσότερο φίλτρο νερού
Πίεση σε επιχειρήσεις για πραγματικά βιώσιμες λύσεις
Γιατί το θέμα δεν είναι απλώς οικολογικό. Είναι θέμα υγείας. Στο τέλος της ημέρας, το ερώτημα δεν είναι αν θα πιούμε καφέ. Είναι αν θέλουμε να τον πίνουμε μαζί με πλαστικό.