Η Μέση Ανατολή δείχνει ξανά να πλησιάζει στο σημείο ανάφλεξης. Ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε το Ιράν ότι “δεν θα μείνει τίποτα” αν δεν κινηθεί γρήγορα προς συμφωνία, ενώ ο Μπενιαμίν Νετανιάχου συγκάλεσε το ισραηλινό Συμβούλιο Ασφαλείας, εν μέσω αναφορών ότι ΗΠΑ και Ισραήλ εξετάζουν την επανάληψη επιθέσεων κατά της Τεχεράνης.
Ο Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε για ακόμη μία φορά τη γλώσσα του τελεσιγράφου. Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε το Ιράν ότι «το ρολόι χτυπά» και ότι η ηγεσία του πρέπει να κινηθεί «γρήγορα», διαφορετικά «δεν θα μείνει τίποτα» από τη χώρα. Το Reuters μετέδωσε την ανάρτηση ως άμεση απειλή συνεπειών προς την Τεχεράνη, σε μια στιγμή που οι διαπραγματεύσεις δείχνουν να έχουν βαλτώσει.
Το νέο στοιχείο είναι ότι η απειλή Τραμπ δεν έμεινε μόνη της. Την ίδια ημέρα, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου συνομίλησε τηλεφωνικά με τον Αμερικανό πρόεδρο για περισσότερο από μισή ώρα, σύμφωνα με ισραηλινά μέσα που επικαλούνται το Kan, και στη συνέχεια συγκάλεσε το υπουργικό Συμβούλιο Ασφαλείας. Η σύσκεψη πραγματοποιείται εν μέσω φημών πως ΗΠΑ και Ισραήλ προετοιμάζονται για πιθανή επανάληψη του πολέμου με το Ιράν.
Σύμφωνα με το ITV, Τραμπ και Νετανιάχου μίλησαν την Κυριακή για το Ιράν, την ίδια ημέρα που ο Ισραηλινός πρωθυπουργός είχε σύσκεψη ασφαλείας με το υπουργικό του συμβούλιο. Το βρετανικό δίκτυο μετέδωσε επίσης ότι το Ισραήλ συντονίζεται με τις ΗΠΑ για ενδεχόμενη επανέναρξη του πολέμου, επικαλούμενο δύο πρόσωπα με γνώση της κατάστασης, ανάμεσά τους και Ισραηλινό στρατιωτικό αξιωματούχο.
Η εικόνα που μεταδίδουν τα αμερικανικά μέσα είναι ακόμη πιο ανησυχητική. Το Axios, επικαλούμενο τηλεφωνική συνομιλία με τον Τραμπ, έγραψε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε πως, αν το Ιράν δεν επιστρέψει με καλύτερη πρόταση για συμφωνία, «θα χτυπηθεί πολύ πιο σκληρά». Το ίδιο δημοσίευμα αναφέρει ότι η στρατιωτική επιλογή βρίσκεται ξανά στο τραπέζι και ότι ο Τραμπ αναμένεται να συγκαλέσει σύσκεψη με την ομάδα εθνικής ασφαλείας του για να εξετάσει επιλογές στρατιωτικής δράσης.
Το Sky News μετέδωσε πως οι ΗΠΑ και το Ισραήλ φέρονται να βρίσκονται στις πιο έντονες προετοιμασίες για νέες επιθέσεις εναντίον του Ιράν από τότε που συμφωνήθηκε η εκεχειρία τον προηγούμενο μήνα. Το ίδιο μέσο συνέδεσε την κλιμάκωση με την τηλεφωνική επικοινωνία Τραμπ – Νετανιάχου, αλλά και με την ανάρτηση του Αμερικανού προέδρου για την «ησυχία πριν από την καταιγίδα».
Στην Ιερουσαλήμ, ο Νετανιάχου προσπάθησε να δείξει ότι η κυβέρνησή του δεν αιφνιδιάζεται. «Έχουμε τα μάτια μας ανοιχτά όσον αφορά το Ιράν», είπε στην εβδομαδιαία συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, προσθέτοντας ότι υπάρχουν «πολλές πιθανότητες» και ότι το Ισραήλ είναι «προετοιμασμένο για κάθε σενάριο». Η φράση αυτή, μέσα στο σημερινό κλίμα, ακούγεται λιγότερο ως τυπική διατύπωση επαγρύπνησης και περισσότερο ως προειδοποίηση.
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, απαντά με δικές της απειλές. Ο εκπρόσωπος των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, Αμπολφάζλ Σεκάρτσι, προειδοποίησε ότι αν το Ιράν δεχθεί νέα επίθεση, οι αμερικανικοί πόροι και ο στρατός θα βρεθούν αντιμέτωποι με «πρωτοφανή» και «αιφνιδιαστικά» σενάρια. Παράλληλα, ο αναπληρωτής πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Χαμιντρεζά Χατζιμπαμπάι, προειδοποίησε ότι αν πληγούν οι ιρανικές πετρελαϊκές υποδομές, η Τεχεράνη θα λάβει μέτρα που θα εμποδίσουν τις ΗΠΑ και τον υπόλοιπο κόσμο να έχουν πρόσβαση στο πετρέλαιο της περιοχής για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Αυτό ακριβώς είναι το σημείο που κάνει την κρίση μεγαλύτερη από μια ακόμη ανταλλαγή απειλών. Το Ιράν δεν μιλά μόνο για στρατιωτική απάντηση. Υπαινίσσεται πλήγμα στην ενεργειακή κυκλοφορία της περιοχής, με το Στενό του Ορμούζ να παραμένει ο εφιάλτης των αγορών. Αν η Τεχεράνη επιχειρήσει να περιορίσει ή να διαταράξει τη ροή πετρελαίου, η κρίση θα μεταφερθεί άμεσα από τα πολεμικά επιτελεία στα πρατήρια, στα χρηματιστήρια και στους προϋπολογισμούς κυβερνήσεων.
Στην Ευρώπη, η ανάγνωση είναι πιο ψυχρή αλλά όχι λιγότερο ανήσυχη. Ο Guardian έγραψε ότι η περιοχή βρίσκεται κοντά σε πιθανή επιστροφή σε πόλεμο πλήρους κλίμακας, σημειώνοντας πως αμερικανικά και ισραηλινά μέσα μεταδίδουν ότι ο Τραμπ έχει ενημερωθεί για στρατιωτικές επιλογές στο Ιράν, σε περίπτωση που αποφασίσει να σπάσει την εκεχειρία και να ξαναρχίσει τα πλήγματα ώστε να αποσπάσει παραχωρήσεις στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από τις εξελίξεις σε Λίβανο, Γάζα και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Το Sky News μετέδωσε ότι πυρκαγιά σε γεννήτρια κοντά στον πυρηνικό σταθμό Barakah στο Άμπου Ντάμπι προκλήθηκε από χτύπημα drone, χωρίς αναφορές για τραυματισμούς ή επίπτωση στην πυρηνική ασφάλεια. Την ίδια ώρα, συνεχίζονται ισραηλινές επιχειρήσεις στον νότιο Λίβανο, παρά τις προσπάθειες παράτασης της εκεχειρίας.
Στη διπλωματική πλευρά, οι συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν δεν έχουν τερματιστεί, αλλά φαίνεται να κινούνται σε όλο και πιο στενό περιθώριο. Σύμφωνα με τις αναφορές που μεταδίδονται, η Ουάσιγκτον επιδιώκει εγγυήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, ενώ το Ιράν ζητά άρση κυρώσεων, αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων και άρση του ναυτικού αποκλεισμού των λιμανιών του. Το πρόβλημα είναι ότι όσο οι απαιτήσεις παραμένουν μακριά η μία από την άλλη, τόσο η στρατιωτική ρητορική κερδίζει χώρο.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή μιας κρίσης με τρία παράλληλα μέτωπα: το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, την ασφάλεια του Ισραήλ και την παγκόσμια ενεργειακή ροή. Ο Τραμπ δείχνει να χρησιμοποιεί την απειλή στρατιωτικής ισχύος ως μοχλό πίεσης. Ο Νετανιάχου εμφανίζεται έτοιμος να εξετάσει κάθε επιλογή. Και η Τεχεράνη απαντά ότι οποιοδήποτε πλήγμα στις υποδομές της θα έχει κόστος όχι μόνο για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, αλλά για ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο αν θα υπάρξει συμφωνία. Είναι αν η διπλωματία θα προλάβει τη στρατιωτική απόφαση. Διότι στην παρούσα φάση, κάθε δήλωση, κάθε τηλεφώνημα και κάθε σύγκληση συμβουλίου ασφαλείας μοιάζει να μικραίνει ακόμη περισσότερο την απόσταση ανάμεσα στην απειλή και την πράξη.
