Μια εντυπωσιακή επιστημονική ανακάλυψη έρχεται να αλλάξει όσα γνωρίζαμε για τα κουνούπια και τη συμπεριφορά τους. Ερευνητές από το Georgia Institute of Technology και το Massachusetts Institute of Technology κατάφεραν για πρώτη φορά να «χαρτογραφήσουν» με ακρίβεια την πτήση τους, αποκαλύπτοντας τι πραγματικά τα προσελκύει στους ανθρώπους.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances, βασίστηκε στην παρακολούθηση εκατοντάδων κουνουπιών και στην ανάλυση περισσότερων από 20 εκατομμυρίων δεδομένων. Το αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία ενός μαθηματικού μοντέλου που προβλέπει πώς κινούνται τα θηλυκά κουνούπια όταν αναζητούν ανθρώπινο στόχο.
Δεν ακολουθούν το ένα το άλλο
Σε αντίθεση με τη διαδεδομένη αντίληψη, τα κουνούπια δεν κινούνται σε «κοπάδια» ούτε μιμούνται το ένα το άλλο. Κάθε έντομο δρα αυτόνομα, ανταποκρινόμενο στα ίδια ερεθίσματα: κυρίως το διοξείδιο του άνθρακα (CO₂) και οπτικά στοιχεία, όπως τα χρώματα και τα σχήματα.
Όπως εξηγεί ο καθηγητής David Hu, «είναι σαν ένα γεμάτο μπαρ: οι άνθρωποι δεν πηγαίνουν επειδή ακολουθούν ο ένας τον άλλον, αλλά επειδή τους ελκύουν τα ίδια πράγματα».
What do mathematicians have to do with mosquitoes? They’ve developed a new model that can be used to predict how mosquitoes will fly in response to sensory cues, such as heat, humidity, and certain odors. Such predictions could help to design more effective traps and mosquito…
— Massachusetts Institute of Technology (MIT) (@MIT) March 20, 2026
Το «μυστικό» είναι ο συνδυασμός σημάτων
Η έρευνα επικεντρώθηκε στο είδος Aedes aegypti, γνωστό για τη μετάδοση σοβαρών ασθενειών όπως η ελονοσία, ο κίτρινος πυρετός και ο ιός Ζίκα, που προκαλούν πάνω από 700.000 θανάτους ετησίως.
Τα πειράματα έδειξαν ότι:
- Τα κουνούπια προσελκύονται από μαύρα αντικείμενα, αλλά δεν παραμένουν για πολύ.
- Όταν υπάρχει μόνο CO₂ και λευκό αντικείμενο, εντοπίζουν τον στόχο πιο αργά και από μικρή απόσταση.
- Ο συνδυασμός μαύρου χρώματος και CO₂ τα κάνει να συγκεντρώνονται, να παραμένουν και τελικά να επιτίθενται.
Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι τα περισσότερα κουνούπια συγκεντρώνονται γύρω από το κεφάλι και τους ώμους, λόγω της αυξημένης συγκέντρωσης CO₂ από την αναπνοή.
Νέες προοπτικές στην αντιμετώπιση
Τα ευρήματα ανοίγουν τον δρόμο για πιο αποτελεσματικές μεθόδους καταπολέμησης των κουνουπιών. Οι επιστήμονες προτείνουν:
- «Έξυπνες» παγίδες που ενεργοποιούνται διακοπτόμενα
- Συνδυασμό οπτικών και χημικών ερεθισμάτων για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα
Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνουν, τα κουνούπια λειτουργούν σχεδόν σαν «μικρά ρομπότ» — και πλέον οι επιστήμονες φαίνεται να έχουν βρει τον τρόπο να τα… προγραμματίσουν.
