Τα «έξυπνα γυαλιά» της Meta με δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης και ενσωματωμένες κάμερες μπορεί να προκαλούν σοβαρές ανησυχίες για την προστασία της ιδιωτικότητας, ωστόσο αυτό δεν φαίνεται να αποτελκεί εμπόδιο τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες, οι οποίες επενδύουν ολοένα και περισσότερο στη συγκεκριμένη αγορά. Οι εκτιμήσεις μάλιστα κάνουν λόγο για εκρηκτική ανάπτυξη των «smart glasses» τα επόμενα χρόνια.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η Meta με τα Ray-Ban smart glasses, τα οποία ήδη κυριαρχούν στην αγορά. Τα γυαλιά διαθέτουν σχεδόν αόρατη κάμερα, ενσωματωμένα ηχεία και δυνατότητα λήψης φωτογραφιών ή βίντεο με μία απλή κίνηση. Ο διακριτικός σχεδιασμός τους δυσκολεύει τους γύρω ανθρώπους να αντιληφθούν ότι καταγράφονται, γεγονός που έχει οδηγήσει σε περιστατικά βιντεοσκόπησης γυναικών ή ανυποψίαστων πολιτών χωρίς τη συγκατάθεσή τους σε δρόμους, καταστήματα και παραλίες. Συχνά, τα βίντεο αυτά καταλήγουν στα κοινωνικά δίκτυα για «τρολάρισμα», διαδικτυακή προβολή ή ακόμη και φλερτ.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σοβαρό επειδή, στις περισσότερες περιπτώσεις, η καταγραφή σε δημόσιο χώρο θεωρείται νόμιμη, αφήνοντας όσους καταγράφονται με περιορισμένες δυνατότητες προστασίας. Παράλληλα, έχουν υπάρξει καταγγελίες ότι δημιουργοί περιεχομένου αρνήθηκαν να αφαιρέσουν σχετικά βίντεο αν δεν λάμβαναν χρηματικό αντάλλαγμα.
Την ίδια ώρα, αντιδράσεις προκλήθηκαν και στο εσωτερικό της Meta σχετικά με τη διαχείριση των δεδομένων χρηστών. Εργαζόμενοι στην Κένυα, οι οποίοι παρακολουθούσαν βίντεο χρηστών για την εκπαίδευση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, κατήγγειλαν ότι υποχρεώνονταν να βλέπουν ιδιαίτερα προσωπικό και ακραίο περιεχόμενο, όπως σεξουαλικές σκηνές ή στιγμές μέσα σε τουαλέτες. Οι αποκαλύψεις αυτές οδήγησαν σε αγωγές από χρήστες, οι οποίοι δήλωσαν ότι δεν γνώριζαν ούτε πως είχαν καταγραφεί τέτοια βίντεο ούτε ότι θα μπορούσαν να εξετάζονται από ανθρώπους.
Παρά τις έντονες αντιδράσεις, οι πωλήσεις των smart glasses αυξάνονται με εντυπωσιακούς ρυθμούς. Η Meta έχει ήδη πουλήσει περισσότερα από επτά εκατομμύρια ζευγάρια, ενώ ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ χαρακτηρίζει τα έξυπνα γυαλιά ως μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες κατηγορίες της καταναλωτικής τεχνολογίας.
Παράλληλα, οι Apple, Google και Snap προετοιμάζουν τις δικές τους εκδόσεις έξυπνων γυαλιών, επενδύοντας στον συνδυασμό τεχνητής νοημοσύνης και επαυξημένης πραγματικότητας. Η επιστροφή της Google στον συγκεκριμένο χώρο θεωρείται ιδιαίτερα συμβολική, καθώς το προηγούμενο εγχείρημά της, το Google Glass, είχε αποτύχει πριν από περίπου μία δεκαετία λόγω αντιδράσεων που σχετίζονταν με την παραβίαση της ιδιωτικότητας.
Παρά τους φόβους, αρκετοί χρήστες υποστηρίζουν ότι τα smart glasses προσφέρουν πρακτικές λύσεις στην καθημερινότητα, όπως ακρόαση μουσικής χωρίς ακουστικά, εύκολες τηλεφωνικές κλήσεις και άμεση λήψη φωτογραφιών χωρίς κινητό τηλέφωνο. Ωστόσο, ακόμη και υποστηρικτές της τεχνολογίας παραδέχονται ότι οι ενδείξεις καταγραφής είναι τόσο διακριτικές, ώστε συχνά κανείς δεν αντιλαμβάνεται ότι βιντεοσκοπείται.
Ποιες είναι οι συστάσεις των ειδικών και τι απαντάει η εταιρεία
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αν οι πωλήσεις φτάσουν δεκάδες ή ακόμη και εκατοντάδες εκατομμύρια συσκευές, θα γίνει εξαιρετικά δύσκολη η εφαρμογή κανόνων απαγόρευσης καταγραφής σε χώρους όπως δικαστήρια, νοσοκομεία, κινηματογράφοι ή τουαλέτες. Παράλληλα, η πιθανή ενσωμάτωση τεχνολογίας αναγνώρισης προσώπου στα μελλοντικά μοντέλα ενισχύει ακόμη περισσότερο τις ανησυχίες για μαζική παρακολούθηση και απώλεια της ανωνυμίας στον δημόσιο χώρο.
Η Meta από την πλευρά της υποστηρίζει ότι σχεδίασε τα γυαλιά «με γνώμονα την ιδιωτικότητα» και καλεί τους χρήστες να σέβονται όσους δεν επιθυμούν να καταγράφονται. Παρ’ όλα αυτά, στην πράξη, αρκετοί χρησιμοποιούν τα γυαλιά για φάρσες, κρυφές λήψεις ή εξευτελιστικό περιεχόμενο.
Το βασικό ερώτημα που πλέον τίθεται είναι αν η κοινωνία είναι έτοιμη να αποδεχθεί μια πραγματικότητα όπου οποιοσδήποτε γύρω μας θα μπορεί να καταγράφει και να ταυτοποιεί ανθρώπους αθόρυβα και διαρκώς, μετατρέποντας ένα απλό ζευγάρι γυαλιών σε μόνιμο εργαλείο επιτήρησης.
Με πληροφορίες από BBC
