array(0) {
}
                            

Με 871 νέες εισαγωγές έναντι 722 την προηγούμενη εβδομάδα, το τρέχον επταήμερο παρουσιάζει ανοδική τάση στις εισαγωγές στα νοσοκομεία για γρίπη, ενώ 45 κρούσματα με νοσηλεία σε ΜΕΘ και 15 θάνατοι από γρίπη έχουν επίσης καταγραφεί την περίοδο γρίπης 2025/26 σύμφωνα με τη συνέντευξη με τα αναλτικότατα στοιχεία που παραχώρησε στη HuffPost ο Ευάγγελος Φραγκούλης, MD, MHA, Γενικός Οικογενειακός Ιατρός, Α. ΑρχίατροςΕΔΟΕΑΠ.

Που οφείλεται κατά τη γνώμη του το … ποδαρικό που έκανε η νέα χρονιά στα νοσκομεία με ουρές λόγω των ιώσεων που κυκλοφορούν ευρέως; Αληθεύει ότι η COVID-19 κινείται σε σταθερά επίπεδα, ενώ η γρίπη και ο RSV εμφανίζουν έντονη ανοδική τάση; Πόσο ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εμφάνιση και ταχεία εξάπλωση της υποομάδας Α (Η3Ν2) Κ (πρώην J.2.4.1); Αν βρεθούμε θετικοί πώς πρέπει να δράσουμε; Υπάρχει τύπος εμβολίου που μπορεί να μας προστατέψει από το νέο στέλεχος; Και τι γίνεται στη συγκεκριμένη χρονική περίοδο με τη διαθεσιμότητα των εμβολίων; Ο κ. Φραγκούλης απαντά σε όλα τα ερωτήματά μας.

Ο αντιγριπικός εμβολιασμός ξεκίνησε: Ειδικός εξηγεί στη HuffPost όλα όσα θα θέλαμε να ξέρουμε

Που οφείλεται κατά τη γνώμη σας το … ποδαρικό που έκανε η νέα χρονιά στα νοσκομεία με ουρές λόγω των ιώσεων που κυκλοφορούν ευρέως;

Μετά τις γιορτές και τις συναθροίσεις σε κλειστούς χώρους διαχρονικά αντιμετωπίζουμε την έξαρση των αναπνευστικών ιώσεων, κλασσικά της γρίπης, τα τελευταία χρόνια της COVID-19, ενώ πλέον είμαστε σε θέση να αναγνωρίζουμε την σημαντική επιβάρυνση και από τον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό (RSV).

Στις ουρές που παρακολουθούμε στα νοσοκομεία συμβάλλουν όμως και δυο παθογένειες του ελληνικού συστήματος υγείας. Η αποτυχία μας να εμπλέξουμε λειτουργικά την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και ειδικά το θεσμό του Προσωπικού Ιατρού στην αντιμετώπιση των οξέων περιστατικών και ειδικά των λοιμώξεων, καθώς και η μερική ή σημαντική αποτυχία μας, ανάλογα με το παθογόνο, να προωθήσουμε την εμβολιαστική κάλυψη του πληθυσμού και ειδικά των ευάλωτων ομάδων για μια σειρά από νοσήματα που προλαμβάνονται με εμβόλια- πολύ κακή η κάλυψη έναντι COVID-19, κοκκύτη, χαμηλή για RSV, καλύτερη για γρίπη και πνευμονιόκοκκο.

Η κυκλοφορία του ιού συνεχίζει να καταγράφεται υψηλή και επηρεάζει όλες τις ηλικιακές ομάδες, με την κορύφωσή της όμως να φαίνεται ότι έχει περάσει στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.

Έχουμε στοιχεία στη διάθεσή μας; Υπάρχει μεγαλύτερη έξαρση της εποχικής γρίπης από αντίστοιχες περιόδους άλλων ετών; 

Δεδομένα από το ECDC δείχνουν πως η περίοδος γρίπης 2025/26 στην Ευρώπη έχει ξεκινήσει 3-4 εβδομάδες νωρίτερα από τις δύο προηγούμενες περιόδους, κύρια λόγω της πρόσφατης εμφάνισης της υποομάδας (subclade) K του ιού της γρίπης A (H3N2). Η κυκλοφορία του ιού συνεχίζει να καταγράφεται υψηλή και επηρεάζει όλες τις ηλικιακές ομάδες, με την κορύφωσή της όμως να φαίνεται ότι έχει περάσει στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Οι εισαγωγές στα νοσοκομεία παραμένουν αυξημένες, με τους υψηλότερους αριθμούς να καταγράφονται στους ενήλικες ηλικίας >65 ετών.

Και στη χώρα μας, βάση των πιο πρόσφατων δεδομένων από τον ΕΟΔΥ και που αφορούν τη βδομάδα από 5-11 Ιανουαρίου, ο αριθμός κρουσμάτων γριπώδους συνδρομής παρουσίασε μικρή μείωση σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα. Αντίστοιχα και η θετικότητα για γρίπη στην κοινότητα επίσης παρουσίασε περαιτέρω μικρή μείωση, παραμένοντας ωστόσο σε υψηλά επίπεδα. Στα νοσοκομεία αντίθετα καταγράφηκε αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα με τις εισαγωγές για γρίπη να παρουσιάζουν περαιτέρω ανοδική τάση (871 νέες εισαγωγές έναντι 722 την προηγούμενη εβδομάδα).
Συνολικά την τρέχουσα περίοδο γρίπης στη χώρα μας έχουν καταγραφεί 45 κρούσματα με νοσηλεία σε ΜΕΘ και 15 θάνατοι από γρίπη.

Στα νοσοκομεία η θετικότητα παρουσίασε ανοδική τάση νωρίτερα σε σχέση με την περσινή περίοδο επιτήρησης, χωρίς να έχει φτάσει τη μέγιστη θετικότητα της περσινής περιόδου.

Κρούσματα γρίπης: Αγωνία για το 6χρονο παιδί που διασωληνώθηκε από επιπλοκές της γρίπης, επιδεινώθηκε η κατάστασή του – Καλύτερη είναι η εικόνα για ένα 3χρονο αγοράκι (βίντεο)

Αληθεύει ότι η εποχική γρίπη, ο κορονοϊός και ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV) κυκλοφορούν ταυτόχρονα; Αληθεύει ότι η COVID-19 κινείται σε σταθερά επίπεδα, ενώ η γρίπη και ο RSV εμφανίζουν έντονη ανοδική τάση;

Αυτή τη στιγμή έχουμε κυκλοφορία και των τριών ιών. 

Το ιϊκό φορτίο του SARS-CoV-2 στα αστικά λύματα συνεχίζει να βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα, η θετικότητα των SARS-CoV-2 διαγνωστικών ελέγχων παρουσίασε μικρή μείωση σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα, ενώ καταγράφηκαν 189 νέες εισαγωγές COVID-19, μία νέα διασωλήνωση και έξι νέοι θάνατοι.

Η θετικότητα στην κοινότητα για τον RSV καταγράφεται να κινείται σε χαμηλά επίπεδα- φυσικά υπάρχει μεγάλη υποδιάγνωση της RSV λόιμωξης με λίγους ασθενείς με αναπνευστικά συμπτώματα στην κοινότητα να υποβάλλονται σε τεστ για RSV, ενώ παρουσίασε μείωση σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα. Στα νοσοκομεία η θετικότητα παρουσίασε ανοδική τάση νωρίτερα σε σχέση με την περσινή περίοδο επιτήρησης, χωρίς να έχει φτάσει τη μέγιστη θετικότητα της περσινής περιόδου.

Δεδομένα από το ECDC δείχνουν πως η κυκλοφορία του RSV στην Ευρώπη είναι αυξημένη και συνεχίζει να αυξάνεται με αργό ρυθμό. Παρόλα αυτά οι νοσηλείες που σχετίζονται με τον RSV βρίσκονται σε χαμηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με αυτά που είχαν παρατηρηθεί την ίδια περίοδο τα προηγούμενα 4 έτη. Ενδεχόμενως η παρατήρηση αυτη να οφείλεται και στην εφαρμογή εμβολιαστικών προγραμμάτων έναντι του RSV στους ενήλικες>75 ετών και >60 ετών με υποκείμενα νοσήματα. Οι εισαγωγές στα νοσοκομεία αυξάνονται σε λίγες χώρες, κυρίως μεταξύ παιδιών <5 ετών.

Τα αντιβιοτικά καταπολεμούν τις βακτηριακές λοιμώξεις και δεν είναι αποτελεσματικά κατά των ιών, όπως ο ιός της γρίπης. Δεν παίρνουμε από μόνοι μας αντιβιοτικά.  

Kύριε Φραγκούλη, πόσο ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εμφάνοση και ταχεία εξάπλωση της υποομάδας Α (Η3Ν2) Κ (πρώην J.2.4.1), η οποία μέσα σε λίγουςε μήνες έχει ανιχνευθεί σε όλες τις ηπείρους;

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως διανύουμε μια ασυνήθιστη περίοδο γρίπης. Σοβαρή, με πρώιμη έναρξη -3-4 εβδομάδες νωρίτερα και με αρκετούς μήνες δραστηριότητας ακόμα μπροστά μας.
Η κυρίαρχη παραλλαγή είναι μια μεταλλαγμένη μορφή του H3N2, γνωστή ως υποκατηγορία K (subclade K). Παρά το παρατσούκλι «σούπερ γρίπη», τα τρέχοντα δεδομένα δεν δείχνουν ότι η υποκατηγορία K είναι πιο επικίνδυνη από άλλες παραλλαγές της H3N2. Οι μεταλλάξεις της την καθιστούν ικανή να παρακάμπτει την ανοσία από προηγούμενες λοιμώξεις ή εμβολιασμούς με αποτέλεσμα να μολύνονται περισσότερα άτομα σε σύγκριση με προηγούμενα χρόνια. Τον Ιανουάριο του 2026, το CDC ανέφερε ότι οι επισκέψεις σε εξωτερικά ιατρεία στις ΗΠΑ για συμπτώματα γρίπης έφτασαν σε επίπεδα που δεν είχαν παρατηρηθεί από το 1997. Σχεδόν 1 στις 10 ιατρικές επισκέψεις στις αρχές Ιανουαρίου σχετίζονταν με τη γρίπη. Ήδη όμως φαίνεται στην Ευρώπη, χωρίς ποτέ να μπορούμε να είμαστε σίγουροι με τη γρίπη, να έχουμε περάσει την κορύφωση.

Αν ανήκουμε σε ομάδες υψηλού κινδύνου (σοβαρά εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, μία ή περισσότερες χρόνιες παθήσεις, ηλικία > 65 ετών, εγκυμοσύνη) αναζητούμε έγκαιρα ιατρική φροντίδα επί εμφάνισης συμπτωμάτων συμβατών με γρίπη για χορήγηση ειδικής αντι-ιϊκής αγωγής (Tamiflu), με τη χορήγηση του να πρέπει να ξεκινάει εντός 2 ημερών από την εκδήλωση των συμπτωμάτων. Τα αντιιικά φάρμακα μπορούν να κάνουν τη νόσο πιο ήπια και να μειώσουν τη διάρκεια της ασθένειας. Μπορούν επίσης να προλάβουν ορισμένες επιπλοκές της γρίπης, όπως η πνευμονία. Τα αντιιικά φάρμακα διαφέρουν από τα αντιβιοτικά. Τα αντιβιοτικά καταπολεμούν τις βακτηριακές λοιμώξεις και δεν είναι αποτελεσματικά κατά των ιών, όπως ο ιός της γρίπης. Δεν παίρνουμε από μόνοι μας αντιβιοτικά.  

Οι περισσότεροι άνθρωποι αναρρώνουν σε 5–7 ημέρες με ξεκούραση, υγρά και αναλγητικά. 

Συμβουλευόμαστε τον προσωπικό μας γιατρό εαν εμφανίζουμε σοβαρά συμπτώματα, όπως δυσκολία στην αναπνοή ή αίσθημα λαχάνιασματος, βήχα με αίμα, έντονη υπνηλία ή σύγχυση, πυρετό που δεν κατεβαίνει με τα ανιπυρετικά, θωρακικό πόνο, είτε τα συμπτώματα μας προκαλούν ανησυχία.  

Λαμβάνουμε καθημερινά προληπτικά μέτρα για να προστατεύσουμε τους άλλους όσο είμαστε άρρωστοι (χρήση μάσκας, αναπνευστική υγιεινή, συχνό πλύσιμο των χεριών και καλό αερισμό των χώρων). Είναι πιο πιθανό να μεταδώσουμε τη γρίπη τις πρώτες πέντε ημέρες. Μένουμε στο σπίτι και αποφεύγουμε την επαφή με άλλα άτομα, εκτός αν χρειαστεί να λάβουμε ιατρική φροντίδα. Μπορούμε να επιστρέψουμε στις κανονικές μας δραστηριότητες όταν, για τουλάχιστον 24 ώρες, τα συμπτώματά μας βελτιώνονται συνολικά, και δεν έχουμε παρουσιάσει πυρετό χωρίς να παίρνουμε αντιπυρετικά. 

Το τρέχον εμβόλιο μπορεί να μην είναι τέλειο (σε σχέση με το νέο στέλεχος), αλλά εξακολουθεί να είναι κάτι παραπάνω από επαρκές για να προσφέρει προστασία και ιδιαίτερα όσον αφορά την πρόληψη της σοβαρής νόσησης.

Σε πρόσφατη συνέντευξή μας είχατε αναφερθεί αναλυτικά στον αντιγριπικό εμβολιασμό. Θα ήθελα να ρωτήσω αν ο αντιγριπικός εμβολιασμός προσφέρει προστασία από το νέο στέλεχος και σε τι βαθμό;

Ο ιός εμφανίζει συχνές μεταλλαγές σε διαφορετικούς υπο-ορότυπους και κάθε χρόνο η σύσταση του εμβολίου τροποποιείται αντίστοιχα και περιλαμβάνει τα επικαιροποιημένα στελέχη. Η παραλλαγή K εμφανίστηκε το περασμένο καλοκαίρι, πολύ αργά για να συμπεριληφθεί στο εμβόλιο της περιόδου 2025–26 με αποτέλεσμα να εκφραστούν ανησυχίες σχετικά με την αποτελεσματικότητα των εποχικών εμβολίων γρίπης τη φετινή περίοδο, εξαιτίας της ασυμφωνίας μεταξύ του εμβολίου και της νέας υποομάδας.

Προκαταρκτικά δεδομένα από τη πολυκεντρική μελέτη πρωτοβάθμιας φροντίδας του προγράμματος Vaccine Effectiveness, Burden and Impact Studies (VEBIS) δείχνουν ότι τα εποχικά εμβόλια που είναι διαθέσιμα στην ΕΕ παρέχουν προστασία έναντι της λοίμωξης από τον ιό της γρίπης A(H3N2), με την αποτελεσματικότητα του εμβολίου να κυμαίνεται από 52% – 57%. Αυτές οι πρώιμες προκαταρκτικές εκτιμήσεις υποστηρίζουν τις τρέχουσες προσπάθειες για την ταχύτερη δυνατή προσφορά του εποχικού εμβολιασμού κατά της γρίπης στις ομάδες-στόχους, με σκοπό τον περιορισμό των επιπτώσεων των λοιμώξεων από γρίπη, οι οποίες αναμένεται να είναι σημαντικές κατά την τρέχουσα περίοδο.

Πριν 2 εβδομάδες ανακοινώθηκαν και τα αποτελέσματα μελέτης από τις ΗΠΑ που είναι περισσότερο ενθαρρυντικά από ότι αναμένονταν για την αποτελεσματικότητα του εμβολίου έναντι της νέας παραλλαγής του ιού. Πριν από τον εμβολιασμό, το 39% των συμμετεχόντων στη μελέτη είχε αντισώματα κατά του H3N2, πιθανότατα επειδή είχαν ήδη εκτεθεί στον ιό. Το ποσοστό αυτό σχεδόν διπλασιάστηκε μετά το εμβόλιο, φτάνοντας το 71%.

Το αποτέλεσμα ήταν ακόμη πιο εντυπωσιακό όταν οι ερευνητές εξέτασαν ειδικά την αποτελεσματικότητα του εμβολίου απέναντι στην υποκατηγορία K (subclade K).
Πριν από τον εμβολιασμό, μόλις το 11% είχε αντισώματα κατά της υποκατηγορίας K. Το ποσοστό αυτό σχεδόν τετραπλασιάστηκε μετά το εμβόλιο, φτάνοντας το 39%. Το τρέχον εμβόλιο μπορεί να μην είναι τέλειο, αλλά εξακολουθεί να είναι κάτι παραπάνω από επαρκές για να προσφέρει προστασία και ιδιαίτερα όσον αφορά την πρόληψη της σοβαρής νόσησης.

Παίζοντας λίγο με τις λέξεις θέλοντας να δώσω έμφαση στην ανάγκη εμβολιασμού θα έλεγα το εμβόλιο που διενεργείται είναι αυτό που δύναται να μας προστατέψει και όχι αυτό που μένει αχρησιμοποίητο στο ράφι του φαρμακείου. Οποιοδήποτε από τα αντιγριπικά εμβόλια που διατίθενται στη χώρας μας προσφέρουν προστασία.

Υπάρχει συγκεκριμένος τύπος εμβολίου που μπορεί να μας προστατέψει από το νέο στέλεχος; 

Παίζοντας λίγο με τις λέξεις θέλοντας να δώσω έμφαση στην ανάγκη εμβολιασμού θα έλεγα το εμβόλιο που διενεργείται είναι αυτό που δύναται να μας προστατέψει και όχι αυτό που μένει αχρησιμοποίητο στο ράφι του φαρμακείου. Οποιοδήποτε από τα αντιγριπικά εμβόλια που διατίθενται στη χώρας μας προσφέρουν προστασία. Σε άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω συστήνονται κατά προτεραιότητα τα ενισχυμένα τριδύναμα εμβόλια υψηλής δόσης και εμβόλιο με ανοσοενισχυτικό.

Εάν αυτά δεν είναι διαθέσιμα, ο αντιγριπικός εμβολιασμός δεν πρέπει να καθυστερεί και πρέπει να διενεργείται με οποιοδήποτε εμβόλιο. 

Είναι εύκολη η πρόσβαση σε αντιγριπικά εμβόλια αυτή την περίοδο για όποιον δεν έχει κάνει το εμβόλιο της γρίπης; Ποια εμβόλια είναι διαθέσιμα αυτή την περίοδο;

Σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας αυτή τη στιγμή υπάρχουν αδιάθετα στην αγορά, σε φαρμακεία και φαρμακαποθήκες σε όλη την Ελλάδα περίπου 550.000 τριδύναμα εμβόλια, ένας αριθμός που επαρκεί για να καλύψει τις όποιες ανάγκες στη χρονική φάση που βρισκόμαστε και με περισσότερους από 2,7 εκατομμύρια πολίτες να έχουν ήδη εμβολιαστεί. Με την κατανομή τους στα φαρμακεία μπορεί να υπάρχει πρόβλημα. Ίσως κάποιος να μην βρίσκει εμβόλιο σε ένα φαρμακείο, αλλά θα το βρει σε ένα άλλο.   

Ποιος είναι ο δρ. Ευάγγελος Φραγκούλης

Γενικός / Οικογενειακός Ιατρός και κάτοχος M.Sc. στη Διοίκηση Μονάδων Υγείας. Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Ακαδημίας Γενικής / Οικογενειακής Ιατρικής και ΠΦΥ. Είναι Αναπληρωτής Αρχίατρος του ΕΔΟΕΑΠ και παράλληλα διατηρεί ιδιωτικό ιατρείο οικογενειακής ιατρικής από το 2010.

Είναι μέλος της Εθνικής Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων για την Δημόσια Υγεία, εθνικός εκπρόσωπος στο European Primary Care Cardiovascular Society (EPCCS). Έχει διατελέσει Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Ένωσης Γενικής Ιατρικής (2011-2018), εξωτερικός σύμβουλος του WHO Europe, διδάσκων σε μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών με αντικείμενο την ΠΦΥ και τη Δημόσια Υγεία (ΕΚΠΑ, ΠΑΔΑ) και συνεργάζεται με το Υπουργείο Υγείας και την τοπική ομάδα του WHO Europe στο Health Reform Support Programme στον τομέα της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.