Ο Πρώτος Υπουργός της Σκωτίας, Τζον Σουίνι, δήλωσε ότι επιθυμεί τη διεξαγωγή ενός δεύτερου δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία της χώρας έως το 2031. Ο ηγέτης του SNP προχώρησε μάλιστα στην εκτίμηση ότι ο Άντι Μπέρναμ θα είναι ο τελευταίος πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, μετά τις συνομιλίες που είχε με ηγέτες εθνικιστικών κομμάτων στο Κάρντιφ.
Ο Σουίνι, ο ηγέτης του Plaid Cymru Ρουν απ Ιόρθουερτ, η πρόεδρος του Sinn Féin Μέρι Λου ΜακΝτόναλντ και η αντιπρόεδρος του Sinn Féin Μισέλ Ο’Νιλ υπέγραψαν κοινή διακήρυξη, στην οποία αναφέρεται ότι «η εποχή του Γουέστμινστερ πλησιάζει στο τέλος της».
Εκπρόσωπος του Μπέρναμ απάντησε ότι ο ηγέτης των Εργατικών έχει ως προτεραιότητα την αντιμετώπιση της κρίσης του κόστους ζωής και όχι τις «συνταγματικές συζητήσεις». Μετά τις εκλογές που πραγματοποιήθηκαν τον Μάιο στη Σκωτία και την Ουαλία, οι κυβερνήσεις της Σκωτίας, της Ουαλίας και της Βόρειας Ιρλανδίας εκπροσωπούνται πλέον από εθνικιστές Πρώτους Υπουργούς, αν και η Ο’Νιλ εκπροσωπεί τη μία από τις δύο πλευρές της κυβέρνησης διαμοιρασμένης εξουσίας του Stormont.
Στην κοινή τους ανακοίνωση, οι απ Ιόρθουερτ, Σουίνι, Ο’Νιλ και ΜακΝτόναλντ υποστήριξαν ότι «δεν θα μπορούσε να υπάρχει σαφέστερη ένδειξη ότι η εποχή του Γουέστμινστερ πλησιάζει στο τέλος της». Οι τέσσερις πολιτικοί, οι οποίοι συναντήθηκαν με την ιδιότητα των αρχηγών των κομμάτων τους, δήλωσαν: «Κάθε ένα από τα έθνη μας έχει το δικαίωμα να καθορίσει το δικό του μέλλον, μέσω δημοκρατικών διαδικασιών και σύμφωνα με τη βούληση των λαών του».
Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου, ο Σουίνι ανέφερε ότι θέλει να διασφαλίσει πως οι Σκωτσέζοι «θα έχουν επιλογή για το συνταγματικό τους μέλλον» κατά τη διάρκεια της τρέχουσας κοινοβουλευτικής περιόδου του Holyrood, η οποία ολοκληρώνεται το 2031.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι «έχει πλέον έρθει η στιγμή» για τη διεξαγωγή ενός δεύτερου δημοψηφίσματος. Ο Σουίνι επισήμανε ακόμη ότι το κοινοβούλιο της Σκωτίας διαθέτει σήμερα τον μεγαλύτερο αριθμό βουλευτών υπέρ της ανεξαρτησίας στην ιστορία του, παρά το γεγονός ότι το SNP έχασε έδρες στις εκλογές του Μαΐου.
Όπως ανέφερε, οι αρχηγοί των κομμάτων συμφώνησαν ότι «δεν πρέπει να υπάρχουν εμπόδια στην άσκηση του δικαιώματος των λαών των χωρών μας στην αυτοδιάθεση. Ο καθένας μας θα είναι ξεχωριστά υπεύθυνος για τη δική του πορεία, αλλά είμαστε απόλυτα ενωμένοι γύρω από την αρχή της αυτοδιάθεσης», δήλωσε ο Σουίνι στη συνέντευξη Τύπου.
Ο Πρώτος Υπουργός της Ουαλίας, Ρουν απ Ιόρθουερτ, ζήτησε έναν ριζικό επανασχεδιασμό του συνταγματικού πλαισίου του Ηνωμένου Βασιλείου, προτείνοντας ένα μοντέλο στο οποίο ανεξάρτητα έθνη θα συνεργάζονται μεταξύ τους. Παράλληλα, υποστήριξε ότι «το σημερινό status quo δεν είναι βιώσιμο».
Από την πλευρά της, η Πρώτη Υπουργός της Βόρειας Ιρλανδίας, Μισέλ Ο’Νιλ, δήλωσε ότι οι ηγέτες των κομμάτων συμφώνησαν πως «το Γουέστμινστερ δεν εξυπηρετεί και δεν θα εξυπηρετήσει ποτέ σωστά τους λαούς μας». Παρά τις πρόσφατες δηλώσεις του Μπέρναμ, επέμεινε ότι το ενδεχόμενο συνταγματικής αλλαγής «βρίσκεται ξεκάθαρα στο τραπέζι».
Ο Σουίνι έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι ένα νέο δημοψήφισμα θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί ακόμη και το 2028. Ωστόσο, παραμένουν ανοιχτά ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να διεξαχθεί. Στο δημοψήφισμα του 2014, οι Σκωτσέζοι ψήφισαν υπέρ της παραμονής στο Ηνωμένο Βασίλειο, με ποσοστό 55% έναντι 45%. Η πίεση του SNP για τη διεξαγωγή δεύτερης ψηφοφορίας εντάθηκε μετά το δημοψήφισμα για το Brexit το 2016, με τη Νίκολα Στέρτζον να υποστηρίζει τότε ότι είχε υπάρξει ουσιαστική αλλαγή των συνθηκών.
Ωστόσο, διαδοχικοί πρωθυπουργοί του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν αρνηθεί να εξετάσουν το ενδεχόμενο μιας νέας ψηφοφορίας. Μάλιστα, το 2022 το Ανώτατο Δικαστήριο του Ηνωμένου Βασιλείου αποφάνθηκε ότι το κοινοβούλιο της Σκωτίας δεν μπορεί να οργανώσει νέο δημοψήφισμα χωρίς τη συγκατάθεση του Γουέστμινστερ.
Κατά τη διάρκεια της Ώρας των Ερωτήσεων προς τον Πρωθυπουργό την περασμένη εβδομάδα, ο Μπέρναμ δήλωσε ότι δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί δεύτερο δημοψήφισμα έως ότου υπάρξει «ευρεία πλειοψηφική υποστήριξη από την κοινή γνώμη».
Την επόμενη ημέρα, επανέλαβε τη θέση του σε επιστολή προς τον Σουίνι, ξεκαθαρίζοντας ότι ένα νέο δημοψήφισμα «δεν είναι προς συζήτηση». Ο ηγέτης των Εργατικών υποστήριξε ότι το δημοψήφισμα του 2014 πραγματοποιήθηκε βάσει κοινής συμφωνίας μεταξύ της κυβέρνησης της Σκωτίας και της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου ότι ήταν ορθό να διεξαχθεί. Όπως σημείωσε, σήμερα δεν υπάρχει αντίστοιχη συναίνεση.
Παράλληλα, ο Μπέρναμ επικαλέστηκε και τη δέσμευση που περιλαμβάνεται στο προεκλογικό πρόγραμμα των Εργατικών, το οποίο τάσσεται κατά της ανεξαρτησίας της Σκωτίας και κατά της διεξαγωγής ενός ακόμη δημοψηφίσματος.
Με πληροφορίες από BBC
