«Μπάιρον. Τελευταίος Σταθμός, Μεσολόγγι»

Μία παράσταση που επιθυμεί να εισηγηθεί μια εντελώς νέα σχέση ανάμεσα στην ιστορική έρευνα και τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία.
Όμηρος Πουλάκης, Μάνια Παπαδημητρίου, Δανάη Παπουτσή
Όμηρος Πουλάκης, Μάνια Παπαδημητρίου, Δανάη Παπουτσή
φωτογραφίες Σταύρος Χαμπάκης

Το Μουσείο Μπενάκη σε συνεργασία με το Θέατρο Σημείο παρουσιάζουν στους χώρους της Βιβλιοθήκης του Μουσείου το έργο «Μπάιρον. Τελευταίος Σταθμός, Μεσολόγγι».

Η παράσταση δημιουργήθηκε εξ ολοκλήρου στον χώρο αυτό και επιθυμεί να εισηγηθεί μια εντελώς νέα σχέση ανάμεσα στην ιστορική έρευνα και τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία.

Η παράσταση δεν εντάσσεται στα είδη του μουσειακού θεάτρου ή του θεατρικού ντοκιμαντέρ. Επιδιώκει αντίθετα να εστιάσει στο συναίσθημα εκείνο που συχνά νιώθει κανείς μελετώντας την ονειροπόληση, θέτοντας ως κεντρικά ερωτήματα τα εξής: Πού συναντιούνται ο επιστημονικός λόγος και η ποίηση; Πώς σχετίζεται η σπειρωτή εξέλιξη της Ιστορίας με τη μοναδική στιγμή της δημιουργίας; Μπορεί η επιστήμη να κάνει τον άνθρωπο να ονειρεύεται;

Αφορμή για την παράσταση αποτέλεσε η έρευνα της Πανωραίας Μπενάτου, υπεύθυνης της Βιβλιοθήκης του Μουσείου Μπενάκη, σχετικά με τη διοργάνωση της εκατονταετηρίδας από το θάνατο του Μπάιρον το 1924 στην Ελλάδα στον απόηχο της Μικρασιατικής Καταστροφής.

Η θεατρική αφήγηση -ακολουθώντας την επιστημονική έρευνα- εκκινεί από συγκεκριμένα αντικείμενα των συλλογών της Βιβλιοθήκης και ξεδιπλώνεται από την καταγραφή των τελευταίων ημερών του Μπάιρον στο Μεσολόγγι, μέχρι τα κείμενα των εορτασμών της επετείου του θανάτου του και τα τεκμήρια της προσωπικής έρευνας του Αντώνη Μπενάκη για όλα τα παραπάνω το 1930, τη χρονιά που ιδρύθηκε το Μουσείο.

Όμηρος Πουλάκης, Μάνια Παπαδημητρίου
Όμηρος Πουλάκης, Μάνια Παπαδημητρίου
φωτογραφίες Σταύρος Χαμπάκης
Μάνια Παπαδημητρίου
Μάνια Παπαδημητρίου
φωτογραφίες Σταύρος Χαμπάκης

Η παράσταση κινούμενη ανάμεσα σε σημαντικές επετείους, όπως τα διακόσια χρόνια από την Επανάσταση και τα εκατό από τη Μικρασιατική Καταστροφή, δεν επιθυμεί να σταθεί στην ιστορική ερμηνεία των γεγονότων, αλλά να εστιάσει στη σχέση που έχουν αυτά με την ποίηση και την καλλιτεχνική δημιουργία όπως: οι στίχοι του Μπάιρον στο τελευταίο ποίημα που έγραψε για τα τριακοστά έκτα του γενέθλια στο Μεσολόγγι, λίγο καιρό πριν πεθάνει· οι λέξεις του Σπυρίδωνα Τρικούπη στον επικήδειό του για τον Μπάιρον, όπως αυτός δημοσιεύθηκε στα Ελληνικά Χρονικά· οι αναφορές του Κωστή Παλαμά σε άλλους ποιητές στην ομιλία του στο Πανεπιστήμιο για την Εκατονταετηρίδα· οι αναζητήσεις του Αντώνη Μπενάκη για τη συγκρότηση της συλλογής της Βιβλιοθήκης του Μουσείου την εποχή της ίδρυσής του· όλες αυτές οι ματιές είναι βέβαια ιστορικές, αλλά ταυτόχρονα και προσωπικά βλέμματα από το παρελθόν προς το μέλλον.

«Η παράστασή αυτή έχει από πολλές απόψεις τη δομή μιας έκθεσης», αναφέρει μεταξύ άλλων στο σημείωμα του ο Αλέξανδρος Διαμαντής. «Επιχειρώντας μια αναδρομή -όχι απαραιτήτως γραμμική- στους δύο ορισμένους χρόνους του παρελθόντος που εξετάζει (αρχές του 19ου αιώνα και αρχές του 20ου) θέτει μια αφετηρία κι ένα τέρμα: το θάνατο του Βύρωνα μέσα στην Επανάσταση στο Μεσολόγγι το 1824 και τους εορτασμούς στη μνήμη του εκατό χρόνια μετά, στον απόηχο της Μικρασιατικής Καταστροφής. Ανάμεσά στα δυο αυτά σημεία ξεδιπλώνεται μια μεγάλη περιπέτεια, στην οποία αφηρημένες ιδέες όπως η ελευθερία, η πίστη και η δύναμη παίρνουν νέες και διαφορετικές όψεις, προκαλώντας συμβάντα υψηλού δραματικού ενδιαφέροντος

[...] Όπως σε μια έκθεση, ο χώρος μαζί με τα εκθέματα συνθέτουν τη γεωγραφία μιας περιήγησης, έτσι και σ’ αυτή την παράσταση, ο χώρος της Βιβλιοθήκης, καθώς και αντικείμενα από τις συλλογές της αποτελούν τα σημεία εκκίνησης για να αναπαρασταθεί αυτή η ιστορία. Πρόκειται για μια συνθήκη που, όσο κι αν μοιάζει δύσκολη, είναι ευνοϊκή, καθώς μας προσφέρει ένα ανθρώπινο, οικείο μέγεθος, έναν οικοδεσπότη σ’ αυτή την περιπέτεια που κατά τ’ άλλα λαμβάνει χώρα ανάμεσα σε μεγάλα συμβάντα της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Αυτός ο οικοδεσπότης φυσικά δεν είναι άλλος από τον άνθρωπο που πρώτος ξεκίνησε αυτή την έρευνα, διαλέγοντας και συλλέγοντας τα μέρη της: ο Αντώνης Μπενάκης».

Συντελεστές

Κείμενο: Πανωραία Μπενάτου

Σκηνοθεσία: Αλέξανδρος Διαμαντής

Ερμηνείες (με αλφαβητική σειρά): Μάνια Παπαδημητρίου, Δανάη Παπουτσή, Όμηρος Πουλάκης

Βοηθός Σκηνοθέτη: Εύα Πουλή

Φωτογραφίες: Σταύρος Χαμπάκης

Σχεδιασμός συνοδευτικής έκδοσης: Βαγγέλης Καρατζάς, Λενιώ Μαργαριτούλη.

info

Η παράσταση θα παρουσιάζεται τα Σάββατα, 15, 22 Οκτωβρίου, 5, 12, 19, 26 Νοεμβρίου, 3, 10, 17, 24 Δεκεμβρίου στη Βιβλιοθήκη του Μουσείου Μπενάκη (Κουμπάρη 1, Αθήνα), στις 12:00 το μεσημέρι.

Τιμές Εισιτηρίων

Γενική Είσοδος: € 8

Μειωμένα Εισιτήρια: € 5

Αριθμός θέσεων περιορισμένος. Συστήνεται η ηλεκτρονική αγορά εισιτηρίου από το tickets.benaki.org