Η επιτυχία της στρατιωτικής επιχείρησης των ΗΠΑ για τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο τα ξημερώματα της 3ης Ιανουαρίου 2026 σηματοδοτεί μια κομβική στιγμή για το Δυτικό Ημισφαίριο. Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν τη λήξη του ρωσοουκρανικού πολέμου και τη σταδιακή απεμπλοκή τους από το ρόλο του βασικού εγγυητή ασφάλειας στην Ευρώπη, τα γεωπολιτικά κίνητρα της αμερικανικής κυβέρνησης αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Η ειδική επιχείρηση των ΗΠΑ εντός της Βενεζουέλας κατά του αρχηγού του κράτους, αποτελεί το πρώτο σκέλος υλοποίησης της θεώρησης του Ντόναλντ Τραμπ επί του Δόγματος Μονρόε, όπως αυτή εκφράστηκε στη νέα Στρατηγική Ασφάλειας των ΗΠΑ το 2025. Μέσω αυτής της επιχείρησης, οι ΗΠΑ εκπέμπουν το μήνυμα ότι το Δυτικό Ημισφαίριο κατέχει εκ νέου ύψιστη προτεραιότητα για την αμερικανική εξωτερική πολιτική και δεν θα αποδεχθούν οποιαδήποτε απόπειρα ξενών δυνάμεων, όπως η Κίνα και η Ρωσία, να αποκτήσουν πάτημα στο «εγγύς εξωτερικό» των ΗΠΑ.
Επιπλέον, η δια της βίας απομάκρυνση του προέδρου Μαδούρο, έχει ως στόχο να αναγκάσει τα υπόλοιπα υψηλόβαθμα στελέχη του βενεζουελανικού καθεστώτος να αποδεχθούν την επιτροπεία των ΗΠΑ και να εκχωρήσουν σε αμερικανικά συμφέροντα τα κοιτάσματα πετρελαίου της χώρας, τα οποία εκτμάται πως είναι τα μεγαλύτερα στον πλανήτη. Με τον έλεγχο του πετρελαίου της χώρας από τις ΗΠΑ, η Κίνα αναμένεται να χάσει την προνομιακή πρόσβαση που είχε στο πετρέλαιο της Βενεζουέλας. Επίσης, αξίζει να σημειωθεί, πως εφόσον οι ΗΠΑ καταφέρουν να αυξήσουν την παραγωγή πετρελαίου στη Βενεζουέλα, αυτό θα οδηγήσει τόσο στη μείωση των ενεργειακών τιμών παγκοσμίως, όσο και της επιρροής των πετρελαιοπαραγωγών χωρών της Μέσης Ανατολής και του ΟΠΕΚ.
Ακόμα, με τη Βενεζουέλα υπό αμερικανικό έλεγχο, οι ΗΠΑ θα έχουν τη δυνατότητα να πλήξουν καίρια τόσο τις επιχειρήσεις των καρτέλ της περιοχής, που πλέον αντιμετωπίζονται ως τρομοκρατικές οργανώσεις από την Ουάσιγκτον, όσο και τα δίκτυα μεταφοράς παράνομων μεταναστών που καταλήγουν μαζικά στα νότια σύνορα των ΗΠΑ.
Μετά τη Βενεζουέλα και προκειμένου οι ΗΠΑ να παγιώσουν τη σφαίρα επιρροής τους στο Δυτικό Ημισφαίριο, η Ουάσιγκτον αργά η γρήγορα αναμένεται να στρέψει την προσοχή της σε τουλάχιστον άλλες δύο χώρες της περιοχής.
Η πρώτη είναι η Κούβα. Χωρίς τη σοσιαλιστική Βενεζουέλα στο πλευρό της και το πετρέλαιό που λάμβανε από εκείνη, η Κούβα βρίσκεται πλέον υπό έναν ακόμη πιο στενό κλοιό σε σχέση με το παρελθόν. Με την οικονομία του νησιού να βρίσκεται σε εξαιρετικά δεινή κατάσταση, στοχευμένα πλήγματα κατά στόχων υψηλής αξίας στο νησί, θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μαζικές διαδηλώσεις κατά του κομμουνιστικού καθεστώτος και να ανατρέψουν μια τάξη πραγμάτων, που εν πολλοίς ισχύει από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου. Οι μαζικές αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν στην Κούβα τον Ιούλιο του 2021, δείχνουν πως μια αμερικανική επέμβαση στο νησί, θα μπορούσε να συναντήσει σημαντική υποστήριξη από τον ντόπιο πληθυσμό.
Η δεύτερη χώρα είναι το Μεξικό. Στο πλαίσιο του πολέμου κατά των καρτέλ, που πλέον αντιμετωπίζονται ως τρομοκρατικές οργανώσεις, οι ΗΠΑ εξετάζουν την πραγματοποίηση αεροπορικών πληγμάτων και τη χρήση ειδικών δυνάμεων για την εξουδετέρωσή τους. Ωστόσο, η περίπτωση του Μεξικού θα μπορούσε να αποδειχθεί ένα πολύ δύσκολο εγχείρημα με σοβαρές συνέπειες για τις ΗΠΑ. Η ύπαρξη πυρήνων των καρτέλ εντός των Ηνωμένων Πολιτειών, σε συνδυασμό με τη διακηρυγμένη άρνηση της προέδρου του Μεξικού Κλαούντια Σεινμπάουμ να αποδεχθεί παραβίαση της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας, σημαίνουν πως οι απειλές ασφάλειας που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν στο εσωτερικό τους και κατά μήκος των νοτίων συνόρων τους, θα είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Επίσης, μια στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στο Μεξικό, θα οδηγούσε σχεδόν σίγουρα στην κατάρρευση της εμπορικής συμφωνίας ΗΠΑ-Μεξικού-Καναδά προκαλώντας ύφεση στην αμερικανική οικονομία. Συνδυαστικά, οι παραπάνω παράγοντες θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν καίρια τη νέα πιο επιθετική στρατηγική των ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ στο Δυτικό Ημισφαίριο.
Η επιχείρηση στη Βενεζουέλα, σε συνδυασμό με ενδεχόμενες επιχειρήσεις περιορισμένης ή και μεγάλης κλίμακας σε Κούβα και Μεξικό όπως αναλύθηκαν ανωτέρω, αδιαμφισβήτητα θα μεταβάλλουν τις ισορροπίες στην περιοχή και θα αλλάξουν δραστικά τον τρόπο με τον οποίο οι ΗΠΑ αλληλοεπιδρούν με τα κράτη της Αμερικής και το πως αυτά αντιμετωπίζουν τις ΗΠΑ. Τα γεωπολιτικά πλεονεκτήματα των ΗΠΑ σε Βενεζουέλα και Κούβα είναι σημαντικά, τόσο σε οικονομικό επίπεδο, όσο και σε πολιτικό. Όμως οι κίνδυνοι δεν μπορούν να παραβλεφθούν ιδιαίτερα όσον αφορά μια επιχείρηση κατά του Μεξικού. Ουσιαστικά, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα κληθούν να διοικήσουν de facto αυτές τις χώρες, γεγονός που θα απαιτήσει τη δέσμευση σημαντικών πόρων για την επίτευξη αυτού του σκοπού. Καταληκτικά, η αντιμετώπιση των ανθρωπιστικών κρίσεων που αντιμετωπίζουν οι χώρες αυτές σε συνδυασμό με απειλές ασφαλείας που θα πρέπει να διαχειριστούν οι Ηνωμένες Πολιτείες, ενδέχεται να δημιουργήσουν μια αέναη πηγή αστάθειας στην περιοχή που θα απομυζεί τις ΗΠΑ από πόρους για δεκαετίες.
