Η Τουρκία φαίνεται να ανεβάζει ακόμη περισσότερο και σε επικίνδυνο επίπεδο, τους τόνους απέναντι στην Ελλάδα, το Ισραήλ και, μέσα από τη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα της Ανατολικής Μεσογείου, την Κύπρο.
Αυτή τη φορά δεν πρόκειται απλώς για κάποια δήλωση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ή για την καθιερωμένη ρητορική της «Γαλάζιας Πατρίδας». Υπάρχει επίσημο έγγραφο του τουρκικού υπουργείου Άμυνας στο οποίο χρησιμοποιείται ακόμη και η λέξη «πόλεμος».
Σύμφωνα με αποκάλυψη του Nordic Monitor, σε επιστολή που απέστειλε στις 10 Αυγούστου στην τουρκική Εθνοσυνέλευση ο υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ αναφέρεται ότι οι αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες προετοιμάζονται συντονισμένα για κάθε ενδεχόμενο στην περιοχή, από μία κρίση και αυξημένη ένταση μέχρι και πολεμική σύγκρουση. (Nordic Monitor)
Στο μικροσκόπιο η Ελλάδα και η συνεργασία με το Ισραήλ
Ιδιαίτερη σημασία έχει το πλαίσιο μέσα στο οποίο δόθηκε η απάντηση Γκιουλέρ. Το ερώτημα αφορούσε τη στρατιωτική παρουσία της Ελλάδας στα νησιά του Αιγαίου, αλλά και τη συνεχώς διευρυνόμενη ελληνοϊσραηλινή αμυντική συνεργασία.
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας αναγνωρίζει ότι Ελλάδα και Ισραήλ έχουν αναπτύξει σημαντική συνεργασία στην αμυντική βιομηχανία, στην εκπαίδευση, στις κοινές ασκήσεις και στην τεχνολογία και δηλώνει ότι η Άγκυρα την παρακολουθεί «στενά». Παράλληλα διαμηνύει ότι τα συμφέροντα που η Τουρκία θεωρεί δικά της στο Αιγαίο θα προστατευθούν «υπό οποιεσδήποτε συνθήκες». (Nordic Monitor)
Εδώ βρίσκεται και το ανησυχητικό στοιχείο: η Τουρκία συνδέει πλέον επίσημα την ελληνοϊσραηλινή στρατιωτική συνεργασία με τον σχεδιασμό της για ενδεχόμενες κρίσεις, εντάσεις ακόμη και πόλεμο.
Ο «Θόλος του Αχιλλέα» ενοχλεί την Άγκυρα
Η ενίσχυση της ελληνικής άμυνας με ισραηλινά συστήματα βρίσκεται στο επίκεντρο της τουρκικής ανησυχίας.
Η Ελλάδα έχει προχωρήσει στην απόκτηση του συστήματος πυραυλικού πυροβολικού PULS, ενώ ο σχεδιαζόμενος πολυεπίπεδος «Θόλος του Αχιλλέα» περιλαμβάνει ισραηλινά ραντάρ και πυραυλικά συστήματα για προστασία απέναντι σε βαλλιστικούς πυραύλους, αεροσκάφη και drones. Παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη το συνολικό ελληνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα έως το 2036, ύψους δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ, με F-35, νέες φρεγάτες και μη επανδρωμένα συστήματα. (Nordic Monitor)
Και είναι προφανές ότι μία Ελλάδα με πολύ ισχυρότερη αεράμυνα και αυξημένες δυνατότητες αποτροπής αλλάζει τους στρατιωτικούς υπολογισμούς της Άγκυρας.
Στο κάδρο και η Κύπρος
Η Κύπρος δεν μπορεί να μείνει έξω από αυτή την εξίσωση. Η συνεργασία Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ έχει πλέον ευρύτερη στρατηγική διάσταση, ενώ Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν εντάξει Ελλάδα και Κύπρο στη συζήτηση για μία νέα περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφαλείας που εκτείνεται από την Ινδία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έως την Ανατολική Μεσόγειο. (Nordic Monitor)
Για την Άγκυρα, επομένως, το πρόβλημα δεν είναι πλέον μόνο η παραδοσιακή αντιπαράθεση με την Αθήνα στο Αιγαίο. Είναι η διαμόρφωση ενός ισχυρότερου πλέγματος στρατιωτικής και γεωπολιτικής συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.
Τουρκία και Ισραήλ ένα βήμα πιο κοντά στην επικίνδυνη ζώνη
Την ίδια στιγμή η σύγκρουση συμφερόντων Τουρκίας–Ισραήλ έχει μεταφερθεί στη Συρία.
Στις 18 Αυγούστου ισραηλινά αεροσκάφη έπληξαν την αεροπορική βάση Αμπού αλ Ντουχούρ. Το Ισραήλ υποστήριξε ότι υπήρχε σχεδιασμός για τουρκική στρατιωτική παρουσία εκεί, κάτι που η Άγκυρα αρνήθηκε. Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατζ προειδοποίησε στη συνέχεια τον Ερντογάν να μην παρασύρει την Τουρκία σε «επικίνδυνες περιπέτειες στη Συρία», ενώ οι ΗΠΑ επιχειρούν να ενισχύσουν τους μηχανισμούς αποτροπής ενός στρατιωτικού λάθους μεταξύ των δύο πλευρών. (Reuters)
Στρατιωτικός σχεδιασμός ως ενδεχόμενο πολέμου
Το τουρκικό έγγραφο δεν ανακοινώνει ότι η Τουρκία αποφάσισε να πολεμήσει την Ελλάδα ή το Ισραήλ. Τα κράτη και οι Ένοπλες Δυνάμεις καταρτίζουν ούτως ή άλλως σχέδια για ακραία σενάρια.
Εκείνο που το καθιστά εξαιρετικά σοβαρό είναι ότι η ίδια η πολιτική ηγεσία του τουρκικού υπουργείου Άμυνας επιβεβαιώνει δημοσίως και εγγράφως πως στον συντονισμένο κρατικό σχεδιασμό περιλαμβάνεται ολόκληρη η κλίμακα κλιμάκωσης μέχρι και τον πόλεμο, την ώρα που κατονομάζει ως παράγοντα που παρακολουθεί στενά τη στρατιωτική σύμπραξη Ελλάδας και Ισραήλ. (Nordic Monitor)
Η Ανατολική Μεσόγειος μετατρέπεται έτσι σε μία γεωπολιτική σκακιέρα πολύ πιο σύνθετη από το παλιό ελληνοτουρκικό μέτωπο.
Και όταν μία χώρα του ΝΑΤΟ αρχίζει να βάζει στο ίδιο επίσημο κείμενο Ελλάδα, ισραηλινή στρατιωτική συνεργασία και σενάρια πολέμου, το μήνυμα δεν μπορεί ούτε να αγνοηθεί ούτε να υποτιμηθεί.
