Υπάρχουν άνθρωποι από τους οποίους εξαρτάται η ασφάλεια για εκατοντάδες ανθρώπινες ζωές, χωρίς οι περισσότεροι επιβάτες να γνωρίζουν το όνομά τους. Είναι οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας, που συντονίζουν απογειώσεις, προσγειώσεις και πτήσεις. Η 20ή Οκτωβρίου είναι αφιερωμένη διεθνώς στο έργο τους.
Τι ακριβώς κάνουν
Οι υπηρεσίες χωρίζονται σε έλεγχο αεροδρομίου, προσέγγισης και περιοχής. Οι ελεγκτές εξασφαλίζουν τον προβλεπόμενο διαχωρισμό αεροσκαφών, δίνουν οδηγίες πορείας και ύψους, συντονίζουν την κυκλοφορία με γειτονικούς τομείς και αντιμετωπίζουν απρόβλεπτες καταστάσεις όπως κακοκαιρία ή επείγουσα προσγείωση.
Η εκπαίδευση και οι άδειες
Απαιτούνται θεωρητικά μαθήματα αεροναυτιλίας, μετεωρολογίας, κανονισμών και επικοινωνιών, προσομοιωτές, πρακτική εκπαίδευση και επιχειρησιακή αξιολόγηση. Η Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας απαιτεί εγκεκριμένη εκπαίδευση, ιατρικό πιστοποιητικό και γλωσσική επάρκεια. Οι νέοι ελεγκτές στην Ελλάδα επιλέγονται και μέσω δοκιμασιών FEAST του EUROCONTROL.
Παγκόσμια εικόνα
Ο ICAO παρουσίασε εκτίμηση περίπου 86.000 ελεγκτών παγκοσμίως με βάση στοιχεία του 2019, μαζί με περισσότερα από 3.700 αεροδρόμια προγραμματισμένων υπηρεσιών και 170 κέντρα αεροναυτιλίας. Δεν είναι πλήρης απογραφή όλων των πύργων ελέγχου: δεν έχει κάθε αεροδρόμιο πύργο, ενώ οι υπηρεσίες ελέγχου παρέχονται και από κέντρα εκτός αεροδρομίων.
Άνδρες και γυναίκες
Σύμφωνα με στοιχεία του ICAO που παρουσιάστηκαν το 2026, οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν το 20,6% των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας παγκοσμίως και οι άνδρες το υπόλοιπο 79,4%. Δεν βρέθηκε αξιόπιστη επικαιροποιημένη δημόσια κατανομή ανά φύλο για το σύνολο των Ελλήνων ελεγκτών.
Η Ελλάδα σε αριθμούς
Στα 39 ελληνικά αεροδρόμια εμπορικών πτήσεων καταγράφηκαν το 2025 629.633 αφίξεις και αναχωρήσεις αεροσκαφών, δηλαδή κατά μέσο όρο περίπου 1.725 κινήσεις ανά ημέρα. Η επιβατική κίνηση έφτασε τα 83.333.571 άτομα. Οι κινήσεις αυξήθηκαν 4,1% σε σύγκριση με το 2024. Τα στοιχεία αφορούν αεροδρόμια, όχι όλες τις υπερπτήσεις του FIR.
Τα ρεκόρ του 2026
Στις 18 Ιουλίου 2026 το FIR Αθηνών και ο ανώτερος ελληνικός εναέριος χώρος εξυπηρέτησαν 5.082 πτήσεις. Μεταγενέστερα η ΥΠΑ ανέφερε μέγιστο 5.183 κινήσεων σε μία ημέρα. Οι αριθμοί αυτοί δεν είναι απευθείας συγκρίσιμοι με τις αφίξεις και αναχωρήσεις στα 39 αεροδρόμια, επειδή περιλαμβάνουν διαφορετικές κατηγορίες κυκλοφορίας.
Πόσοι ελεγκτές υπηρετούν
Τον Σεπτέμβριο 2026 η ΥΠΑ ανέφερε ότι οι νεοδιορισμένοι ελεγκτές από συγκεκριμένη προκήρυξη για τη διετία 2025–2026 θα ανέλθουν συνολικά σε 169. Σε ρεπορτάζ του AFP τον Αύγουστο 2026 αναφέρθηκαν 154 ελεγκτές σε συγκεκριμένο κέντρο ελέγχου, με εκτιμώμενες ανάγκες περίπου 250. Κανένα από τα δύο στοιχεία δεν αποτελεί συνολικό αριθμό ενεργών ελεγκτών σε όλη την Ελλάδα. Δεν εντοπίστηκε ασφαλής επίσημη συνολική απογραφή.
Η πρόκληση της ασφάλειας
Η εποχική αύξηση της κυκλοφορίας, οι ελλείψεις προσωπικού και η ανάγκη αναβάθμισης των συστημάτων απαιτούν διαρκή προσοχή. Οι προσλήψεις χρειάζονται χρόνο για να μετατραπούν σε πλήρως εκπαιδευμένο προσωπικό. Πίσω από κάθε ασφαλή άφιξη βρίσκονται άνθρωποι που εργάζονται αθόρυβα, συχνά νύχτα και σε συνθήκες υψηλής πίεσης.
Πηγές
ΥΠΑ: ypa.gr (δελτία 19/7/2026, 1/9/2026 και απολογισμός 2025). ΑΠΑ: hcaa.gov.gr/el/domains/ekpaideysi-adeiodotisi. ICAO: 2026 Global Aviation Gender Summit και State of Air Transport Industry. IFATCA: ifatca.org. AFP/Euronews: 25/8/2026.
