Ένα κεράκι γίνεται «σπινθήρας» και μια χαρτο-διακόσμηση γίνεται προσάναμμα. Στο Παγκράτι, βεγγαλικά πάνω σε τούρτα προκάλεσαν φωτιά στην οροφή, σε χώρο με κρεμαστά χαρτιά και ηχομονωτικό υλικό, από αυτά που μοιάζουν με «βαμβάκι». Στην Ελβετία, οι αρχές ερευνούν σοβαρό περιστατικό σε μπαρ/κέντρο διασκέδασης στο Crans-Montana που κατέληξε σε νεκρούς, με τις πρώτες πληροφορίες να συνδέουν το συμβάν με «sparkler candles»/βεγγαλικά.
Και στη Βιέννη, επαγγελματικοί φορείς και καταστήματα συζητούν/υιοθετούν αυστηρότερη γραμμή (έως και ban στην πράξη) για τα «μικρά» βεγγαλικά στα τραπέζια. Όχι επειδή είναι «γραφικά», αλλά επειδή είναι φλόγα και σπινθήρας σε κλειστό χώρο.
Το ερώτημα που καίει εδώ είναι απλό: Στην Ελλάδα τι ισχύει; Και ακόμη πιο απλό: Αρκεί;
Η δυσάρεστη αλήθεια είναι ότι στο βασικό πλαίσιο πυροπροστασίας για χώρους συνάθροισης κοινού (εστιατόρια, μπαρ, καφέ, κέντρα διασκέδασης κ.ά.) δεν θα βρείτε μια καθαρή, μονολεκτική απαγόρευση τύπου «απαγορεύονται τα βεγγαλικά σε τούρτες». Θα βρείτε όμως διατάξεις που, αν εφαρμοστούν σοβαρά, κάνουν τέτοιες πρακτικές ασυμβίβαστες με την ασφάλεια.
Η Πυροσβεστική Διάταξη για τους χώρους συνάθροισης κοινού προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι πρέπει να γίνεται απομάκρυνση εύφλεκτων/καυστών υλών από σημεία όπου υπάρχει γυμνή φλόγα ή παράγονται σπινθήρες.
Και επίσης ότι δεν επιτρέπεται η διακόσμηση/επένδυση δαπέδων, τοίχων και οροφών (σε χώρους που χρησιμοποιεί το κοινό) με υλικά που αναφλέγονται εύκολα.
Με απλά λόγια. Όταν κρεμάς χαρτιά από την οροφή και ανάβεις «σπινθηριστές» φλόγες πάνω από κεφάλια, δεν παίζεις με το «έθιμο». Παίζεις με τον κανόνα που λέει μακριά εύφλεκτα από σπινθήρες.
Και κάτι κρίσιμο. Από το 2017 έχει ξεκαθαριστεί ότι η συγκεκριμένη Πυροσβεστική Διάταξη εφαρμόζεται και στα κέντρα διασκέδασης ανεξαρτήτως δυναμικότητας.
Τι απαιτείται ήδη στα μαγαζιά (στα χαρτιά)
Το πλαίσιο δεν είναι «ανύπαρκτο». Είναι όμως συχνά… αόρατο στην πράξη. Ενδεικτικά, προβλέπονται υποχρεώσεις όπως:
Φωτισμός ασφαλείας και σήμανση διαφυγής.
Φορητοί πυροσβεστήρες με ελάχιστο αριθμό (τουλάχιστον δύο) και αναλογία ανά τετραγωνικά.
Χειροκίνητο σύστημα συναγερμού σε μεγαλύτερους χώρους/πληθυσμούς.
Αυτόματο σύστημα πυρανίχνευσης σε συγκεκριμένες περιπτώσεις (π.χ. επικίνδυνοι χώροι/μεγάλες εγκαταστάσεις).
Υδροδοτικό πυροσβεστικό δίκτυο σε χώρους με μεγάλο θεωρητικό πληθυσμό.
Ρυθμίσεις για εξόδους κινδύνου (αριθμός/πλάτη ανάλογα με τον θεωρητικό πληθυσμό).
Το πρόβλημα δεν είναι ότι «δεν υπάρχουν σελίδες». Είναι ότι δεν υπάρχει η βεβαιότητα πως αυτές οι σελίδες μεταφράζονται σε καθημερινό έλεγχο: Στη διακόσμηση που αλλάζει κάθε εβδομάδα, στα θεματικά events, στα «γενέθλια με σόου», στα αφρώδη υλικά ηχομόνωσης που μπορεί να γίνουν καπνός σε δευτερόλεπτα.
Και τα υλικά μέσα στους χώρους; «Βαμβάκι» στην οροφή, καπνός στην αίθουσα
Ο Κανονισμός Πυροπροστασίας Κτιρίων (π.δ. 41/2018) έχει ως στόχο, μεταξύ άλλων, την προστασία ζωής/υγείας και την αποτροπή εξάπλωσης της φωτιάς στο κτίριο. Και σε πρακτικό επίπεδο, όλη η φιλοσοφία του είναι να μη μετατρέπεται το κτίριο (και τα «τελειώματα» του εσωτερικού) σε καύσιμη ύλη.
Αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα σε πολλά κέντρα. Η μόδα προηγείται της ασφάλειας. Αφρώδη ηχομονωτικά, ψεύτικα φυτά, υφάσματα, χαρτιά, «σκηνικά», όλα ωραία στο Instagram, όλα επικίνδυνα όταν συνδυαστούν με σπινθήρα.
Η ειρωνεία: «Airbnb με ανιχνευτή», κέντρο διασκέδασης με… τύχη
Η κυβέρνηση, σωστά, προχωρά σε ελάχιστες προδιαγραφές ασφαλείας για βραχυχρόνιες μισθώσεις: Πυροσβεστήρας, ανιχνευτής καπνού, φωτισμός ασφαλείας, σήμανση διαφυγής, κ.ά., με εφαρμογή από το φθινόπωρο του 2025.
Αν αυτά κρίνονται απαραίτητα για ένα διαμέρισμα που κοιμάται μια οικογένεια, τότε τί δικαιολογία υπάρχει για χώρους όπου σε ώρες αιχμής συνωστίζονται δεκάδες ή εκατοντάδες άνθρωποι;
Τι λείπει: το «ρητό» μέτρο και ο πραγματικός έλεγχος
Η Ελβετία και η συζήτηση στη Βιέννη δείχνουν κάτι που στην Ελλάδα αποφεύγουμε: μερικές πρακτικές πρέπει να κοπούν με μαχαίρι, όχι να “ερμηνευτούν”.
7 μέτρα που μπορούν να περάσουν χθες:
-Ρητή απαγόρευση βεγγαλικών/«sparkler candles» και κάθε πυροτεχνικού εφέ σε κλειστούς χώρους συνάθροισης κοινού (με σαφείς εξαιρέσεις μόνο όπου υπάρχει ειδική αδειοδότηση και τεχνική κάλυψη, αν επιλεγεί).
-Υποχρεωτική τεκμηρίωση (πιστοποιήσεις) για αντίδραση στη φωτιά σε υλικά ηχομόνωσης/διακόσμησης που τοποθετούνται σε οροφές και τοίχους.
-Κανόνας “μηδενικού εύφλεκτου” πάνω από το κοινό: τέλος τα χαρτιά, τα υφάσματα και τα «σκηνικά» σε οροφές/οδεύσεις διαφυγής. (Το πλαίσιο ήδη δείχνει προς τα εκεί. Χρειάζεται εφαρμογή.)
-Τακτικοί, αιφνιδιαστικοί έλεγχοι (όχι μόνο «στην έναρξη») για πληρότητα, εξόδους, σήμανση, φωτισμό ασφαλείας και πραγματική λειτουργία των μέσων πυροπροστασίας.
-Δημόσια ανάρτηση (σε εμφανές σημείο και online) του πιστοποιητικού/μελέτης πυροπροστασίας με ημερομηνίες ισχύος. Να ξέρει ο πελάτης πού μπαίνει.
-Εκπαίδευση προσωπικού με ευθύνη ιδιοκτήτη και πραγματική λογοδοσία (όχι “υπογράψτε εδώ”).
-Βαριές κυρώσεις για “σόου με φλόγα” χωρίς προϋποθέσεις. Όχι πρόστιμο-χαρτζιλίκι, αλλά λουκέτο όπου υπάρχει υποτροπή.
Το Παγκράτι ήταν προειδοποίηση. Η Ελβετία είναι καμπανάκι με ονόματα.
Στο Παγκράτι, όπως καταγράφηκε, η φωτιά από βεγγαλικά σε τούρτα «βρήκε» χαρτιά στην οροφή και εξαπλώθηκε, ευτυχώς χωρίς τραγωδία.
Στο Crans-Montana, το ρεπορτάζ μιλά για νεκρούς και για έρευνα γύρω από sparkler candles/βεγγαλικά σε νυχτερινό χώρο.
Αν περιμένουμε να μάθουμε «πώς λέγεται» το δικό μας μοιραίο μαγαζί για να κινηθούμε, τότε το πρόβλημα δεν είναι τα βεγγαλικά. Είναι η πολιτική μας κουλτούρα. Νομοθετούμε μετά την κηδεία.
