Με μια αναλυτική ανάρτηση, ο παθολόγος και ερευνητής Γιώργος Παππάς επιχειρεί να απαντήσει στο ερώτημα που γεννήθηκε μετά τη συρροή κρουσμάτων χανταϊού σε κρουαζιερόπλοιο στον Ατλαντικό: «Θα έχουμε νέα επιδημία ή πανδημία;». Η απάντησή του είναι καθαρή: όχι, με τα σημερινά δεδομένα δεν μιλάμε για νέο πανδημικό σενάριο. Όμως το περιστατικό είναι σοβαρό, καθώς αφορά έναν ιό που μπορεί να προκαλέσει βαριά νόσο και, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Η συρροή ύποπτων κρουσμάτων χανταϊού σε κρουαζιερόπλοιο στον Ατλαντικό, με τρεις θανάτους, προκάλεσε ανησυχία αλλά και αρκετή σύγχυση γύρω από το πόσο μεταδοτικός και απειλητικός είναι ο συγκεκριμένος ιός.
Σε ανάρτησή του, ο παθολόγος και ερευνητής Γιώργος Παππάς επιχειρεί να ξεκαθαρίσει το τοπίο, εξηγώντας τι είναι οι χανταϊοί, πού εντοπίζονται, πώς μεταδίδονται και τι πιθανότατα συνέβη στο πλοίο. Το βασικό του συμπέρασμα είναι καθησυχαστικό ως προς το ενδεχόμενο πανδημίας: «Όχι, δεν θα έχουμε επιδημία/πανδημία», γράφει χαρακτηριστικά, απαντώντας με τον δικό του τρόπο στο ερώτημα αν «θα πεθάνουμε όλοι».
Ο ίδιος εξηγεί ότι ο χανταϊός δεν είναι ένας μοναδικός ιός, αλλά ομάδα ιών με διαφορετική γεωγραφική κατανομή. Κοινό τους χαρακτηριστικό είναι ότι μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή νόσο, με πυρετό, αιμορραγικές εκδηλώσεις και προσβολή του ενδοθηλίου, δηλαδή της εσωτερικής επιφάνειας των αγγείων. Οι ευρωπαϊκοί και ασιατικοί χανταϊοί συνδέονται κυρίως με νεφρική ανεπάρκεια, ενώ οι αμερικανικοί με βαριά αναπνευστική ανεπάρκεια και υψηλότερη θνητότητα.
Σύμφωνα με τον Γιώργο Παππά, οι χανταϊοί βρίσκονται στη φύση, κυρίως στα τρωκτικά. Τα ζώα αυτά μπορούν να είναι φορείς χωρίς να νοσούν, αποβάλλοντας τον ιό με εκκρίσεις. Η έκθεση μπορεί να γίνει, για παράδειγμα, από δάγκωμα τρωκτικού, από καθαρισμό αποθήκης όπου υπάρχουν μολυσμένα περιττώματα ή από παραμονή σε χώρο όπου έχει μολυνθεί το περιβάλλον. Ο ιός, σημειώνει, έχει και σχετική ανθεκτικότητα στο περιβάλλον.
Το κρίσιμο σημείο στην ανάρτηση είναι η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο. Κατά κανόνα, οι χανταϊοί δεν μεταδίδονται έτσι. Υπάρχει όμως μια σημαντική εξαίρεση: ο Andes virus, χανταϊός της Λατινικής Αμερικής, για τον οποίο έχει τεκμηριωθεί μετάδοση μεταξύ ανθρώπων, κυρίως σε πολύ στενή σωματική επαφή, όπως φιλιά, σεξουαλική επαφή ή εγγύτητα στον ύπνο.
Αυτός είναι και ο λόγος που ο Παππάς θεωρεί πιθανό το σενάριο ο ιός στο κρουαζιερόπλοιο να είναι Andes. Όπως αναφέρει, το πλοίο ξεκίνησε από την Αργεντινή την 1η Απριλίου, ενώ το πρώτο κρούσμα νόσησε βαριά και πέθανε πολύ σύντομα. Με δεδομένο ότι ο χρόνος από την έκθεση μέχρι την εμφάνιση της νόσου είναι κατά μέσο όρο δύο έως τρεις εβδομάδες, ο πρώτος ασθενής πιθανότατα είχε μολυνθεί πριν επιβιβαστεί. Περίπου 20 ημέρες αργότερα εμφανίστηκαν τα επόμενα κρούσματα, με πρώτο τη στενή επαφή του νεκρού.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, ο Παππάς γράφει ότι «υποθέτουμε» πως πρόκειται για Andes virus: αφενός επειδή το ταξίδι ξεκίνησε από την Αργεντινή, αφετέρου επειδή περιγράφεται αναπνευστική ανεπάρκεια, αλλά και γιατί το χρονικό διάστημα ανάμεσα στο πρώτο και στα επόμενα κρούσματα ταιριάζει με πιθανή μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσα στο πλοίο. Στην ίδια ανάρτηση αναφέρει επτά πιθανά κρούσματα και τρεις θανάτους.
Τα στοιχεία αυτά συμπίπτουν με την προκαταρκτική αξιολόγηση του ECDC, σύμφωνα με την οποία έως τις 6 Μαΐου 2026 είχαν αναφερθεί επτά περιστατικά σε συρροή νόσου σχετιζόμενη με χανταϊό σε κρουαζιερόπλοιο, μεταξύ των οποίων τρεις θάνατοι, ένας βαρέως πάσχων, δύο συμπτωματικοί και ένα άτομο με άγνωστη κατάσταση. Το ECDC χαρακτήρισε το περιστατικό ταχέως εξελισσόμενο και διευκρίνισε ότι η αξιολόγηση είναι προκαταρκτική.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακοίνωσε ότι στις 2 Μαΐου 2026 ενημερώθηκε για συρροή σοβαρής οξείας αναπνευστικής νόσου σε επιβάτες κρουαζιερόπλοιου. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, έως τις 4 Μαΐου είχαν εντοπιστεί επτά περιστατικά, δύο εργαστηριακά επιβεβαιωμένα και πέντε ύποπτα, με τρεις θανάτους.
Ο Γιώργος Παππάς επιμένει και σε ένα ακόμη πρακτικό σημείο: για να υπάρξει σχετική ασφάλεια ότι δεν έχει μολυνθεί άλλος, χρειάζονται περίπου 40 ημέρες από το τελευταίο κρούσμα ή από την εφαρμογή αυστηρής απομόνωσης. Γι’ αυτό θεωρεί λογική την ιχνηλάτηση όχι μόνο όσων βρίσκονται στο πλοίο, αλλά και όσων ήρθαν σε επαφή με κρούσματα εκτός αυτού.
Στην ανάρτησή του απαντά και στο ερώτημα αν υπάρχει χανταϊός στην Ελλάδα. Η απάντησή του είναι ότι υπάρχει, αλλά σε μικρούς αριθμούς. Όπως αναφέρει, στην Ελλάδα δηλώνονται ετησίως λίγα περιστατικά, ενώ άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γερμανία και η Φινλανδία, καταγράφουν εκατοντάδες. Θυμίζει επίσης ότι πριν από δεκαετίες είχαν περιγραφεί περισσότερα κρούσματα στην περιοχή των Ιωαννίνων.
Για το αν ο χανταϊός του κρουαζιερόπλοιου μπορεί να «έρθει» στην Ελλάδα, ο Παππάς είναι και πάλι συγκρατημένος: με αυστηρή και σωστή απομόνωση των κρουσμάτων, το σενάριο αυτό δεν θεωρείται πιθανό. Προσθέτει, ωστόσο, ότι ένας ταξιδιώτης μπορεί πάντα να μολυνθεί στη Λατινική Αμερική και να επιστρέψει πριν εμφανίσει συμπτώματα — κάτι που εντάσσεται στη λογική της ταξιδιωτικής ιατρικής.
Το ECDC, από την πλευρά του, έχει επίσης εκτιμήσει ότι ο κίνδυνος για τους Ευρωπαίους παραμένει πολύ χαμηλός, αν και παρακολουθεί στενά την υπόθεση. Σημειώνει ότι το περιστατικό απαιτεί ιχνηλάτηση, παρακολούθηση και μέτρα πρόληψης, όχι όμως πανικό.
Σε επίπεδο θεραπείας, ο Παππάς είναι σαφής: ειδική θεραπεία δεν υπάρχει, ούτε εμβόλιο. Η πρόληψη βασίζεται στην αποφυγή έκθεσης σε χώρους όπου μπορεί να υπάρχουν τρωκτικά ή εκκρίσεις τους, αλλά και στην εγρήγορση των γιατρών όταν υπάρχει πιθανό ιστορικό έκθεσης.
Το συμπέρασμα από την ανάρτηση Παππά είναι διπλό. Από τη μία, ο χανταϊός είναι ένας σοβαρός ιός, που μπορεί να προκαλέσει βαριά νόσο και θάνατο. Από την άλλη, το σημερινό περιστατικό δεν στηρίζει σενάρια γενικευμένης απειλής ή νέας πανδημίας. Η σωστή ιχνηλάτηση, η απομόνωση των επαφών και η ψύχραιμη ενημέρωση είναι τα εργαλεία που χρειάζονται — όχι ο πανικός.
