22ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ
17/08/2020 09:55 EEST

Το ασβέστιο στα δόντια και τα κόκαλά μας δημιουργήθηκε από αστρικές εκρήξεις

Για πρώτη φορά στην ιστορία που οι ερευνητές είχαν την ευκαιρία να παρατηρήσουν μία σουπερνόβα πλούσια σε ασβέστιο, η οποία ονομάστηκε  SN2019ehk.

Aaron M. Geller, Northwestern University
Καλλιτεχνική απεικόνιση της σουπερνόβα SN2019ehk. Με πορτοκαλί χρώμα φαίνεται το ασβέστιο που δημιουργήθηκε από την έκρηξη και με μωβ τα αέρια του αστεριού λίγο πριν εκραγεί.

Η μεγαλύτερη ποσότητα ασβεστίου στο σύμπαν, περιλαμβανομένου και του ασβεστίου στα ανθρώπινα κόκαλα και στα δόντια, δημιουργήθηκε από αστέρια που πεθαίνουν.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα μίας νέας έρευνας, που δημοσιεύτηκε στις αρχές Αυγούστου, το ασβέστιο προέρχεται από αστρικές εκρήξεις που ονομάζονται ”πλούσιες σε ασβέστιο σουπερνόβα”. Αυτές οι εκρήξεις είναι τόσο σπάνιες, που οι επιστήμονες δεν έχουν καταφέρει να τις παρατηρήσουν και να τις αναλύσουν. 

Οι αστρικές εκρήξεις και οι συγχωνεύσεις αστέρων έχει αποδειχτεί ότι δημιουργούν άλλα βαρέα υλικά, όπως ο χρυσός και η πλατίνα, αλλά το θέμα του ασβεστίου αποτελούσε ένα μεγάλο μυστήριο, μέχρι που μία ομάδα 70 επιστημόνων από όλο τον κόσμο συνεργάστηκαν για να ερευνήσουν μία πληροφορία ενός ερασιτέχνη αστρονόμου.

Τον Απρίλιο του 2019, ο Τζόελ Σέφερντ, ενώ παρατηρούσε με το τηλεσκόπιό του τον σπειροειδή γαλαξία Messier 100, ο οποίος βρίσκεται σε απόσταση 55 εκατ. ετών φωτός από την Γη, είδε ξαφνικά μία λαμπερή έκρηξη και μία κηλίδα με έντονο, πορτοκαλί χρώμα. Ο Σέφερντ δημοσιοποίησε τις παρατηρήσεις του και, αμέσως, τηλεσκόπια από όλο τον κόσμο στράφηκαν προς τον συγκεκριμένο γαλαξία και την ανωμαλία του. 

Ηταν η πρώτη φορά στην ιστορία που οι ερευνητές είχαν την ευκαιρία να παρατηρήσουν μία σουπερνόβα πλούσια σε ασβέστιο, η οποία ονομάστηκε  SN2019ehk. Οι παρατηρήσεις έγιναν δέκα ώρες μετά την ανακάλυψή της κι όπως δήλωσε ο Γουίν Τζέικομπσον-Γκάλαν, συγγραφέας της σχετικής μελέτης, ”τώρα έχουμε στη διάθεσή μας πληροφορίες για τις τελευταίες στιγμές της ζωής του αστεριού πριν την έκρηξη”.

 Σύμφωνα με την έρευνα, μία πλούσια σε ασβέστιο σουπερνόβα είναι ένα συμπαγές αστέρι, το οποίο, λίγο πριν ”πεθάνει”, διαχέει μία εξωτερική στρώση αερίου. Οταν το αστέρι εκρήγνυται, το υλικό του συγκρούεται με τα αέρια, δημιουργώντας λαμπερές ακτίνες Χ. Το σύνολο της έκρηξης προκαλεί απίστευτα υψηλές θερμοκρασίες και πίεση, με αποτέλεσμα μία πυρηνική αντίδραση που παράγει ασβέστιο. 

″Τέτοιου είδους γεγονότα είναι τόσο σπάνια, που μέχρι τώρα δεν ξέραμε πώς δημιουργούνται οι πλούσιες σε ασβέστιο σουπερνόβα” δήλωσε ο Τζέικομπσον-Γκάλαν. ”Παρατηρώντας τι ακριβώς έκανε το συγκεκριμένο αστέρι κατά την διάρκεια του τελευταίου μήνα πριν την έκρηξή του, φωτίσαμε ένα ανεξερεύνητο πεδίο και ανοίξαμε νέους δρόμους για την έρευνα...”

Ολο το ασβέστιο στο σύμπαν προέρχεται από αστέρια, αλλά οι πλούσιες σε ασβέστιο αστρικές εκρήξεις παράγουν τις πιο μεγάλες ποσότητες. Τα τυπικά αστέρια δημιουργούν πολύ αργά μικρές ποσότητες ασβεστίου, καίγοντας ήλιο καθ′ όλη την διάρκεια της ζωής τους. Οι συγκεκριμένες σουπερνόβα, από την άλλη πλευρά, παράγουν τεράστιες ποσότητες ασβεστίου σε δευτερόλεπτα. 

″Η έκρηξη προσπαθεί να χαμηλώσει την θερμοκρασία της” δήλωσε η Ραφαέλα Μαργκούτι, η οποία συνεργάστηκε στην έρευνα. ”Θέλει να αποβάλει την ενέργειά της και η παραγωγή ασβεστίου είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για να τα καταφέρει...”

Πηγή: keckobservatory.org