Η ιδέα της απόκτησης της Γροιλανδίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν προέκυψε ξαφνικά κατά την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Σύμφωνα με τα όσα είπε στον Guardian ο πρώην σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, Τζον Μπόλτον, η πρόταση τέθηκε για πρώτη φορά στο τραπέζι μετά από παρέμβαση ενός πανίσχυρου μεγιστάνα και στενού συνεργάτη του Αμερικανού προέδρου.

«Ο Τραμπ με κάλεσε στο Οβάλ Γραφείο», δήλωσε ο Τζον Μπόλτον, σύμβουλος εθνικής ασφάλειας το 2018, στην εφημερίδα Guardian. «Μου είπε ότι ένας εξέχων επιχειρηματίας είχε μόλις προτείνει στις ΗΠΑ να αγοράσουν τη Γροιλανδία».

Advertisement
Advertisement

Ήταν μια εξαιρετική πρόταση. Και προήλθε από έναν παλιό φίλο του προέδρου, ο οποίος θα αποκτούσε επιχειρηματικά συμφέροντα στο δανικό έδαφος.

Ο επιχειρηματίας, όπως έμαθε ο Μπόλτον, ήταν ο Ρόναλντ Λόντερ. Μοναδικός κληρονόμος της παγκόσμιας μάρκας καλλυντικών Estée Lauder ο οποίος γνωρίζει τον Τραμπ για περισσότερα από 60 χρόνια.

Ο Μπόλτον είπε ότι συζήτησε την πρόταση για τη Γροιλανδία με τον Λόντερ. Μετά την παρέμβαση του δισεκατομμυριούχου, μια ομάδα του Λευκού Οίκου άρχισε να διερευνά τρόπους για να αυξήσει την επιρροή των ΗΠΑ στο τεράστιο αρκτικό έδαφος που ελέγχεται από τη Δανία.

Η επαναφορά της επιδίωξη του Τραμπ για την ιδέα του Λόντερ κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του είναι χαρακτηριστική του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί ο πρόεδρος, είπε ο Μπόλτον. «Διάφορες πληροφορίες που ακούει από φίλους, τις λαμβάνει ως αλήθειες και δεν μπορείς να αλλάξεις τη γνώμη του».

Η πρόταση φαίνεται να έχει ξυπνήσει τις ιμπεριαλιστικές φιλοδοξίες του Τραμπ: οκτώ χρόνια μετά, σκέφτεται όχι μόνο να αγοράσει τη Γροιλανδία, αλλά ίσως και να την καταλάβει με τη βία.

Όπως συμβαίνει με πολλούς από τους συνεργάτες του προέδρου Τραμπ, οι πολιτικές προτάσεις του Λόντερ φαίνεται να συμπίπτουν με τα επιχειρηματικά του συμφέροντα. Καθώς ο Tραμπ εντείνει τις απειλές του να καταλάβει τη Γροιλανδία, ο Λόντερ έχει ήδη επενδύσει σε επιχειρηματικές δραστηριότητες στη Γροιλανδία, όπως στην εξαγωγή φυσικού νερού και στην παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας.

Advertisement

Ο Λόντερ είναι επίσης μέλος του κονσόρτσιουμ, του οποίου η επιθυμία να αποκτήσει πρόσβαση στα ορυκτά της Ουκρανίας φαίνεται να έχει ωθήσει τον Tραμπ να απαιτήσει μερίδιο από τους πόρους της χώρας που έχει καταστραφεί από τον πόλεμο.

Η πολυετής σχέση Τραμπ-Λόντερ

Ο Λόντερ έχει δηλώσει ότι γνώρισε τον Tραμπ τη δεκαετία του 1960, όταν φοιτούσαν στην ίδια φημισμένη σχολή επιχειρήσεων. Αφού εργάστηκε στην οικογενειακή επιχείρηση καλλυντικών, ο Λόντερ υπηρέτησε υπό τον Ρόναλντ Ρίγκαν στο Πεντάγωνο, στη συνέχεια ως πρέσβης στην Αυστρία, πριν να υποβάλει χωρίς επιτυχία υποψηφιότητα για δήμαρχος της Νέας Υόρκης το 1989.

Advertisement

Όταν ο Τραμπ κέρδισε τις προεδρικές εκλογές το 2016, ο Λόντερ δώρισε 100.000 δολάρια στην επιτροπή συγκέντρωσης χρημάτων «Trump Victory». Όταν το 2018 αμφισβητήθηκε η πνευματική υγεία του Τραμπ, ο Λόντερ τον χαρακτήρισε «άνθρωπο με απίστευτη διορατικότητα και νοημοσύνη».

Την ίδια χρονιά, ο Λόντερ δήλωσε ότι βοηθούσε τον Tραμπ με «μερικές από τις πιο περίπλοκες διπλωματικές προκλήσεις που μπορεί να φανταστεί κανείς». Ανάμεσά τους η προώθηση της ιδέας για επέκταση της αμερικανικής επιρροής στην Αρκτική. Την επόμενη χρονιά, η Wall Street Journal αποκάλυψε το ενδιαφέρον του Tραμπ για τη Γροιλανδία.

Η εμμονή του Τραμπ με τη Γροιλανδία συνεχίστηκε, όπως και αυτή του Λόντερ. Τον περασμένο Φεβρουάριο, λίγο μετά την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, ο Λόντερ έσπευσε να τον υπερασπιστεί όταν ο πρόεδρος εξέφρασε δημοσίως την πρόθεσή του να καταλάβει στρατιωτικά το μεγαλύτερο νησί του κόσμου.

Advertisement

«Θησαυρός σπάνιων γαιών»

«Η ιδέα του Τραμπ για τη Γροιλανδία δεν ήταν ποτέ παράλογη – ήταν στρατηγική», έγραψε ο Λόντερ στη New York Post. Συνέχισε: «Κάτω από τον πάγο και τα βράχια της κρύβεται ένας θησαυρός από σπάνια στοιχεία που είναι απαραίτητα για την τεχνητή νοημοσύνη, τα προηγμένα όπλα και τη σύγχρονη τεχνολογία. Καθώς ο πάγος υποχωρεί, αναδύονται νέες θαλάσσιες διαδρομές, αναδιαμορφώνοντας το παγκόσμιο εμπόριο και την ασφάλεια».

Με τη Γροιλανδία να βρίσκεται στο «επίκεντρο του ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων», ο Λόντερ υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ πρέπει να επιδιώξουν μια «στρατηγική συνεργασία». Πρόσθεσε: «Έχω συνεργαστεί στενά με επιχειρηματικούς και κυβερνητικούς ηγέτες της Γροιλανδίας για χρόνια, με σκοπό την ανάπτυξη στρατηγικών επενδύσεων εκεί».

Από τότε που ο Λόντερ έστρεψε την προσοχή του Tραμπ στη Γροιλανδία το 2018, όπως ανέφεραν για πρώτη φορά οι αμερικανοί δημοσιογράφοι Πίτερ Μπέικερ και Σούζαν Γκλέισερ στο βιβλίο τους The Divider, ο δισεκατομμυριούχος των καλλυντικών φαίνεται να έχει επενδύσει πολλά χρήματα στην αρκτική περιοχή.

Advertisement

Δανικά εταιρικά αρχεία δείχνουν ότι μια εταιρεία με έδρα στη Νέα Υόρκη και ανώνυμους ιδιοκτήτες έχει αγοράσει τα τελευταία μήνες ακίνητα στη Γροιλανδία.

Advertisement

Μία από αυτές τις επιχειρήσεις του Λόντερ αφορά την εξαγωγή «πολυτελούς» φυσικού νερού από νησί στον κόλπο του Μπάφιν. Όταν δανική εφημερίδα ανέφερε τον Δεκέμβριο ότι ο Λόντερ συγκαταλέγεται στους επενδυτές, φιλοξένησε δηλώσεις Γροιλανδού επιχειρηματία που συμμετέχει στο εγχείρημα, ο οποίος σημείωσε ότι «ο Λόντερ και οι συνεργάτες του έχουν πολύ καλή γνώση και πρόσβαση στην αγορά πολυτελών προϊόντων».

Το ίδιο επενδυτικό σχήμα φέρεται, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, να επιδιώκει την παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας από τη μεγαλύτερη λίμνη της Γροιλανδίας, με στόχο την τροφοδοσία μονάδας παραγωγής αλουμινίου.

Ο Λόντερ είχε φανεί να αποστασιοποιείται προσωρινά από τον Τραμπ το 2022, όταν ο τότε πρώην πρόεδρος φιλοξένησε στο θέρετρό του στο Mαρ-α-Λάγκο τον ακροδεξιό ακτιβιστή Νικ Φουέντες. Ο Λόντερ, επικεφαλής του Παγκόσμιου Εβραϊκού Συνεδρίου, είχε καταδικάσει τη συνάντηση, χαρακτηρίζοντας τον Φουέντες «φανατικό αντισημίτη και αρνητή του Ολοκαυτώματος».

Advertisement

Ωστόσο, μετά την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, ο Λόντερ επανέλαβε τη χρηματοδοτική του στήριξη. Τον Μάρτιο του 2025 δώρισε 5 εκατ. δολάρια στη Maga Inc, τον οργανισμό συγκέντρωσης πόρων για το κίνημα Τραμπ. Τον επόμενο μήνα, σύμφωνα με πληροφορίες, συγκαταλέχθηκε στους προσκεκλημένους σε αποκλειστικό δείπνο με τον πρόεδρο, με εισιτήρια αξίας 1 εκατ. δολαρίων το καθένα.

Στο μάτι και τα ορυκτά της Ουκρανίας

Την ίδια περίοδο, τα επιχειρηματικά συμφέροντα του Λόντερ φαίνεται και πάλι να συνέπιπταν με την πολιτική της αμερικανικής κυβέρνησης. Διαρροή επιστολής, που εστάλη τον Νοέμβριο του 2023 από τον επικεφαλής της μεταλλευτικής εταιρείας TechMet προς τον πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ανέφερε τον Λόντερ ως μέλος κοινοπραξίας που επιδιώκει την εκμετάλλευση κοιτάσματος λιθίου στη χώρα.

Ο Λόντερ είχε δηλώσει τότε ότι δεν είχε συζητήσει ο ίδιος το ζήτημα των ουκρανικών ορυκτών με τον Τραμπ, αλλά ότι το είχε θέσει «εδώ και πολλά χρόνια» σε συνομιλίες με εμπλεκόμενους στις ΗΠΑ και την Ουκρανία. Στελέχη των Ρεπουμπλικανών στήριξαν την ιδέα αμερικανικής πρόσβασης στους φυσικούς πόρους της Ουκρανίας, με τον Τραμπ να αναδεικνύεται στον πιο ένθερμο υποστηρικτή της.

Λίγες εβδομάδες μετά τις δωρεές του Λόντερ στη Maga Inc, Ουάσιγκτον και Κίεβο υπέγραψαν συμφωνία για την από κοινού εκμετάλλευση των ουκρανικών ορυκτών. Η συμφωνία αυτή συνέβαλε στη διατήρηση της στήριξης του Τραμπ προς την Ουκρανία, μετά από έντονη δημόσια αντιπαράθεση με τον Ζελένσκι στο Οβάλ Γραφείο.

Το κοίτασμα λιθίου ήταν το πρώτα που τέθηκαν σε δημοπρασία στο πλαίσιο της συμφωνίας για τα ορυκτά. Σύμφωνα με πληροφορίες, τον Γενάρη η κοινοπραξία Lauder κέρδισε την εκμετάλλευσή τους . Η TechMet, η εταιρεία που ηγείται της κοινοπραξίας, αρνήθηκε να σχολιάσει, όπως και η Lauder. Οι επιχειρηματικοί του εταίροι στη Γροιλανδία και ο Λευκός Οίκος δεν απάντησαν όταν επικοινώνησε μαζί τους ο Guardian.