Αυτό που ξεκίνησε ως μια συνηθισμένη γεωθερμική γεώτρηση στην Ισλανδία εξελίχθηκε σε μία από τις πιο απίστευτες ενεργειακές ανακαλύψεις των τελευταίων δεκαετιών. Επιστήμονες που εργάζονταν στο ηφαιστειακό σύστημα Κράφλα βρέθηκαν ξαφνικά μπροστά σε κάτι που κανείς δεν περίμενε να συναντήσει τόσο άμεσα: πραγματικό λιωμένο μάγμα κάτω από την επιφάνεια της Γης.
Η ανακάλυψη έγινε στο πλαίσιο του Iceland Deep Drilling Project (IDDP), όταν το γεωτρύπανο εισχώρησε σε θάλαμο μάγματος σε βάθος περίπου 2,1 χιλιομέτρων. Αντί για απλώς υπερθερμασμένο πέτρωμα, οι μηχανικοί βρέθηκαν αντιμέτωποι με θερμοκρασίες που ξεπερνούσαν τους 900 έως 1.000 βαθμούς Κελσίου.
Το περιστατικό θεωρήθηκε ιστορικό για την επιστήμη της γεωθερμίας, καθώς αποκάλυψε ότι κάτω από ορισμένες συνθήκες είναι δυνατό να αξιοποιηθεί ενέργεια πολύ ισχυρότερη από εκείνη των συμβατικών γεωθερμικών σταθμών.
Τα περισσότερα γεωθερμικά εργοστάσια λειτουργούν χρησιμοποιώντας υπόγειο ζεστό νερό και ατμό για να κινήσουν τουρμπίνες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Όμως κοντά στο μάγμα συμβαίνει κάτι εντελώς διαφορετικό. Το νερό μετατρέπεται σε «υπερκρίσιμο ρευστό», μια ακραία κατάσταση της ύλης που δεν είναι ούτε ακριβώς υγρό ούτε αέριο και μεταφέρει τεράστια ποσά ενέργειας.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ένα μόνο πηγάδι που θα λειτουργούσε με υπερκρίσιμο ατμό θα μπορούσε να παράγει έως και δέκα φορές περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια σε σχέση με ένα συμβατικό γεωθερμικό σύστημα.
Και σε αντίθεση με την ηλιακή ή την αιολική ενέργεια, η γεωθερμική ενέργεια λειτουργεί ασταμάτητα, ανεξάρτητα από τον καιρό, την εποχή ή την ώρα της ημέρας.
Η Ισλανδία ήδη θεωρείται μία από τις πιο προηγμένες χώρες στον κόσμο στη γεωθερμική ενέργεια. Το ηφαιστειακό σύστημα Κράφλα, που βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της χώρας πάνω στη μεσοατλαντική ράχη, τροφοδοτεί γεωθερμικούς σταθμούς εδώ και δεκαετίες.
Όμως η αξιοποίηση ενέργειας τόσο κοντά στο μάγμα παραμένει εξαιρετικά δύσκολη. Οι θερμοκρασίες και οι πιέσεις είναι ακραίες, ενώ τα διαβρωτικά ρευστά μπορούν να καταστρέψουν μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα ακόμη και προηγμένο βιομηχανικό εξοπλισμό. Οι επιστήμονες προσπαθούν τώρα να αναπτύξουν νέα υλικά και τεχνολογίες που θα μπορούν να αντέχουν για χρόνια σε τέτοιες συνθήκες.
Το επόμενο μεγάλο βήμα είναι το φιλόδοξο πρόγραμμα Krafla Magma Testbed, μέσω του οποίου οι επιστήμονες σχεδιάζουν να πραγματοποιήσουν ελεγχόμενες γεωτρήσεις απευθείας κοντά σε θάλαμο μάγματος, με στόχο να κατανοήσουν αν αυτή η τεχνολογία μπορεί κάποτε να μετατραπεί σε σταθερή πηγή καθαρής ενέργειας.
Η ιδέα έχει προκαλέσει τεράστιο ενδιαφέρον αλλά και ανησυχίες. Σε διαδικτυακές συζητήσεις, αρκετοί χρήστες περιγράφουν το εγχείρημα ως «επιστημονική φαντασία που γίνεται πραγματικότητα», ενώ άλλοι φοβούνται τους κινδύνους που μπορεί να κρύβει η παρέμβαση τόσο κοντά σε ενεργό μάγμα.
Παρά τις δυσκολίες, οι ειδικοί θεωρούν ότι η πρόσβαση στη θερμότητα του εσωτερικού της Γης ίσως αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές επαναστάσεις του μέλλοντος.
Για δισεκατομμύρια χρόνια, ο πλανήτης παράγει ασταμάτητα τεράστιες ποσότητες ενέργειας βαθιά κάτω από τα πόδια μας.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν αυτή η δύναμη υπάρχει.
Αλλά αν η ανθρωπότητα μπορεί να τη φτάσει με ασφάλεια.
Με πληροφορίες από Nature / iris.hi.is
