Την ώρα που η ΕΕ προσπαθεί να κλείσει συμφωνία με την κυβέρνηση Τραμπ για τους Αμερικανικούς δασμούς, η Κίνα ανακοίνωσε ένα νέο οδικό χάρτη για την επιχειρηματικότητα και το εμπόριο, με ορίζοντα τα επόμενα 5 χρόνια, σκληραίνοντας τον ανταγωνισμό με την Ευρώπη η οποία αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους εμπορικούς εταιρούς της.
Το μήνυμα του Πεκίνου είναι πλέον ξεκάθαρο. Στα επόμενα 5 χρόνια, θα μειώσει τις εισαγωγές του και θα αυξήσει ραγδαία τις εξαγωγές ακόμη και σε χώρες που κυριαρχούσε η Ευρώπη. Και οι δύο στόχοι πλήττουν σημαντικά χώρες της ΕΕ, καθώς οι μεγαλύτερες οικονομίες της (Γερμανία και Γαλλία) οφείλουν μεγάλο μέρος του πλούτου τους στις εξαγωγές τους σε Κίνα και Ασία.
Παραδοσιακές βιομηχανίες, όπως οι χημικές ουσίες και τα μηχανήματα, στις οποίες οι μεγάλες ευρωπαϊκές εταιρείες κυριαρχούσαν, έχουν πλέον έναν ιισχυρό ανταγωνιστή καθώς η Κίνα κάνει τεράστια βήματα εξυγχρονισμού ενώ εστιάζει και σε νέες πρωτοποριακές τεχνολογίες, όπως η ρομποτική, η βιοϊατρική και η πυρηνική ενέργεια σύντηξης, χρηματοδοτώντας τεράστια ερευνητικά προγράμμα.
Μετά από μια μεγάλη εποχή εξωστρέφειας, που το Πεκίνο άνοιξε -αν και ελεγχόμενα- τα σύνορά του σε ξένες επιχειρήσεις, τώρα θέλει να καλύπτει εκ των έσω την τεράστια αγορά της, κάνοντας πιο ελκυστικά τα κινεζικά προιόντα από τα πολύ πιο ακριβά ευρωπαϊκά.
Σοβαρό πλήγμα στη γερμανική υπεροχή
Σύμφωνα με το Bloomberg, εντός της Γερμανίας, της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης και του μεγαλύτερους εμπορικού εταίρου της Κίνας, η αγωνία είναι έντονη. Η άλλοτε ισχυρή οικονομία της ΕΕ, δεν έχει δει σχεδόν καθόλου ανάπτυξη μετά την πανδημία ενώ και η μεταποιητική παραγωγή της βρίσκεται σε πτωτική τάση από τα τέλη του 2017.
Η Claudia Barkowsky, είναι εκπρόσωπος της VDMA, των Γερμανών κατασκευαστών μηχανημάτων, στο Πεκίνο, οι οποίοι αποτελούν πλέον τη μεγαλύτερη κατηγορία εξαγωγών της χώρας στην Κίνα, μετά την πτώση στις εξαγωγές γερμανικών αυτοκινήτων.
«Το νέο πλάνο σίγουρα σημαίνει περισσότερο ανταγωνισμό, επειδή η Κίνα δίνει πλέον μεγαλύτερη σημασία στην ποιότητα, την αποδοτικότητα και τη βιωσιμότητα. Αυτή η μετάβαση επηρεάζει ολοένα και περισσότερο τομείς όπου η ευρωπαϊκή βιομηχανία μηχανημάτων ήταν παραδοσιακά πολύ ισχυρή» δήλωσε η Barkowsky.
Οι δυσκολίες της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας είναι ιδιαίτερα έντονες. Η Κίνα έχει γίνει ο μεγαλύτερος εξαγωγέας αυτοκινήτων στον κόσμο και στα ηλεκτρικά οχήματα, προσφέροντας φθηνότερες εναλλακτικές λύσεις σε σχέση με τις Volkswagen AG, BMW AG και Mercedes-Benz Group AG.
Για τον Frank Konrad, διευθύνοντα σύμβουλο της γερμανικής κατασκευάστριας μηχανημάτων Hahn Automation Group GmbH, ο ρυθμός αλλαγής της Κίνας είναι αξιοσημείωτος και τρομακρικός. Η εταιρεία του δραστηριοποιείται σε βαριά γεωργικά μηχανήματα όπως τρακτέρ και «η σημερινή εικόνα της κινεζικής παραγωγής σε αυτά τα είδη είναι αιώνες μακριά από αυτή που ήταν πριν από 2 δεκαετίες» αναφέρει.
«Οι άνθρωποι στην Κίνα εξακολουθούν να λένε ότι η Porsche είναι ένα καλό αυτοκίνητο, αλλά υπάρχει ένα BYD που έχει την ίδια ισχύ, κατασκευάζεται στην Κίνα και κοστίζει τα μισά», συμπληρώνει.
Ισχυρός ο ανταγωνισμός με την Ευρώπη
Ο αντίκτυπος της εστίασης της Κίνας στη μεταποίηση και το εμπόριο, θα μπορούσε να κοστίσει στην ευρωζώνη το 0,6% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος μέχρι το τέλος του 2029, με τη Γερμανία να αντιμετωπίζει μια ακόμη μεγαλύτερη πίεση 0,9% σύμφων αμ οικονομολόγους της Goldman Sachs.
Η Κίνα εστιάζει στη μεταποίηση, τον αυτοκινητοβιομηχανικό τομέα, τα μηχανήματα και την ηλεκτρολογία μέσα από νέες τεχνολογίες συμπεριλαμβανομένης της ρομποτικής, της κβαντικής τεχνολογίας και των επικοινωνιών 6G – έχουν επίσης σημασία.
Ο Michael Laha, ανώτερος ερευνητής στο Γερμανικό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων, υπογραμμίζει τη βιοπαραγωγή – όπου ζωντανά κύτταρα όπως βακτήρια ή ζύμες χρησιμοποιούνται για την παρασκευή συστατικών τροφίμων, φαρμακευτικών προϊόντων και παρόμοιων ειδών – ως έναν τομέα που θα «μπάινει ολοένα και πιο πολύ στο επίκεντρο των παγκόσμιων γεωπολιτικών εντάσεων» απ΄ όπου η Ευρώπη κινδυνεύει με νέες εξαρτήσεις.
Στο στόχαστρο και η Γαλλία
Η Γαλλία, η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης, βρίσκεται επίσης υπό πίεση. Οι μεγάλες εταιρείες όπως η Airbus SE και η Safran SA ενδέχεται να αντιμετωπίσουν αυξανόμενη πίεση από τις επενδύσεις της Κίνας στην αεροπορία, ενώ η Sanofi SA και άλλες φαρμακευτικές εταιρείες απειλούνται, καθώς η χώρα κατέχει ένα αυξανόμενο μερίδιο της παγκόσμιας αγοράς εν μέσω μιας έντονης ώθησης στην καινοτομία. Η Renault SA στράφηκε στην παραγωγή φθηνότερων ηλεκτρικών οχήματα για να ανακόψει την κινεζική επίθεση στην εγχώρια αγορά της.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Πρόεδρος Emmanuel Macron χαρακτήρισε το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας με την Ευρωπαϊκή Ένωση μη βιώσιμο και προειδοποίησε για πιθανά «ισχυρά μέτρα» ως απάντηση.
Όμως η δημιουργία ενός κοινού μετώπου μέσα στην ΕΕ παραμένει το μεγάλι αγκάθι της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, και περιπλέκεται περαιτέρω από την ανάγκη να αντιμετωπιστούν οι εμπορικές επικρίσεις του Προέδρου Τραμπ.
Η διαφωνία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το Νόμο για τον Βιομηχανικό Επιταχυντή, ο οποίος στοχεύει στην αύξηση του μεριδίου της ευρωπαϊκής μεταποίησης στην οικονομία στο 20% το 2035 από 14,3% το 2024 παραμένει.
Το σχέδιο αυτό αναβλήθηκε επανειλημμένα λόγω εσωτερικών διαφορών, καθώς ο Μακρόν προώθησε σθεναρά μια τέτοια προσέγγιση «Made in Europe», ενώ ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προέτρεψε να δοθεί έμφαση στη μείωση της γραφειοκρατίας και στην ενίσχυση της ενιαίας αγοράς της ΕΕ.