Ανησυχία και προβληματισμό έχει προκαλέσει στις Ένοπλες Δυνάμεις ο εντοπισμός θαλάσσιου drone στην περιοχή της Λευκάδας από ψαράδες εστιάζοντας ιδιαίτερα στη χρονική συγκυρία αλλά και στους επιχειρησιακούς του σκοπούς.
Οι Ένοπλες Δυνάμεις ανέλαβαν τη διερεύνηση της προέλευσης και των τεχνικών χαρακτηριστικών του μη επανδρωμένου σκάφους επιφανείας (USV), το οποίο εντοπίστηκε σε θαλάσσιο σπήλαιο κοντά στο Ακρωτήριο Δουκάτο, στο νοτιοδυτικό άκρο της Λευκάδας και φέρεται να είναι ουκρανικής προέλευσης.
Το ίδιο το γεγονός ότι το θαλάσσιο drone εντοπίστηκε μέσα σε σπηλιά ενισχύει το σενάριο της απόκρυψης για μελλοντική χρήση και αποδυναμώνει αυτό του να βρέθηκε στην ευρύτερη περιοχή τυχαία.
Επικρατέστερα σενάρια, σύμφωνα με πληροφορίες, είναι το θαλάσσιο drone να καθοδηγήθηκε στο συγκεκριμένο σημείο επί τούτου, με ζητούμενο την απόκρυψη κατά την παραμονή του εκεί, μέχρι την επιχειρησιακή του χρήση. Σε αυτή την περίτπωση δεν αποκλείεται να αφέθηκε στο σημείο και από κάποιο άλλο σκάφος επιφανείας, που το αποβίβασε στην περιοχή.
Ένα άλλο σενάριο σχετίζεται με την απώλεια προσανατολισμού του, λόγω πιθανά της δορυφορικής του σύνδεσης, οπότε να κατευθύνθηκε εντός του σπηλαίου. Ακόμη και έτσι όμως η συγκεκριμένη θέση απόκρυψης φαίνεται να είχε προεπιλεγεί, με το θαλάσσιο drone να κατευθύνεται τελικά εκεί, έχοντας εκ των προτέρων την πληροφορία.
Η δε ύπαρξη εκρηκτικών, επίσης, απορρίπτει κάθε ενδεχόμενο απλής επιτήρησης και καταγραφής από πλευράς των χειριστών του θαλάσσιου drone, καθώς προοριζόταν για επιθετική χρήση, όπως επισημαίνουν στελέχη του χώρου.
Σημειώνεται πως η τεχνολογία του προσομοιάζει με το ουκρανικής κατασκευής θαλάσσιο drone τύπου Magura V3,. Μπορεί να διανύσει απόσταση ως 800 χιλιόμετρα, να αναπτύξει ταχύτητα έως και 80 χλμ/ώρα, ενώ διαθέτει αυτονομία 60 ωρών, ως προς τις επιχειρήσεις. Με δεδομένο ότι το σημείο εντοπισμού του απέχει 1.500 χιλιόμετρα από τη Μαύρη Θάλασσα, μια από τις υποθέσεις εργασίας των ελληνικών Αρχών είναι το συγκεκριμένο θαλάσσιο drone να επρόκειτο να χρησιμοποιηθεί εναντίον του “Σκιώδους Στόλου”, δηλαδή κατά δεξαμενόπλοιων τα οποία μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο παρά τις δυτικές κυρώσεις και διέρχονται αρκετές φορές από το Αιγαίο και το Ιόνιο Πέλαγος.
Επίσης, δεν αποκλείεται η πιθανότητα το συγκεκριμένο θαλάσσιο drone να αποτελούσε στοιχείο του οπλισμού τυχόν παράνομου κυκλώματος μεταφοράς ναρκωτικών ή λαθρεμπορίου, καθώς τα τελευταία χρόνια πληθαίνει η χρήση των USV παγκοσμίως ως μέσα μεταφοράς ναρκωτικών ουσιών.
Φαίδωνας Καραϊωσηφίδης: «Απτό δείγμα ενός άγνωστου υβριδικού πολέμου»
Στο μεταξύ ο αεροναυπηγός και εκδότης του περιοδικού «Πτήση», Φαίδωνας Καραϊωσηφίδης μιλώντας στην ΕΡΤ, εντάσσει το περιστατικό σε ένα ευρύτερο πλαίσιο υβριδικού πολέμου που συνδέεται με τη σύγκρουση στην Ουκρανία.
Όπως ανέφερε, πρόκειται για «απτό δείγμα ενός άγνωστου υβριδικού πολέμου», ο οποίος, όπως είπε, επεκτείνεται πέρα από το ουκρανικό μέτωπο και στη Μεσόγειο. Σύμφωνα με τον ίδιο, εδώ και μήνες έχουν καταγραφεί επιθέσεις με μη επανδρωμένα συστήματα – τόσο εναέρια όσο και θαλάσσια – εναντίον πλοίων ρωσικών συμφερόντων, κυρίως του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» που μεταφέρει πετρέλαιο και φυσικό αέριο, παρακάμπτοντας τις διεθνείς κυρώσεις.
Ο κ. Καραϊωσηφίδης σημείωσε ότι το περιστατικό στη Λευκάδα ενδέχεται να αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης επιχειρησιακής πρακτικής, καθώς παρόμοια συστήματα, όπως είπε, χρησιμοποιούνται «σε ομάδες» για να αιφνιδιάζουν και να υπερφορτώνουν την άμυνα στόχων, κυρίως πολεμικών ή εμπορικών πλοίων. Ανέφερε επίσης ότι αντίστοιχες επιχειρήσεις έχουν οδηγήσει σε σοβαρές απώλειες του ρωσικού στόλου στη Μαύρη Θάλασσα.
Αναφερόμενος στο πώς το συγκεκριμένο drone βρέθηκε στο Ιόνιο, υποστήριξε ότι δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία, ωστόσο εξέφρασε την εκτίμηση ότι τέτοια συστήματα πιθανόν να μεταφέρονται με εμπορικά πλοία και να εκτοξεύονται ή να απελευθερώνονται στη θάλασσα, έχοντας ήδη προγραμματισμένη αποστολή και δυνατότητα αυτόνομης ή ημι-αυτόνομης λειτουργίας μέσω δορυφορικής ζεύξης.
Όπως εξήγησε, ο έλεγχος δεν είναι απαραίτητα συνεχής σε πραγματικό χρόνο, αλλά γίνεται μέσω προγραμματισμού με δυνατότητα επιτήρησης από χειριστή. Σε περίπτωση απώλειας σύνδεσης, όπως εκτίμησε για το περιστατικό στη Λευκάδα, το σύστημα μπορεί να συνεχίσει να κινείται ανεξέλεγκτα, μέχρι να εξαντληθεί ή να ακινητοποιηθεί.
Για την εμβέλεια και την τεχνολογία τους, σημείωσε ότι τέτοια μη επανδρωμένα σκάφη μπορούν να έχουν αυτονομία αρκετών ωρών και να ελέγχονται ακόμη και από πολύ μεγάλες αποστάσεις μέσω δορυφορικών συστημάτων, παρόμοια με στρατιωτικά drones που επιχειρούν σε άλλες περιοχές του κόσμου.
Ο ίδιος τόνισε επίσης τον κίνδυνο που ενδέχεται να κρύβουν, εφόσον, όπως είπε, μπορούν να φέρουν σημαντικό φορτίο εκρηκτικών. Αν επιβεβαιωθεί ότι το σκάφος έφερε τέτοιο φορτίο, τότε, όπως ανέφερε, ακόμη και 100 κιλά εκρηκτικής ύλης μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές καταστροφές σε μεγάλο πλοίο.
Τέλος, σχολιάζοντας τον χειρισμό του περιστατικού, υπογράμμισε ότι αρχικά δεν ήταν γνωστή η φύση του αντικειμένου, κάτι που οδήγησε σε λανθασμένους ή πρόχειρους χειρισμούς. Παράλληλα σημείωσε ότι παρόμοια περιστατικά έχουν καταγραφεί και σε άλλες χώρες της Μαύρης Θάλασσας, όπως η Τουρκία, η Βουλγαρία και η Ρουμανία, γεγονός που, όπως είπε, δείχνει ότι πρόκειται για ευρύτερη και γνωστή πλέον κατηγορία επιχειρησιακών συστημάτων.
