ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ – ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ
Στην αξία των ευρωατλαντικών σχέσεων, αλλά και στην ανάγκη η Ευρώπη να προσαρμοστεί σε μια πιο απαιτητική διεθνή πραγματικότητα, εστίασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μετά το πέρας της έκτακτης συνάντησης στις Βρυξέλλες, που συγκάλεσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα έπειτα και από τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ προς την Ευρώπη με αφορμή τη Γροιλανδία.
Μετά και την υπαναχώρηση του Αμερικανού προέδρου στο ζήτημα των δασμών, ο πρωθυπουργός εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι «τα πράγματα είναι ελαφρώς καλύτερα» και υπογράμμισε, μεταξύ άλλων, ότι οι δεσμοί Ευρώπης–Ηνωμένων Πολιτειών παραμένουν θεμελιώδεις, τονίζοντας παράλληλα πως η Ένωση οφείλει να περάσει από την ισχύ των αξιών της στην αξία της ισχύος της, ενισχύοντας την αυτονομία, την ασφάλεια και τη γεωπολιτική της βαρύτητα σε έναν κόσμο αυξημένης αστάθειας..
Το μήνυμα που εξέπεμψε ήταν σαφές, η Ευρώπη και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κάθε λόγο να διατηρήσουν τη σχέση τους λειτουργική, αποφεύγοντας κινήσεις που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ρήγματα δύσκολα αναστρέψιμα.
«Οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους και πρέπει να υπάρχει ένα πλαίσιο συνεννόησης όπου όλοι να γνωρίζουν ποιες μπορεί να είναι οι επιπτώσεις σε περίπτωση που ξεπεραστούν τα όρια» έιπε.
Σε ερώτηση για το αν υπήρξε σύμπνοια και για το πώς θα προχωρήσει η Ευρώπη από εδώ και στο εξής με τις Ηνωμένες Πολιτείες όσον αφορά τη Γροιλανδία ο Πρωθυπουργός απάντησε: «Δεν είναι μυστικό ότι οι ευρωατλαντικές σχέσεις τον τελευταίο χρόνο έχουν περάσει από περιόδους αναταράξεων. Παρά ταύτα, όλοι αναγνωρίζουμε ότι πρέπει καλή την πίστη να επιδιώκουμε αυτές οι σχέσεις να διατηρηθούν σε λειτουργικό επίπεδο, χωρίς να υπάρχουν συμπεριφορές οι οποίες θα μπορούν να οδηγήσουν σε εξελίξεις οι οποίες δεν θα μπορούν να διορθωθούν στη συνέχεια».
Στο πλαίσιο αυτό, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε τον ρόλο της Ελλάδας ως κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης με στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ, τονίζοντας ότι η Αθήνα εργάζεται ώστε οι όποιες εντάσεις να παραμένουν πρόσκαιρες και να οδηγούν σε λύσεις αμοιβαίου οφέλους.
«Η Ελλάδα είναι μια χώρα η οποία είναι αυτή τη στιγμή μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, και δεσμεύεται στο πλαίσιο της πολυμέρειας και του διεθνούς δικαίου που έχει καθορίσει τις διεθνείς σχέσεις εδώ και 70 και χρόνια, ένα πλαίσιο το είναι προς όφελος και των ΗΠΑ. «Δε θα κουραστώ να προσπαθώ να πείθω τους Αμερικανούς συνομιλητές μου ότι η οποιαδήποτε ένταση στις ευρωατλαντικές σχέσεις ζημιώνει τόσο την Ευρώπη όσο και τις ΗΠΑ», πρόσθεσε.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο ζήτημα της Γροιλανδίας και της ασφάλειας της Αρκτικής, σημειώνοντας ότι, σύμφωνα με τις τελευταίες διαβεβαιώσεις, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν προτίθεται ούτε να επιβάλει πρόσθετους δασμούς σε χώρες που στήριξαν ανοιχτά τη Δανία ούτε να χρησιμοποιήσει στρατιωτική ισχύ για την κατάληψη δανικού εδάφους.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι οι «κόκκινες γραμμές» για την Ευρώπη είναι απολύτως σαφείς: δεν τίθεται ζήτημα αμφισβήτησης της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας της Γροιλανδίας, για την οποία μπορούν να αποφασίσουν μόνο οι ίδιοι οι κάτοικοί της και το Βασίλειο της Δανίας, με την πλήρη στήριξη της ΕΕ.
«Η Αρκτική είναι ένα μείζον ζήτημα παγκόσμιας ασφάλειας», ανέφερε, σημειώνοντας ότι υπάρχουν τρόποι, και μέσα από το ΝΑΤΟ και μέσα από την υφιστάμενη διμερή συμφωνία ΗΠΑ – Δανίας από το 1951, να αντιμετωπιστεί το ζήτημα αυτό, στο πλαίσιο της προστασίας και της διασφάλισης της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Δανίας και της Γροιλανδίας.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε το ζήτημα αυτό με τη συνολικότερη εικόνα ασφάλειας στην Αρκτική, τονίζοντας ότι πρόκειται για κρίσιμη προτεραιότητα τόσο για την Ευρώπη όσο και για το ΝΑΤΟ. Όπως ανέφερε, απαιτείται στενή συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ώστε να αποτραπεί οποιαδήποτε απόπειρα ενίσχυσης της επιρροής της Κίνας ή της Ρωσίας στην περιοχή, ενώ παραδέχθηκε ότι οι σχετικές συνομιλίες δεν έχουν ακόμη αποκτήσει οργανωμένο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο.
«Η προστασία της Αρκτικής, μπορεί να είμαστε μακριά από την Αρκτική ως Ελλάδα, είναι όμως μια κρίσιμη προτεραιότητα για το ΝΑΤΟ, για την ασφάλεια της Ευρώπης…Πρέπει λοιπόν να μπορούμε να βρούμε έναν τρόπο να συνεργαστούμε με τις Ηνωμένες Πολιτείες στα πλαίσια του ΝΑΤΟ, έτσι ώστε να μπορέσουμε να αποτρέψουμε τυχόν επιρροή της Κίνας ή της Ρωσίας στην περιοχή» είπε.
Ωστόσο, σχολίασε ότι δεν υπήρξε κάποιο οργανωμένο πλαίσιο ευρωπαϊκής θεσμικής συνεννόησης για το θέμα αυτο μεταξύ του Μαρκ Ρούτε και κάποιων ευρωπαίων ηγετών, πριν τη συνάντησή του με τον Αμερικανό Πρόεδρο στο Νταβός, ο Έλληνας πρωθυπουργός απάντησε ότι η εντύπωσή του είναι ότι δεν υπήρξε ένα οργανωμένο πλαίσιο συνεννόησης και σίγουρα όχι σε επίπεδο ευρωπαϊκό, θεσμικό ή NATO.
Αναφερόμενος στο προτεινόμενο από τον Τραμπ «Συμβούλιο Ειρήνης» για τη Γάζα, ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι η Ελλάδα, όπως και σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες, δυσκολεύεται να συμμετάσχει στο σχήμα όπως αυτό έχει παρουσιαστεί μέχρι στιγμής. Υπενθύμισε δε ότι η Ελλάδα υπήρξε πρωταγωνίστρια στην Απόφαση 2803, η οποία νομιμοποίησε το Συμβούλιο ως προσωρινή διοίκηση της Γάζας, με σκοπό την υλοποίηση των επόμενων σταδίων του ειρηνευτικού σχεδίου.
Η Ελλάδα συνέχισε έχει άμεσο ενδιαφέρον για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και επιθυμεί ευρωπαϊκή παρουσία. Σύμφωνα με τον κ. Μητσοτάκη διερευνάται η ανάληψη ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών για να επανέλθει το Συμβούλιο στον αρχικό του προορισμό: την ειρήνευση στη Γάζα, τη μεταβατική διοίκηση, την ανοικοδόμηση και τελικά την επίλυση του Παλαιστινιακού ζητήματος.
«Θέλουμε να είμαστε παρόντες. Θέλουμε η Ευρώπη να είναι παρούσα…Νομίζω ότι και η κυρία Κάγια Κάλας αλλά και πολλές χώρες βρήκαν αρκετά ενδιαφέρουσα την ιδέα να διερευνήσουμε ,αν όχι την ανοιχτή συμμετοχή μας, γιατί αυτό νομικά μπορεί να είναι δύσκολο αλλά με κάποιο τρόπο ανάληψη ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών έτσι ώστε αυτό το Συμβούλιο Ειρήνης να επανέλθει στον αρχικό του προορισμό» τόνισε
Νωρίτερα ο Πρωθυπουργός αντιπρότεινε για το Συμβούλιο Ειρήνης οι 13 χώρες οι οποίες έχουν προσκληθεί να συμμετέχουν στο συμβούλιο και να προσυπογράψουν την προσχώρηση τους μόνο όμως για το ζήτημα το οποίο αφορά την επόμενη φάση της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Γάζα και για όσο χρόνο αυτό απαιτηθεί» τονίζοντας την πρότασή για συμμετοχή χωρίς όμως να δημιουργείται ένας νέος οργανισμός ο οποίος να λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τον ΟΗΕ.
Σε ερώτηση για το ποια διδάγματα μπορεί να αντλήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση από αυτή την κρίση και πώς μπορεί να ενισχύσει τη συνοχή της, χωρίς να εισέλθει σε ένα καθεστώς αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο πρωθυπουργός επανήλθε στο ζήτημα της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, υπογραμμίζοντας ότι πλέον αποτελεί κοινό τόπο στην Ένωση. Όπως είπε, η Ελλάδα υποστήριζε διαχρονικά την ανάγκη για μεγαλύτερη αμυντική συνεργασία και επαρκή ευρωπαϊκό προϋπολογισμό για την άμυνα, ενώ συνέδεσε άμεσα τη στρατηγική αυτονομία με την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, θέμα που θα συζητηθεί στην άτυπη Σύνοδο της 12ης Φεβρουαρίου στο Βέλγιο.
«Η στρατηγική αυτονομία περνά και μέσα από την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. Η γνώμη μας μετρά όσο πιο ισχυροί είμαστε και πιστεύω ότι πρέπει να περάσουμε από την ισχύ των αξιών μας στην αξία της ισχύος μας», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι αυτό αφορά τόσο την Ελλάδα όσο και συνολικά την Ευρωπαϊκή Ένωση.
