Το Ισλαμαμπάντ επιστρέφει στο επίκεντρο της πιο κρίσιμης διπλωματικής παρτίδας στη Μέση Ανατολή. Η Ουάσινγκτον στέλνει στο Πακιστάν τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ, αλλά όχι τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, σε μια κίνηση που δείχνει χαμήλωμα του επιπέδου των συνομιλιών μετά το προηγούμενο αδιέξοδο. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, εμφανίζεται πρόθυμη να μιλήσει μέσω Πακιστανών μεσολαβητών, αλλά διαμηνύει ότι δεν σχεδιάζει απευθείας συνάντηση με τους Αμερικανούς.
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές αναχωρούν για το Πακιστάν με στόχο την επανεκκίνηση των επαφών με την ιρανική πλευρά. Η αποστολή της Ουάσινγκτον θα αποτελείται από τον Στιβ Γουίτκοφ, ειδικό απεσταλμένο του Ντόναλντ Τραμπ για τη Μέση Ανατολή, και τον Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος έχει εμπλακεί και σε προηγούμενες διαπραγματεύσεις στην περιοχή. Ο Τζέι Ντι Βανς, που είχε ηγηθεί της προηγούμενης αμερικανικής αποστολής, μένει αυτή τη φορά εκτός, αν και ο Λευκός Οίκος αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να ταξιδέψει εφόσον κριθεί απαραίτητο.
Από ιρανικής πλευράς, το κεντρικό πρόσωπο στο Ισλαμαμπάντ είναι ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, ο οποίος έφτασε στην πακιστανική πρωτεύουσα την Παρασκευή. Ωστόσο, η Τεχεράνη σπεύδει να βάλει φρένο στις προσδοκίες: εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών ανέφερε ότι οι Ιρανοί αξιωματούχοι δεν σχεδιάζουν να συναντήσουν απευθείας τους Αμερικανούς και ότι οι θέσεις της Τεχεράνης θα μεταφερθούν μέσω του Πακιστάν.
Η απουσία του Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, προέδρου του ιρανικού κοινοβουλίου και κορυφαίου συνομιλητή στον προηγούμενο γύρο, θεωρείται εξίσου σημαντική. Στην προηγούμενη συνάντηση στο Ισλαμαμπάντ, ο Γκαλιμπάφ είχε βρεθεί απέναντι στον Βανς, σε συνομιλίες που κράτησαν πάνω από 20 ώρες αλλά δεν οδήγησαν σε συμφωνία. Αυτή τη φορά, η μη συμμετοχή του δείχνει ότι και η Τεχεράνη κατεβάζει τον πήχη των προσδοκιών.
Το μεγάλο ερώτημα είναι ποιος πραγματικά αποφασίζει στην ιρανική πλευρά. Οι ενδείξεις οδηγούν στους Φρουρούς της Επανάστασης και ειδικά στον ταξίαρχο Αχμάντ Βαχίντι, έναν από τους πιο σκληροπυρηνικούς παράγοντες του ιρανικού συστήματος εξουσίας. Σύμφωνα με την ανάλυση του Critical Threats Project και του ISW, ο Βαχίντι και ο κύκλος του έχουν επανειλημμένα περιορίσει τα περιθώρια κινήσεων πιο πραγματιστών αξιωματούχων, όπως ο Γκαλιμπάφ και ο Αραγτσί, πιέζοντας για αδιάλλακτη γραμμή στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ.
Ο ρόλος του Βαχίντι φάνηκε και από την εμπλοκή του Μοχαμάντ Μπαγκέρ Ζολγκάντρ, γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και βετεράνου των Φρουρών της Επανάστασης. Ο Ζολγκάντρ φέρεται να τοποθετήθηκε στην ιρανική διαπραγματευτική ομάδα ώστε να διασφαλίσει ότι οι συνομιλητές της Τεχεράνης δεν θα ξεπεράσουν τις «κόκκινες γραμμές» των Φρουρών, κυρίως στο πυρηνικό πρόγραμμα, στους πυραύλους και στη στήριξη του λεγόμενου «Άξονα της Αντίστασης».
Η σύγκρουση στο εσωτερικό της Τεχεράνης φαίνεται πως συνέβαλε και στο προηγούμενο ναυάγιο. Ο Ζολγκάντρ κατηγόρησε, σύμφωνα με τις ίδιες αναλύσεις, τον Αραγτσί και τον Γκαλιμπάφ ότι έδειξαν υπερβολική ευελιξία στο Ισλαμαμπάντ στις 11 και 12 Απριλίου. Ακολούθησε επιστροφή της ιρανικής αποστολής στην Τεχεράνη, ενώ οι συνομιλίες κατέρρευσαν χωρίς συμφωνία.
Την ίδια ώρα, το διακύβευμα ξεπερνά τη διπλωματία. Η κρίση έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς το Στενό του Ορμούζ, από όπου περνά περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων μεταφορών πετρελαίου, παραμένει σε μεγάλο βαθμό κλειστό, ενώ οι ΗΠΑ έχουν μπλοκάρει τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου. Σύμφωνα με το Reuters, μόλις πέντε πλοία πέρασαν από το Στενό το τελευταίο 24ωρο, έναντι περίπου 130 ημερησίως πριν από τον πόλεμο.
Ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει ότι η Τεχεράνη σκοπεύει να παρουσιάσει πρόταση που θα ανταποκρίνεται στις αμερικανικές απαιτήσεις, χωρίς όμως να έχει γίνει σαφές ποιοι ακριβώς διαμορφώνουν την τελική ιρανική γραμμή. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον έχει δει «κάποια πρόοδο» από την ιρανική πλευρά τις τελευταίες ημέρες, αλλά η Τεχεράνη επιμένει ότι δεν μπαίνει σε απευθείας διαπραγμάτευση με τους Αμερικανούς στο Πακιστάν.
Το Ισλαμαμπάντ, λοιπόν, δεν φιλοξενεί απλώς ακόμη έναν γύρο επαφών. Φιλοξενεί μια δοκιμή ισχύος: ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη, αλλά και μέσα στο ίδιο το ιρανικό καθεστώς. Από τη μία, ο Αραγτσί λειτουργεί ως το διπλωματικό πρόσωπο της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Από την άλλη, οι Φρουροί της Επανάστασης και ο Βαχίντι φαίνεται να κρατούν το πραγματικό κλειδί των αποφάσεων. Και όσο αυτό το κλειδί παραμένει στα χέρια των σκληροπυρηνικών, κάθε προσπάθεια συμφωνίας κινδυνεύει να σκοντάψει πριν καν ξεκινήσει.
