Δι΄ημάς εγεννήθη κόμμα νέον, «Η Ελπίδα για τη Δημοκρατία». Ίσως θα ήταν μια έξυπνη και πολύ πρωτότυπη ιδέα να είχε ξεκινήσει κάπως έτσι την ομιλία-παρουσίαση-ανακοίνωση του κόμματός της η Μαρία Καρυστιανού.
Η Πολιτική, άλλωστε, ποτέ δεν υπήρξε ένας χώρος αποκλειστικά προγραμμάτων, αριθμών και ψυχρών διακηρύξεων. Είναι και πεδίο συμβόλων, εντυπώσεων, λεκτικών ευρημάτων και επικοινωνιακών αιφνιδιασμών.
Η κ. Μαρία Καρυστιανού διαθέτει ήδη ένα ισχυρό συμβολικό κεφάλαιο, το οποίο γεννήθηκε μέσα από τη συλλογική οδύνη, την κοινωνική αγανάκτηση και την απαίτηση για δικαιοσύνη. Το ερώτημα, όμως, παραμένει ανοιχτό και βαθιά πολιτικό: Μπορεί ένα φορτισμένο ηθικό πρόσωπο να μετασχηματισθεί σε συνεκτικό πολιτικό φορέα με ιδεολογική σαφήνεια, οργανωτική επάρκεια και ανθεκτικότητα στον χρόνο;
Διότι η κοινωνική συγκίνηση γεννά δυναμικές, αλλά η πολιτική ιστορία διδάσκει πως η διάρκεια απαιτεί στελέχη, σχέδιο, πειστικό λόγο και σαφή προσδιορισμό εκείνων «δι’ ους εγεννήθη» το νέο κόμμα.
Το νέο κόμμα τα έχει όλα αυτά;
Κάποιοι άλλοι μεταθέτουν την κριτική τους για το νεοπαγές κόμμα «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» σε ένα άλλο επίπεδο, αυτό της φυσικής επιστήμης για να ερμηνεύσουν την αναγκαιότητά του. Κι αυτό το επίπεδο δεν είναι άλλο παρά η «θεωρία του κενού» στη φύση.
Δηλαδή, ποιο “κενό” καλύπτει σε βασικούς τομείς και τι νέο προτείνει σε: Ιδεολογία, Οικονομία, Εξωτερική πολιτική, Πολιτική ( Θεσμική Ηθική και κοινωνική συνοχή);
Πριν, όμως, εξειδικεύσουμε τους παραπάνω τομείς ας παραθέσουμε τη θεωρία του “κενού” για να ερμηνεύσουμε πληρέστερα.
Η θεωρία ότι «η φύση απεχθάνεται το κενό» διατυπώθηκε ήδη από τον Αριστοτέλη και εκφράζει την αντίληψη πως στη φύση δεν μπορούν να υπάρξουν πραγματικά κενά.
Σήμερα η έννοια χρησιμοποιείται μεταφορικά στην κοινωνία και την πολιτική: Όταν δημιουργείται ένα ηθικό, ιδεολογικό ή κοινωνικό κενό, εμφανίζονται νέες δυνάμεις, ιδέες ή πρόσωπα που επιχειρούν να το καλύψουν, εκφράζοντας ανάγκες και προσδοκίες της κοινωνίας.
Με αυτήν τη λογική, η ίδρυση του κόμματος από την Μαρία Καρυστιανού μπορεί να ερμηνευθεί μέσα από τη θεωρία πως «η φύση απεχθάνεται το κενό».
Όταν οι πολίτες, δηλαδή, νιώθουν πως απουσιάζει η δικαιοσύνη, η εμπιστοσύνη, η ηθική και η κοινωνική εκπροσώπηση, τότε γεννιέται η ανάγκη ενός νέου πολιτικού λόγου. Το «κενό» δεν είναι μόνο πολιτικό, αλλά είναι βαθιά υπαρξιακό και κοινωνικό, γιατί αφορά την ανάγκη των πολιτών να πιστέψουν ξανά στους θεσμούς και στη δημοκρατία.
Ιδεολογία
Το ιδεολογικό κενό που επιχειρεί να καλύψει ένας τέτοιος πολιτικός σχηματισμός σχετίζεται με την απομάκρυνση της πολιτικής από τον άνθρωπο και την ηθική της ευθύνης. Τα παραδοσιακά κόμματα συχνά εγκλωβίζονται σε στείρες ιδεολογικές αντιπαραθέσεις, αφήνοντας στο περιθώριο την καθημερινή αγωνία του πολίτη.
Οικονομία
Στον οικονομικό τομέα, το κενό αφορά την αίσθηση πως η ανάπτυξη δεν συνοδεύεται από κοινωνική δικαιοσύνη. Το νέο πολιτικό εγχείρημα θα μπορούσε να δώσει έμφαση σε ένα μοντέλο οικονομίας που υπηρετεί πρώτα τον άνθρωπο και όχι αποκλειστικά τους αριθμούς.
Εξωτερική πολιτική
Στην εξωτερική πολιτική, το πιθανό «κενό» σχετίζεται με την ανάγκη μιας πιο ανεξάρτητης φωνής. Ένα τέτοιο κόμμα θα μπορούσε να υποστηρίξει μια εξωτερική πολιτική που στηρίζεται όχι μόνο στα γεωπολιτικά συμφέροντα αλλά και στις αρχές του ανθρωπισμού, της ειρήνης και της διεθνούς δικαιοσύνης.
Πολιτική (Θεσμική Ηθική και Κοινωνική Συνοχή)
Το σημαντικότερο ίσως κενό που επιχειρεί να καλύψει αφορά τη θεσμική ηθική και την κοινωνική συνοχή. Μετά από κρίσεις, σκάνδαλα και τραγωδίες, πολλοί πολίτες αισθάνονται πως οι θεσμοί λειτουργούν χωρίς πραγματική λογοδοσία.
Βέβαια, το αν ένα τέτοιο εγχείρημα θα πετύχει, εξαρτάται από το κατά πόσο θα μπορέσει να μετατρέψει την κοινωνική αγανάκτηση σε δημιουργική πολιτική πρόταση.
Ένα κόμμα μακροημερεύει όταν κομίζει ένα νέο πολιτικό ήθος, μία διαφορετική αντίληψη εξουσίας και ένα ολοκληρωμένο όραμα για την κοινωνία.
Όπως η μεταπολίτευση γέννησε τη Νέα Δημοκρατίακαι το ΠΑΣΟΚ, και όπως η οικονομική κρίση απογείωσε τον ΣΥΡΙΖΑ, έτσι και σήμερα η κρίση αξιοπιστίας των θεσμών δημιουργεί χώρο για πολιτικές κινήσεις με αντισυστημικό και ηθικό χαρακτήρα.
Τα “πολιτικά περίστροφα” ας σιγήσουν, όμως, για λίγο και ας αρκεστούν οι πολιτικοί αντίπαλοι του νέου κόμματος στα πολιτικά επιχειρήματα.
Ο χρόνος θα δείξει, αν το νέο αυτό πολιτικό εγχείρημα θα συνοδευτεί και από ανάλογες πολιτικές προτάσεις για ένα διαφορετικό οδοιπορικό της χώρας μας.
Γιατί στην πολιτική δεν αρκούν μόνο οι καλές προθέσεις των πολιτικών, αλλά χρειάζονται και ρεαλιστικές προτάσεις, όπως βέβαια και όραμα για έναν νέο βηματισμό της χώρας.
