Στάση αναμονής φαίνεται να τηρεί ο Ντόναλντ Τραμπ σχετικά την δράση που θα αναλάβει έναντι του Ιράν εξαιτίας της άγριας καταστολής των αντικαθεστωτικών διαδηλώσεων που συγκλονίζουν τη χώρα αλλά η επιλογή στρατιωτικής δράσης παραμένει στο τραπέζι. Την ίδια στιγμή η Τεχεράνη υποστηρίζει πως η κατάσταση στη χώρα είναι πλέον υπό πλήρη έλεγχο και προειδοποιεί την Ουάσιγκτον να μην επαναλάβει το ίδιο λάθος, μια σαφή αναφορά στην αμερικανική επίθεση τον περασμένο Ιούνιο, κατά πυρηνικών εγκαταστάσεων. Επίσης, για σήμερα έχει προγραμματιστεί συνεδρίαση του ΣΑ του ΟΗΕ για την κατάσταση στο Ιράν ενώ η Οργάνωση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στο Ιράν με έδρα τη Νορβηγία ανεβάζει τον αριθμό των νεκρών διαδηλωτών από τα τέλη Δεκεβμρίου σε 3.428 και κάνει λόγο για περίπου 10.000 συλλήψεις.

Ο Τραμπ πάντως, έβαλε φρένο στην λήψη αποφάσεων κατά του Ιράν αφού, όπως είπε, έλαβε διαβεβαιώσεις πως το καθεστώς δεν θα προχωρούσε -τουλάχιστον άμεσα- με την εκτέλεση του 26χρονου Εφράν Σολτανί που είχε προγραμματιστεί για χθες, Τετάρτη.

Advertisement
Advertisement

Μιλώντας από τον Λευκό Οίκο την Τετάρτη, ο Τραμπ δήλωσε ότι η κυβέρνησή έχει ενημερωθεί πως οι δολοφονίες διαδηλωτών στο Ιράν έχουν σταματήσει και ότι, σύμφωνα με «πολύ σημαντικές πηγές από την άλλη πλευρά», δεν πρόκειται να πραγματοποιηθούν εκτελέσεις, όπως είχε αναφερθεί.

«Έχουν πει ότι οι δολοφονίες έχουν σταματήσει και ότι οι εκτελέσεις δεν θα πραγματοποιηθούν. Θα το μάθουμε», δήλωσε ο Τραμπ, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι οι πληροφορίες αυτές δεν έχουν ακόμη επαληθευτεί από τις αμερικανικές αρχές. Ερωτηθείς εάν η στρατιωτική δράση των ΗΠΑ αποσύρεται από το τραπέζι, απάντησε ότι η κυβέρνησή του «θα παρακολουθήσει την κατάσταση και θα δει ποια θα είναι η διαδικασία».

Στρατιωτική προετοιμασία;

Πάντως, οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο σύμφωνα με το CBS News, μειώνουν και οι δύο τον αριθμό του προσωπικού στην αεροπορική βάση Αλ-Ουντέιντ στο Κατάρ, ενώ αξιωματούχοι έχουν δηλώσει στο CBS ότι η μερική αμερικανική αποχώρηση αποτελεί «προληπτικό μέτρο».

Επίσης, το Πεντάγωνο φέρεται να διέταξε το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln και τα αντιτορπιλικά που το συνοδεύουν (USS Spruance, USS Michael Murphy και USS Frank E. Petersen) να αναχωρήσουν από τη Θάλασσα της Νότιας Κίνας όπου βρίσκονται και να κατευθυνθούν προς τη Μέση Ανατολή.

Advertisement

Σύμφωνα με το NBC o  Τραμπ έχει δηλώσει στην ομάδα εθνικής ασφάλειας του ότι επιθυμεί οποιαδήποτε στρατιωτική δράση των ΗΠΑ στο Ιράν να επιφέρει ένα γρήγορο και αποφασιστικό πλήγμα στο καθεστώς και να μην προκαλέσει έναν παρατεταμένο πόλεμο που θα διαρκέσει εβδομάδες ή μήνες.

«Αν κάνει κάτι, θέλει να είναι οριστικό», δήλωσε μια από τις πηγές που επικαλείται το NBC.

Ωστόσο, οι σύμβουλοι του Τραμπ δεν έχουν καταφέρει μέχρι στιγμής να του εγγυηθούν ότι το καθεστώς της Τεχεράνης θα καταρρεύσει γρήγορα μετά από μια αμερικανική στρατιωτική επίθεση, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο και δύο άτομα που είναι σε γνώση των εν εξελίξει συζητήσεων.

Advertisement

Παράλληλα υπάρχει ανησυχία ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να μην διαθέτουν όλα τα μέσα που θα χρειαστούν στην περιοχή για να προστατευθούν από την επιθετική αντίδραση του Ιράν την οποία αναμένουν οι αξιωματούχοι της κυβέρνησης.

Αυτό που φοβούνται Αμερικανοί αξιωματούχοι είναι ότι ένα ιρανικό καθεστώς, αποδυναμωμένο από εβδομάδες διαμαρτυριών σε όλη τη χώρα και αντιμέτωπο με πιθανή κατάρρευση, θα μπορούσε να είναι πολύ πιο επικίνδυνο σε αντίποινα εναντίον των αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή και των συμμάχων τους, όπως το Ισραήλ

Αυτή η δυναμική θα μπορούσε να οδηγήσει τον Τραμπ να εγκρίνει μια πιο περιορισμένη αμερικανική στρατιωτική επίθεση στο Ιράν, τουλάχιστον αρχικά, διατηρώντας παράλληλα τις επιλογές για κλιμάκωση — αν αποφασίσει να προβεί σε οποιαδήποτε στρατιωτική δράση, ανέφεραν οι πηγές του αμερικανικού δικτύου.

Advertisement

Το βρετανικό Υπουργείο Εξωτερικών έκλεισε επίσης προσωρινά την πρεσβεία του στην Τεχεράνη, η οποία πλέον θα λειτουργεί εξ αποστάσεως, δήλωσε εκπρόσωπος της κυβέρνησης ενώ αμερικανική διπλωματική αποστολή στη Σαουδική Αραβία συμβούλεψε το προσωπικό και τους πολίτες της να «επιδεικνύουν αυξημένη προσοχή και να περιορίζουν τα μη απαραίτητα ταξίδια σε οποιεσδήποτε στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην περιοχή».

Αραγτσί προς ΗΠΑ: Μην επαναλάβετε το ίδιο λάθος

Λίγη ώρα αργότερα ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωνε σε συνέντευξη που παραχώρησε στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο Fox News ότι δεν θα γίνουν «απαγχονισμοί σήμερα ή αύριο».  «Μπορώ να σας πω ότι είμαι βέβαιος πως δεν υπάρχει σχέδιο για απαγχονισμούς», επέμεινε.

Advertisement

Οι ιρανικές αρχές έχουν τον «πλήρη έλεγχο» της κατάστασης στη χώρα, διαβεβαίωσε χθες Τετάρτη ο υπουργός Εξωτερικών της Ισλαμικής Δημοκρατίας Αμπάς Αραγτσί το αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο Fox News, κατά τη διάρκεια συνέντευξης που του παραχώρησε, έπειτα από δυο και πλέον εβδομάδες ογκωδών μαζικών κινητοποιήσεων που πυροδότησαν κύμα σκληρής καταστολής.

Advertisement

Επίσης υποστήριξε πως στο Ιράν «Πλέον (…) επικρατεί ηρεμία. Έχουμε τον πλήρη έλεγχο» της κατάστασης.

Advertisement

Προειδοποίησε επίσης τον πρόεδρο των ΗΠΑ να «μην επαναλάβει το ίδιο λάθος που κάνατε τον Ιούνιο», προσθέτοντας: «Αν δοκιμάσετε μια αποτυχημένη εμπειρία, θα έχετε το ίδιο αποτέλεσμα». Τον Ιούνιο του 2025, οι ΗΠΑ βομβάρδισαν τρεις από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν φοβούμενοι ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να τις χρησιμοποιήσει για να κατασκευάσει πυρηνικά όπλα.

Ο Τραμπ αμφισβητεί το κατά πόσον ο Ρεζά Παχλαβί έχει επαρκή υποστήριξη στο Ιράν

Αξιοσωμείωτο είναι πάντως πως ο αμερικανός πρόεδρος αμφισβήτησε κατά πόσον ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του τελευταίου σάχη του Ιράν, είναι σε θέση να εξασφαλίσει επαρκή υποστήριξη ώστε να κυβερνήσει το Ιράν σε περίπτωση πτώσης του καθεστώτος.

Σε αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στο πρακτορείο ειδήσεων Reuters, στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου, ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος έκρινε ακόμη πως υπάρχει πιθανότητα η κληρικαλιστική εξουσία στο Ιράν να καταρρεύσει.

«Φαίνεται πολύ ωραίος, αλλά δεν ξέρω πως θα χειριζόταν τις καταστάσεις στη χώρα του. Και δεν βρισκόμαστε εκεί ακόμη», είπε ο πρόεδρος των ΗΠΑ. «Δεν ξέρω εάν και κατά πόσον η χώρα του θα αποδεχόταν την ηγεσία του ή όχι», πάντως «αν το έκανε, θα ήταν καλό για μένα».

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ήδη πει την περασμένη εβδομάδα πως δεν σχεδιάζει να συναντηθεί με τον Ρεζά Παχλαβί, 65 ετών, που ζούσε εκτός Ιράν ήδη πριν από την ανατροπή του σάχη. Χθες φάνηκε να αμφισβητεί το κατά πόσον θα μπορούσε να κυβερνήσει.

Η αντιπολίτευση στο Ιράν είναι κατακερματισμένη, με διάφορες αντίπαλες παρατάξεις, συμπεριλαμβανομένων κάποιων υποστηρικτών της μοναρχίας. Δεν μοιάζει να έχει ιδιαίτερη οργανωμένη παρουσία στην Ισλαμική Δημοκρατία.

Για τον Ντόναλντ Τραμπ, παραμένει πιθανή η πτώση της κυβέρνησης στην Τεχεράνη λόγω των μαζικών κινητοποιήσεων, καθώς «κάθε καθεστώς μπορεί να αποτύχει», όπως το βλέπει.

Άνοιξε ξανά ο αναέριος χώρος του Ιράν

Στο μεταύ, το Ιράν άνοιξε ξανά τον εναέριο χώρο του, αφού τον έκλεισε για σχεδόν πέντε ώρες, εν μέσω ανησυχιών για πιθανή στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας κάτι που ανάγκασε αεροπορικές εταιρείες να ακυρώσουν, να αναδρομολογήσουν ή να καθυστερήσουν κάποιες πτήσεις.

Η Τεχεράνη έκλεισε τον εναέριο χώρο για σχεδόν όλες τις πτήσεις, πλην των διεθνών και αυτών οι οποίες αναχωρούν από την Ισλαμική Δημοκρατία έχοντας εκ των προτέρων άδεια της υπηρεσίας πολιτικής αεροπορίας της χώρας, περί τις 00:15 (ώρα Ελλάδας), σύμφωνα με NOTAM που μεταφορτώθηκε στον ιστότοπο της αμερικανικής υπηρεσίας πολιτικής αεροπορίας.

Η ειδοποίηση αφαιρέθηκε λίγο πριν από τις 05:00 (ώρα Ελλάδας), σύμφωνα με τον εξειδικευμένο ιστότοπο FlightRadar24, που κατέγραψε πέντε πτήσεις ιρανικών αερομεταφορέων (Mahan Air, Yazd Air, AVA Airlines) ανάμεσα στις πρώτες που έγιναν κατόπιν.

Νωρίτερα, οι αρχές της Γερμανίας εξέδωσαν νέα οδηγία, προειδοποιώντας τους γερμανικούς αερομεταφορείς να αποφεύγουν τον ιρανικό εναέριο χώρο, μετά την ανακοίνωση του ομίλου Lufthansa –ο οποίος, πέρα από τον γερμανικό εθνικό αερομεταφορέα, συμπεριλαμβάνει επίσης τις Austrian, Brussels Airlines, Discover, Eurowings, Swiss και ITA Airways–κατά την οποία αποφάσισε τα αεροσκάφη του να αποφεύγουν τον εναέριο χώρο του Ιράν και του Ιράκ «εξαιτίας της τρέχουσας κατάστασης στη Μέση Ανατολή».

Οι ΗΠΑ έχουν απαγορεύσει ήδη σε όλα τα εμπορικά αεροσκάφη την είσοδο στον εναέριο χώρο του Ιράν και δεν εκτελούνται απευθείας πτήσεις από τη μια χώρα στην άλλη.

Πηγές: CBS News, Reuters, AFP