Η πλούσια σε πετρέλαιο Αλμπέρτα διεξάγει τη Δευτέρα ένα μη δεσμευτικό δημοψήφισμα για το αν η δυτική επαρχία θα πρέπει να αποσχιστεί από τον Καναδά, σε μια συζήτηση που, σύμφωνα με πολλούς, δεν πρόκειται να κλείσει ακόμη και αν, όπως ευρέως αναμένεται, ηττηθεί η προσπάθεια υπέρ της ανεξαρτησίας.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν σταθερά ότι η πλειονότητα των ψηφοφόρων της Αλμπέρτα αντιτίθεται στον διαχωρισμό από τον Καναδά. Οι οικονομικές διαφωνίες έχουν τροφοδοτήσει την εκστρατεία υπέρ της ανεξαρτησίας στην επαρχία, η οποία έχει πληθυσμό 5 εκατομμυρίων κατοίκων και έκταση λίγο μικρότερη από το Τέξας, παρά το γεγονός ότι έχει μόλις το ένα έκτο του πληθυσμού του.
Το αυτονομιστικό κίνημα της Αλμπέρτα προσθέτει πιέσεις στον Καναδό πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ, ο οποίος έχει θέσει την υπεράσπιση της κυριαρχίας του Καναδά στο επίκεντρο της πολιτικής του, καθώς αντιμετωπίζει τους αμερικανικούς δασμούς και τις επανειλημμένες εκκλήσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να γίνει ο Καναδάς η 51η πολιτεία των Ηνωμένων Πολιτειών.
Πολλοί υποστηρικτές της απόσχισης στην Αλμπέρτα πιστεύουν ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση στην Οτάβα, υπό την ηγεσία του Φιλελεύθερου Κόμματος, έχει περιορίσει τη βιομηχανία πετρελαίου της επαρχίας, την οποία κυβερνούν οι Συντηρητικοί, μέσω περιβαλλοντικών πολιτικών. Θεωρούν επίσης ότι η Αλμπέρτα, η ενεργειακή καρδιά της χώρας, συνεισφέρει περισσότερο στην καναδική οικονομία από όσα λαμβάνει σε αντάλλαγμα.
«Ο Καναδάς έχει ένα ανισόρροπο σύστημα, το οποίο ευνοεί τον κεντρικό πληθυσμό και την κυβέρνηση εις βάρος των απομακρυσμένων παραγωγικών επαρχιών, όπως η Αλμπέρτα», δήλωσε ο Κόρι Μόργκαν, ιδρυτής της διαφημιστικής οργάνωσης Pathway to Independence, η οποία υποστηρίζει τον διαχωρισμό.
Ο Κάρνεϊ, ο οποίος μεγάλωσε στην Αλμπέρτα, πέρασε μεγάλο μέρος της περασμένης εβδομάδας κάνοντας εκστρατεία υπέρ της παραμονής στον Καναδά, καλώντας τους υποστηρικτές του να ψηφίσουν και απευθύνοντας έκκληση στην εθνική υπερηφάνεια.
Οι κάλπες αναμένεται να κλείσουν στις 20:00 τη Δευτέρα, ώρα της ορεινής ζώνης (MDT), δηλαδή στις 02:00 GMT της Τρίτης, ενώ τα αποτελέσματα θα ανακοινώνονται καθώς γίνονται διαθέσιμα.
Δημοσκόπηση της Angus Reid, η οποία δημοσιεύθηκε την Παρασκευή, έδειξε ότι το 66% των κατοίκων της Αλμπέρτα σκοπεύει να ψηφίσει υπέρ της παραμονής στον Καναδά. Ωστόσο, τρεις στους πέντε πιστεύουν ότι «το αυτονομιστικό κίνημα στην επαρχία δεν πρόκειται να εξαφανιστεί ποτέ».
«Το ζήτημα δεν πρόκειται να εξαφανιστεί τώρα. Επειδή οι αυτονομιστές έχουν κινητοποιηθεί. Έχουν δημιουργήσει δίκτυα. Έχουν συνδεθεί μεταξύ τους», δήλωσε ο Ντουέιν Μπρατ, πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο Mount Royal του Κάλγκαρι.
Αν και το αυτονομιστικό αίσθημα υπάρχει στην επαρχία εδώ και δεκαετίες, η πρωθυπουργός της Αλμπέρτα, Ντανιέλ Σμιθ, είναι η πρώτη επικεφαλής της επαρχίας που θέτει το ζήτημα σε ψηφοφορία. Η Σμιθ, η οποία έχει καλέσει τους κατοίκους της Αλμπέρτα να παραμείνουν στον Καναδά, προκήρυξε το δημοψήφισμα έπειτα από μήνες πιέσεων από μια μικρή αλλά έντονα δραστήρια ομάδα στο εσωτερικό του κυβερνώντος Ενωμένου Συντηρητικού Κόμματός της.
Εάν η πλειονότητα ψηφίσει υπέρ της απόσχισης, η Σμιθ έχει δηλώσει ότι θα επιδιώξει τη διεξαγωγή δεσμευτικού δημοψηφίσματος για τον διαχωρισμό.
«Κατά τη γνώμη μου, η απόσχιση είναι εντελώς παράλογη», δήλωσε ο Ρος Γουάτσον από το Κάλγκαρι, αφού ψήφισε υπέρ της παραμονής σε πρόωρη ψηφοφορία την περασμένη εβδομάδα.
«Πιστεύω ότι τα παράπονα αυτών των ανθρώπων είναι εντελώς αβάσιμα. Αλλά πιστεύω επίσης ότι αυτοί οι άνθρωποι πιθανότατα δεν θα σταματήσουν ποτέ να μιλούν γι’ αυτό».
ΣΤΕΛΝΟΝΤΑΣ ΕΝΑ ΜΗΝΥΜΑ
Το δημοψήφισμα της Δευτέρας είναι η πρώτη φορά που διεξάγεται ψηφοφορία για την απόσχιση από τον υπόλοιπο Καναδά σε επαρχία εκτός του Κεμπέκ, όπου η πλειονότητα του πληθυσμού μιλά γαλλικά και το αυτονομιστικό αίσθημα πηγάζει από γλωσσικές και πολιτισμικές διαφορές.
Στην Αλμπέρτα, το ζήτημα αφορά περισσότερο τα χρήματα παρά την ταυτότητα. Ο Κάρνεϊ έχει επικαλεστεί την εθνική υπερηφάνεια, υποστηρίζοντας ότι η Αλμπέρτα θα πρέπει να παραμείνει μέρος του Καναδά.
«Ο Καναδάς δεν είναι μια συναλλαγή μεταξύ επαρχιών. Δεν πρόκειται για το ακαθάριστο και το καθαρό, για το ποιος δίνει και ποιος παίρνει», δήλωσε ο Κάρνεϊ την Παρασκευή στο Ρεν Ντίρ της Αλμπέρτα.
Εν μέρει για να αντιμετωπίσει τα παράπονα που έχουν τροφοδοτήσει το αυτονομιστικό αίσθημα στην Αλμπέρτα, ο Κάρνεϊ έχει ανατρέψει ορισμένες περιβαλλοντικές πολιτικές και έχει στηρίξει μια προτεινόμενη πετρελαιαγωγό που θα αύξανε τις εξαγωγές της επαρχίας προς την Ασία.
Μεταξύ του ενός τρίτου των κατοίκων της Αλμπέρτα που θα ψήφιζαν υπέρ της απόσχισης σε ένα μελλοντικό δεσμευτικό δημοψήφισμα, το 60% δήλωσε στους δημοσκόπους ότι κίνητρό του είναι να «στείλει ένα μήνυμα» στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση του Καναδά. Μόνο το 37% των ερωτηθέντων στη δημοσκόπηση της Angus Reid ανέφερε ως κίνητρο τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου κράτους.
Αυτονομιστικές ομάδες έχουν δημοσιεύσει σχέδια μετάβασης προς την ανεξαρτησία, ωστόσο παραμένουν αναπάντητα βασικά ερωτήματα σχετικά με το πώς θα λειτουργούσε η ανεξαρτησία σε ζητήματα όπως η άμυνα, το νόμισμα και οι συνοριακοί έλεγχοι.
Ο Μπρατ δήλωσε ότι το πραγματικό ερώτημα είναι πού θα οδηγηθεί το κίνημα από εδώ και πέρα.
«Θα επικεντρωθούν στην εξασφάλιση υποστήριξης για ένα μελλοντικό δημοψήφισμα; Ή θα διασπαστούν και θα δημιουργήσουν το δικό τους κόμμα — ένα πραγματικά ισχυρό αυτονομιστικό κόμμα;» διερωτήθηκε.
