Μια λειτουργία του Facebook για κινητά τηλέφωνα Android, η οποία επέτρεπε στην εφαρμογή να αποκτά πρόσβαση στις προσωπικές φωτογραφίες και τα βίντεο των χρηστών, χωρίς να έχει εξασφαλίσει τη ρητή συγκατάθεσή τους και χωρίς επαρκή ενημέρωση, βρίσκεται στο επίκεντρο απόφασης των ιταλικών αρχών που οδήγησε στην επιβολή προστίμου 805 εκατομμυρίων ευρώ στη Meta.
Η ιταλική Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων ανακοίνωσε το Σάββατο 14 Νοεμβρίου την απόφασή της, η οποία αφορά περίπου 20 εκατομμύρια χρήστες στη χώρα. Σύμφωνα με το Reuters, η λειτουργία είχε τεθεί σε εφαρμογή από το 2023, ενώ οι αρχές έδωσαν στη Meta προθεσμία 60 ημερών για να αλλάξει τον τρόπο λειτουργίας της και να ζητά ξεχωριστή και σαφή συγκατάθεση από τους χρήστες.
Η έρευνα έδειξε ότι η πρόσβαση δεν περιοριζόταν μόνο στις φωτογραφίες και τα βίντεο που ήταν αποθηκευμένα στις συσκευές, αλλά περιλάμβανε και τα μεταδεδομένα τους, δηλαδή πρόσθετες πληροφορίες που συνοδεύουν τα αρχεία. Ειδικότερα, όταν ο χρήστης παραχωρούσε πλήρη άδεια πρόσβασης, η εφαρμογή μπορούσε να διαβάζει ολόκληρο το φωτογραφικό αρχείο του κινητού, χωρίς να είναι σαφές ποια δεδομένα αξιοποιούνταν.
Πώς η λειτουργία του Facebook αποκτούσε πρόσβαση στο φωτογραφικό αρχείο από τη Meta
Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρέθηκε η δυνατότητα «Get suggestions from gallery when browsing Facebook», μέσω της οποίας η εφαρμογή πρότεινε φωτογραφίες και βίντεο από τη συλλογή του κινητού, προκειμένου οι χρήστες να τα δημοσιεύσουν στο κοινωνικό δίκτυο.
Η συγκεκριμένη λειτουργία εισήχθη το 2023 και ενεργοποιούνταν κατά την περιήγηση στο Facebook. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ιταλικές αρχές, η πρόσβαση στο προσωπικό φωτογραφικό αρχείο δεν συνοδευόταν από ξεχωριστή και συγκεκριμένη συγκατάθεση για τη συγκεκριμένη χρήση.
Αντί γι’ αυτό, η εφαρμογή ζητούσε μια γενική άδεια, η οποία κάλυπτε διαφορετικές λειτουργίες και χρήσεις δεδομένων. Η ενημέρωση που εμφανιζόταν πριν από την παραχώρησή της έκανε λόγο αόριστα για την ενεργοποίηση πρόσθετων δυνατοτήτων, χωρίς να εξηγεί ότι η άδεια επέτρεπε και την πρόσβαση στις προσωπικές φωτογραφίες για τη δημιουργία προτάσεων δημοσίευσης.
Ενεργοποιημένη από προεπιλογή η δυνατότητα – Τι διαπίστωσαν οι ιταλικές αρχές και επέβαλαν πρόστιμο στη Meta
Ένα ακόμη στοιχείο που επιβαρύνει τη θέση της Meta είναι ότι η συγκεκριμένη λειτουργία ήταν ενεργοποιημένη από προεπιλογή. Όπως διαπίστωσε η ιταλική Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, η γενική άδεια μπορούσε να δώσει στην εφαρμογή τη δυνατότητα να διαβάζει ολόκληρη τη συλλογή φωτογραφιών της συσκευής, κατά κανόνα σε μόνιμη βάση.
Με αυτόν τον τρόπο, οι χρήστες δεν είχαν σαφή εικόνα για το ποια ακριβώς αρχεία και πληροφορίες αξιοποιούνταν, ούτε ενημερώνονταν επαρκώς για την έκταση της πρόσβασης που παραχωρούσαν. Για τον λόγο αυτό, οι ιταλικές αρχές απαίτησαν από τη Meta να τροποποιήσει τη λειτουργία μέσα σε 60 ημέρες, προβλέποντας ξεχωριστή και σαφή συγκατάθεση για την πρόσβαση στο προσωπικό φωτογραφικό υλικό.
Η έρευνα που αποκάλυψε την παραβίαση και οι 20 εκατ. χρήστες
Η έρευνα των ιταλικών αρχών ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2025, έπειτα από καταγγελία του Κέντρου Προστασίας Καταναλωτών του Μπολτσάνο, και περιλάμβανε τεχνικό έλεγχο της εφαρμογής του Facebook. Οι ελεγκτές διαπίστωσαν παραβίαση του άρθρου 122 του ιταλικού Κώδικα Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, που ενσωματώνει την ευρωπαϊκή οδηγία ePrivacy.
Η νομοθεσία θεωρεί το κινητό τηλέφωνο μέρος της ιδιωτικής σφαίρας του χρήστη και απαιτεί ελεύθερη και ενημερωμένη συγκατάθεση για την πρόσβαση στα αποθηκευμένα δεδομένα. Μάλιστα, η υποχρέωση αυτή ισχύει ακόμη και αν δεν αποδειχθεί ότι τα στοιχεία μεταφέρθηκαν σε άλλους διακομιστές ή προκλήθηκε συγκεκριμένη ζημιά.
Η Meta αμφισβήτησε την αρμοδιότητα της ιταλικής Αρχής, υποστηρίζοντας ότι η υπόθεση έπρεπε να εξεταστεί από την αντίστοιχη αρχή της Ιρλανδίας, όπου βρίσκεται η ευρωπαϊκή έδρα της. Το επιχείρημα, ωστόσο, απορρίφθηκε, καθώς οι συγκεκριμένες διατάξεις της ePrivacy δεν υπάγονται στον μηχανισμό ενιαίας εποπτείας της ΕΕ.
Στο μικροσκόπιο και οι λειτουργίες τεχνητής νοημοσύνης της Meta
Η έρευνα των ιταλικών αρχών δεν εξέτασε αν οι φωτογραφίες και τα βίντεο των χρηστών χρησιμοποιήθηκαν από τη Meta για την εκπαίδευση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης. Από την πλευρά της, η εταιρεία αρνείται ότι αξιοποίησε το συγκεκριμένο υλικό για αυτόν τον σκοπό.
Αυτό, ωστόσο, δεν αποκλείει νέους ελέγχους. Οι ρυθμιστικές αρχές μπορούν να εξετάσουν ξεχωριστά μια λειτουργία που παρουσιάστηκε το 2026 και επιτρέπει την επεξεργασία φωτογραφιών και άλλου περιεχομένου από τις συλλογές των χρηστών μέσω υπηρεσιών cloud.
Η διάκριση είναι ουσιαστική: το πρόστιμο των 805 εκατ. ευρώ αφορά την πρόσβαση στα αποθηκευμένα αρχεία χωρίς την απαιτούμενη συγκατάθεση και όχι κάποια διαπιστωμένη χρήση τους για την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.
(Πηγή: Reuters)
