Ένα άγνωστο μέχρι σήμερα είδος χταποδιού ανακάλυψαν επιστήμονες στα νησιά Γκαλαπάγκος, προκαλώντας ενθουσιασμό στην επιστημονική κοινότητα. Το μικροσκοπικό πλάσμα, με μπλε σώμα και μεγάλα μάτια, εντοπίστηκε σε βάθος περίπου 1.773 μέτρων κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Το παράξενο θαλάσσιο ζώο καταγράφηκε το 2015 από τηλεχειριζόμενο υποβρύχιο ρομπότ του ερευνητικού σκάφους E/V Nautilus. Μέλος του πληρώματος το παρομοίασε μάλιστα με λούτρινο παιχνίδι, ενώ σε βίντεο της αποστολής ακούγεται κάποιος να λέει: «Δεν είναι πολύ χαριτωμένο;».
Η ερευνήτρια Τζάνετ Βόιτ, από το Μουσείο Φιλντ του Σικάγο, αναγνώρισε το ζώο ως νέο είδος, το οποίο ονομάστηκε Microeledone galapagensis. Η σχετική μελέτη δημοσιεύθηκε στις 24 Μαΐου στο επιστημονικό περιοδικό Zootaxa.
Για να εξετάσουν το εύθραυστο δείγμα χωρίς να το καταστρέψουν, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν αξονικό τομογράφο και δημιούργησαν τρισδιάστατο μοντέλο από χιλιάδες ακτινογραφίες. Έτσι κατάφεραν να μελετήσουν την ανατομία του και να το κατατάξουν στο γενεαλογικό δέντρο των χταποδιών.
«Αν κάνεις λάθος τομή ή σκίσεις κάτι, χάνεται για πάντα», τόνισε η Βόιτ. «Το κόστος της εξόδου στη θάλασσα είναι απλά αστρονομικό και οι πιθανότητες να βρούμε άλλο ένα και να το συλλέξουμε με επιτυχία δεν είναι μεγάλες», πρόσθεσε.
Δεν είναι ένα συνηθισμένο χταπόδι
Τα χταπόδια είναι μαγευτικά πλάσματα, δήλωσε ο Τζιμ Μπάρι, ανώτερος επιστήμονας στο Ινστιτούτο Ερευνών του Ενυδρείου του Μοντερέι Μπέι στην Καλιφόρνια, ο οποίος όμως δεν συμμετείχε στη μελέτη.
«Είναι τόσο διαφορετικά από τους περισσότερους άλλους οργανισμούς», ανέφερε ο Μπάρι. «Το νευρικό σύστημα των χταποδιών είναι πιο περίπλοκο από οποιοδήποτε ασπόνδυλο ζώο στη Γη, οπότε ίσως γι’ αυτό είναι ικανά να αποδίδουν με τρόπους ή να έχουν συμπεριφορές που μας αιχμαλωτίζουν τόσο πολύ».
Από την άλλη μεριά, η Βόιτ δήλωσε: «Όταν σκέφτεστε ένα χταπόδι, σκέφτεστε ένα ζώο με μακριά πλοκάμια. Όχι αυτό το πράγμα».
Το νέο είδος ανήκει στο γένος Microeledone, το οποίο μέχρι σήμερα περιλάμβανε μόνο ένα ακόμη είδος, το Microeledone mangoldi, που είχε εντοπιστεί στον νοτιοδυτικό Ειρηνικό Ωκεανό το 2004. M. galapagensis μοιράζεται αρκετά χαρακτηριστικά με το συγγενικό του είδος. Έχει παρόμοιο αριθμό βεντουζών στα πλοκάμια και το δέρμα του είναι λείο.
Ωστόσο, αυτό το είδος διαφοροποιείται σημαντικά από το χρώμα στην εσωτερική επένδυση των επάνω ή πίσω τοιχωμάτων του μανδύα του, ενώ αντίθετα το M. mangoldi έχει χρώμα στα θηκάρια που καλύπτουν τα ίδια τα όργανα.
Η σημασία της ανακάλυψης
Οι επιστήμονες τονίζουν πως η ανακάλυψη νέων ειδών στη βαθιά θάλασσα βοηθά σημαντικά στην κατανόηση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και της εξέλιξης των οργανισμών. Μέχρι στιγμής οι εξερευνητές έχουν δει λιγότερο από το 0,001% σύμφωνα με την Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA), οπότε μπορεί να γίνει κατανοητό ότι κάθε νέα ανακάλυψη συνιστά επιτυχία.
Τα νησιά Γκαλαπάγκος θεωρούνται μία από τις σημαντικότερες περιοχές ενδημισμού στον κόσμο, φιλοξενώντας χιλιάδες μοναδικά είδη φυτών και ζώων. Οι ερευνητές όμως προειδοποιούν ότι ακόμη και τα οικοσυστήματα της βαθιάς θάλασσας επηρεάζονται πλέον από την κλιματική αλλαγή, πριν καν προλάβουν να τα μελετήσουν πλήρως.
«Η κλιματική αλλαγή διεισδύει στη βαθιά θάλασσα», είπε ο Μπάρι. «Αυτό αλλάζει ορισμένα από τα συστήματα και τα οικοσυστήματα στη βαθιά θάλασσα, προτού καν μάθουμε πραγματικά τι υπάρχει εκεί», κατέληξε.
