Με αφορμή τα τελευταία ατυχήματα με οχήματα μικροκινητικότητας (ποδήλατα, ηλεκτρικά σκούτερ, μοτοποδήλατα) που όμως τα αίτια κατά βάση εντοπίζονται σε παραβάσεις του ΚΟΚ , είναι χρήσιμο να αναδείξουμε το ζήτημα, αναλύοντας όλες τις πτυχές των προβλημάτων που έχουν ανακύψει.
Ειδικότερα για τα ηλεκτρικά πατίνια, χρήσιμο είναι να δούμε ιστορικά πώς ξεκίνησε η χρήση τους στην Ελλάδα, τι έχει προηγηθεί και σε ποιο σημείο βρισκόμαστε σήμερα. Η μικροκινητικότητα άρχισε να γνωρίζει εκρηκτική ανάπτυξη παγκοσμίως από το 2018, όταν έκανε για πρώτη φορά δυναμικά την εμφάνισή της στις μεγάλες πόλεις.
Οι βασικοί λόγοι είναι το αυξανόμενο κυκλοφοριακό πρόβλημα, η ευκολία στάθμευσης, η καλύτερη εξυπηρέτηση κατοίκων και τουριστών, οι συχνά ανεπαρκείς αστικές συγκοινωνίες, αλλά και η ανάγκη μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Σύμφωνα με διεθνείς έρευνες, μεγάλο ποσοστό πολιτών δηλώνει πρόθυμο να χρησιμοποιεί μορφές μικροκινητικότητας (ποδήλατα, ηλεκτρικά σκούτερ, μοτοποδήλατα) για καθημερινές μετακινήσεις, είτε αποκλειστικά, είτε συνδυαστικά με άλλα μέσα.
Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, η μικροκινητικότητα έχει πλέον ενταχθεί στον βασικό σχεδιασμό αστικών μετακινήσεων.
Στην Ελλάδα, η πρώτη σημαντική παρουσία καταγράφηκε το 2019 σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, η οποία όμως σταμάτησε λίγους μήνες αργότερα λόγω βανδαλισμών και της πανδημίας. Το 2022, επανήλθε οργανωμένα το μοντέλο shared e-scooters σε δήμους όπως η Κηφισιά και ο Δήμος Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, ενώ στη συνέχεια υπήρξε δραστηριοποίηση σε πολλές πόλεις της χώρας αλλά και στην πρωτεύουσα.
Από μία μικρή έρευνα προέκυψε ότι οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον κλάδο, έχουν καταθέσει προτάσεις για τη ρύθμιση του θεσμικού πλαισίου στους αρμόδιους φορείς με στόχο τη δημιουργία σαφών κανόνων λειτουργίας και οργάνωσης, καθώς η σημερινή κατάσταση τους δημιουργεί επιχειρησιακή δυσκολία και αβεβαιότητα.
Σήμερα ισχύει γενικά η υποχρεωτική χρήση κράνους και ο ορισμός της μέγιστης ταχύτητας στα 25 χλμ/ώρα, καθώς και κυκλοφορία σε οδούς αποκλειστικά με όριο ταχύτητας έως 50 χλμ/ώρα, αλλά υπάρχουν κενά που αφορούν τη στάθμευση και συνολικά τις υποδομές στο αστικό περιβάλλον, καθώς και ο συστηματικός έλεγχος της τήρησης των συναφών κανόνων.
Στις περισσότερες μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις, η μικροκινητικότητα πλέον λειτουργεί με απολύτως οργανωμένο τρόπο, μέσω συγκεκριμένων θέσεων στάθμευσης, περιορισμένου αριθμού παρόχων και αυστηρού ελέγχου. Η ασφάλεια βέβαια στηρίζεται βασικά στην αρτιότερη και ολοκληρωμένη κυκλοφοριακή κουλτούρα και στον σεβασμό προς τους ευάλωτους χρήστες (πεζούς, ποδηλάτες, πατίνια) με τον οποίο έχουν εκπαιδευτεί συνολικά οι πολίτες.
Το πατίνι είναι σαφές ότι αποτελεί ένα βολικό, φιλικό προς το περιβάλλον μέσο μετακίνησης για το κέντρο των πόλεων και συμβάλλει στην αποσυμφόρηση της κυκλοφορίας, ενώ η ανάπτυξη της τεχνολογίας επιτρέπει τον πλήρη έλεγχο από τους παρόχους και τους δημόσιους φορείς.
Ιδιαίτερη έμφαση όμως πρέπει να δοθεί άμεσα στην εκπαίδευση των χρηστών και κυρίως των νέων στους κανόνες οδικής κυκλοφορίας, στα σήματα και τις προτεραιότητες των οχημάτων κι αυτό πρέπει να ξεκινήσει από τα πρωτοβάθμια Σχολεία.
Είναι καιρός να γίνουν οι απαραίτητες παρεμβάσεις στο θεσμικό πλαίσιο, όπως η βελτίωση των υποδομών που προαναφέρθηκε, ο έλεγχος των όρων χρήσης, αλλά κυρίως η αλλαγή της κυκλοφοριακής συμπεριφοράς όλων των χρηστών του δρόμου, για να σταματήσει αυτή η αβεβαιότητα και να οδηγούμε με ασφάλεια και όρια αυτό το χρήσιμο για την εποχή μας μέσο.
