Εφόσον οι επόμενες εκλογές τοποθετούνται στην άνοιξη του 2027, το επικείμενο 2026 θα είναι το τελευταίο πλήρες έτος της 2ης θητείας της κυβέρνησης Μητσοτάκη.
Τα σενάρια για πρόωρες εκλογές εντός του 2026 προσκρούουν στο προφανές: ότι καμία κυβέρνηση με αυτοδυναμία δεν θα ρίσκαρε να τη χάσει.
Σε αυτό δεν κατατείνει μόνον η κάμψη της ΝΔ κάτω από το 29% σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις (λόγω των κινητοποιήσεων των αγροτών, που εξανέμισαν επικοινωνιακά και τις ενεργειακές συμφωνίες με τις ΗΠΑ, και την εκλογή Πιερρακάκη ως Προέδρου του Eurogroup)· συμβάλλει και η υπόσχεση του Πρωθυπουργού ότι δεν θα αλλάξει τον εκλογικό νόμο: συνεπώς, η αυτοδυναμία (που απαιτεί τουλάχιστον 37%) παραμένει μακρινό όνειρο, ακόμα και στις προεξοφλημένες 2ες εκλογές του 2027.
Το 2026 αναμένονται εξελίξεις στην Κεντροαριστερά και στη Δεξιά:
Στην Κεντροαριστερά, η πιθανή ίδρυση κομμάτων από τον Αλέξη Τσίπρα και τη Μαρία Καρυστιανού αναμένεται να ανακατέψει την τράπουλα. Τα υφιστάμενα κόμματα (ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, Πλεύση Ελευθερίας, Νέα Αριστερά, Κίνημα Δημοκρατίας, Μερα25) αναμένεται να δουν κάμψη στα ποσοστά τους.
Ωστόσο, δεν θα πρέπει να λησμονείται ότι πλέον 7 κόμματα θα διεκδικούν το 40% της Κεντροαριστεράς, το οποίο, στο καλύτερο σενάριο εισροής ψηφοφόρων από το Κέντρο και την Κεντροδεξιά, θα μπορούσε να ανέλθει έως του 50%. Όχι όμως παραπάνω, διότι δεν θα πρέπει να ξεχνούμε ότι ζούμε την ιδεολογική επιστροφή της Δεξιάς (παγκοσμίως και εγχωρίως).
Με απλά μαθηματικά, προκύπτει ότι, με την παραδοχή ότι:
- Το ΠΑΣΟΚ (που σήμερα μετριέται στο 14%) δεν μπορεί να πέσει κάτω από το 8%,
- Η Πλεύση Ελευθερίας (που σήμερα μετριέται στο 10%) δεν μπορεί να πέσει κάτω από το 4% και
- Τα υπόλοιπα τέσσερα υφιστάμενα κόμματα (ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά, Κίνημα Δημοκρατίας, Μερα25), που σήμερα μετριούνται αθροιστικά στο 13%, δεν μπορούν να πέσουν κάτω από το 6%,
τότε για τον Τσίπρα και την Καρυστιανού απομένει αθροιστικά, στην καλύτερη περίπτωση, ένα 30% (με πιθανότερο κάτι πιο κοντά στο 25%, απλά και μόνο λόγω ..συνωστισμού κομμάτων).
Λαμβάνοντας υπόψη ότι η Καρυστιανού τυγχάνει δημοφιλέστερη από τον πρώην Πρωθυπουργό, θα μπορούσαμε, για την οικονομία της συζήτησης, να υποθέσουμε μια ενδεικτική κατανομή 16% Καρυστιανού – 12% Τσίπρας.
Άρα, πού καταλήγουμε πάλι; Σε μια περαιτέρω διάσπαση της Κεντροαριστεράς, η οποία, θύμα της αδυναμίας των πρωταγωνιστών της να υπαχθούν ο ένας στον άλλο, θα διατηρήσει τη ΝΔ 1ο κόμμα.
Θεωρητικά, δηλαδή, μόνο ένας συνασπισμός Τσίπρα-Καρυστιανού, Τσίπρα-ΠΑΣΟΚ, Καρυστιανού-Κωνσταντοπούλου ή ΠΑΣΟΚ-Καρυστιανού θα μπορούσε να φέρει άνετα ένα 2ο κόμμα άνω του 20%, ώστε να απειλήσει τη ΝΔ.
Όμως αυτό δεν προκύπτει ως ενδεχόμενο, γιατί η Καρυστιανού δεν θέλει να συνεργαστεί με κανένα υφιστάμενο πολιτικό πρόσωπο/κόμμα, και τα υφιστάμενα πρόσωπα/κόμματα δεν θέλουν να συνεργαστούν και μεταξύ τους.
Θα πρέπει να συμβεί μαζική μεταστροφή της κοινωνίας προς τον Τσίπρα ή την Καρυστιανού (πχ να μετακινηθεί προς έναν από τους δύο το 1/2 της ΝΔ), για να συζητάμε για διακύβευμα ως προς την πρωτιά στις επόμενες εκλογές. Κάτι τέτοιο, όμως, δεν διαφαίνεται. Τα κόμματα Καρυστιανού-Τσίπρα αναμένεται να αναδιατάξουν τις θέσεις από τη 2η και κάτω, αλλά όχι την 1η.
Κι αυτό γιατί, όσο και αν προσδοκώνται / προεξοφλούνται, πέρα από το ότι θα επιτείνουν έναν απίστευτο συνωστισμό επιλογών στην Κεντροαριστερά, εντάσσονται και στο ευρύτερο πλαίσιο των χαμηλών προσδοκιών της ελληνικής κοινωνίας:
- Ο Τσίπρας, παρά το re-branding, έχει ταβάνι στην επιρροή του, λόγω του ότι η από το 2015 ιδεολογική απαξίωση της Κεντρο-/Αριστεράς δεν έχει αναστραφεί ουσιαστικά.
- Η Καρυστιανού, ως δυνάμει πολιτικό πρόσωπο, έχει ήδη φθαρεί πριν καν ιδρύσει κόμμα με την επαμφοτερίζουσα αναβλητικότητά της και την εμπλοκή της με πολιτικά πρόσωπα του παρελθόντος. Επίσης, δεν φαίνεται να διαθέτει το πολιτικό βάθος για μια ανάρρηση σε επίπεδα κόμματος εξουσίας. Μια επιτροπή σοφών που «εργάζεται για τη σωτηρία της χώρας» δεν αρκεί.
Επίσης, δεν πρέπει να υποτιμάμε την αντοχή του τραύματος της κωλοτούμπας: η κοινωνία είναι πιο καχύποπτη προς επίδοξους σωτήρες από όσο ήταν πριν 10-15 χρόνια.
Στη Δεξιά, η αξιοσημείωτη δημοσκοπική αντοχή της Ελληνικής Λύσης στο 11% και της Φωνής Λογικής στο 5% προοιωνίζουν ότι η ίδρυση νέων κομμάτων δεν αναμένεται να τις απειλήσει ιδιαίτερα. Ακόμα και η ίδρυση κόμματος Σαμαρά αναμένεται να έχει περιορισμένη επιρροή, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις. Όχι μόνο γιατί ο πρώην Πρωθυπουργός θα ιδρύσει για 2η φορά στην πολιτική του καριέρα κόμμα, αλλά και γιατί δεν έχει πια και την ηλικιακή φρεσκάδα του 1993.
Το μόνο σίγουρο λοιπόν είναι η περαιτέρω πολυδιάσπαση του πολιτικού σκηνικού, ένθεν κακείθεν: έως και 13 κόμματα να διεκδικούν είσοδο στη Βουλή. Και ο πλέον αδαής αντιλαμβάνεται ότι ένα τέτοιο σκηνικό είναι βούτυρο στο ψωμί της ΝΔ, που θα μπορεί να προβάλλει πολύ πειστικά το δίλημμα «Μητσοτάκης ή χάος».
Και μπορεί στις 1ες εκλογές του 2027 να δούμε έναν πολυκερματισμό του πολιτικού σκηνικού ανάλογου με τις 1ες εκλογές του 2012, όμως το δίλημμα διακυβέρνησης στις 2ες εκλογές του 2027 θα είναι πολύ πειστικότερο, για τους εξής λόγους:
- Αν στις 1ες εκλογές 2ο κόμμα είναι η Καρυστιανού με 16%, δεν είναι διόλου βέβαιο ότι θα έχει το πολιτικοκοινωνικό βάθος να κάνει στις 2ες εκλογές «γκελ» ανάλογο με αυτό που έκανε ο πιο «πολιτικός» ΣΥΡΙΖΑ του Τσίπρα του 2012.
- Οι πιθανές δεξαμενές επιπλέον ψηφοφόρων (κόμμα Τσίπρα, ΠΑΣΟΚ, Πλεύση Ελευθερίας κλπ) θα έχουν συμπιεστεί από τον ήδη υφιστάμενο εντονότερο κατακερματισμό σε σχέση με το 2012.
- Θα επίκειται η Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ από την Ελλάδα το β’ εξάμηνο 2027.
Η ΝΔ μπορεί να απέχει από την αυτοδυναμία, αλλά η πρωτιά της δύσκολα θα διακυβευτεί. Αυτό που πιθανώς θα διευκολυνθεί από τα κόμματα Τσίπρα-Καρυστιανού είναι τελικά η είσοδος του ΠΑΣΟΚ σε συγκυβέρνηση με τη ΝΔ. Προς επίρρωση, εντελώς θεωρητικά, ακολουθεί ένα σενάριο αποτελεσμάτων στις 2 επικείμενες εκλογές του 2027, με βάση όσα προαναφέρθηκαν (χωρίς κόμμα Σαμαρά):
Στο σενάριο αυτό, η άνευ προηγουμένου πολυδιάσπαση του σκηνικού και η ισόρροπη συσπείρωση ψηφοφόρων στον νέο δικομματισμό κατά τις 2ες εκλογές, όπως και το 2012, οδηγεί πάλι σε συγκυβέρνηση ΝΔ+ΠΑΣΟΚ, με, καταπώς φαίνεται, σχετικά άνετη αυτοδυναμία 156 εδρών.
Η είσοδος του ΠΑΣΟΚ σε κυβέρνηση με τη ΝΔ διευκολύνεται συμβολικά και από το ότι δεν θα είναι 2ο κόμμα (ανταγωνιστής στην εξουσία).
Όλα τα παραπάνω σενάρια δεν είναι βεβαίως ούτε προβλέψεις εκλογικού αποτελέσματος ούτε όμως και αποκυήματα φαντασίας. Βασίζονται σε μοτίβα αλλαγής εκλογικών συμπεριφορών σε προηγούμενες αναμετρήσεις, στη διαπιστωμένη ιδεολογική στροφή της κοινωνίας προς τα δεξιά και στις καταγεγραμμένες τάσεις των δημοσκοπήσεων.
Το συμπέρασμα, λοιπόν, είναι το εξής: τα κόμματα Τσίπρα-Καρυστιανού ίσως τελικά δεν αναδιατάξουν το πολιτικό σκηνικό όσο αναμένεται, γιατί στη συζήτηση αυτή υποτιμάται ότι με το υφιστάμενο ιδεολογικό comeback της Δεξιάς μαθηματικά κανένα πρόσωπο δεν μπορεί να κάνει την κατακερματισμένη Κεντροαριστερά των μη συνεργαζόμενων ηγεσιών της πλειοψηφική.
