array(0) {
}
                            

Ai Key Takeaways

Σχετικά με αυτή την περίληψη

Η περίληψη δημιουργήθηκε αυτόματα με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, ώστε να σας δώσει μια γρήγορη εικόνα των βασικών σημείων του άρθρου.

Οι περιλήψεις AI ενδέχεται να περιέχουν ανακρίβειες ή παραλείψεις. Για την πλήρη ενημέρωση, διαβάστε ολόκληρο το άρθρο.

• Η Ελλάδα και η Αίγυπτος συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις με στόχο την επέκταση της οριοθέτησης της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης ανατολικά του 28ου μεσημβρινού.
• Η νέα πρωτοβουλία του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη επιχειρεί να καλύψει το κενό που άφησε η μερική συμφωνία του 2020, η οποία δεν περιέλαβε την περιοχή της Ρόδου και του Καστελλόριζου.
• Η επιτυχία των νέων διαπραγματεύσεων θα κριθεί από την ικανότητα της ελληνικής πλευράς να εξασφαλίσει αναγνώριση της επήρειας των ελληνικών νησιών στις θαλάσσιες ζώνες.
• Η εξέλιξη αυτή επηρεάζεται από τα νέα δεδομένα που δημιουργεί στην Ανατολική Μεσόγειο το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο απορρίπτει κατηγορηματικά η Αίγυπτος.

^{Η συμφωνία για την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου, που υπογράφηκε στις 6 Αυγούστου 2020 από τον τότε υπουργό Εξωτερικών Νίκο Δένδια, παρουσιάστηκε ως μεγάλη διπλωματική επιτυχία. Έξι χρόνια αργότερα, όμως, αποδεικνύεται ότι εκείνη η συμφωνία είχε αφήσει ανοιχτό ένα από τα κρισιμότερα ζητήματα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής: την οριοθέτηση ανατολικά του 28ου μεσημβρινού, στην ευρύτερη περιοχή της Ρόδου και του Καστελλόριζου.}

^{Σήμερα, Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2026, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ύστερα από επικοινωνία με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Μπαντρ Αμπντελάτι, ανακοίνωσε τη συμφωνία για συνέχιση των διαβουλεύσεων με στόχο τη γεωγραφική επέκταση της οριοθέτησης του 2020.}

^{Με άλλα λόγια, ο σημερινός υπουργός καλείται να αντιμετωπίσει μια σοβαρή εκκρεμότητα που κληρονόμησε από τον προκάτοχό του. Και να επιχειρήσει εκεί όπου η διπλωματία του Νίκου Δένδια επέλεξε τον συμβιβασμό και τη μερική λύση.}

^{Η συμφωνία Δένδια και το μεγάλο κενό}

^{Το 2020, η Ελλάδα και η Αίγυπτος προχώρησαν σε μερική οριοθέτηση της ΑΟΖ τους, σε μια περίοδο ιδιαίτερα έντονης αντιπαράθεσης με την Τουρκία και λίγους μήνες μετά την υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου.}

^{Η συμφωνία είχε αναμφισβήτητη διπλωματική σημασία. Δημιουργούσε μια οριοθέτηση μεταξύ δύο κρατών της Ανατολικής Μεσογείου και αμφισβητούσε στην πράξη την τουρκική αντίληψη ότι τα ελληνικά νησιά μπορούν να παρακαμφθούν στον καθορισμό θαλάσσιων ζωνών.}

^{Είχε, όμως, και ένα σοβαρό μειονέκτημα.}

^{Η οριοθέτηση σταματούσε στον 28ο μεσημβρινό, αφήνοντας εκτός συμφωνίας την περιοχή ανατολικότερα, όπου βρίσκεται το εξαιρετικά ευαίσθητο ζήτημα της επήρειας του Καστελλόριζου και των θαλάσσιων ζωνών που συνδέονται με τη Ρόδο.}

^{Δεν επρόκειτο για κάποια ασήμαντη τεχνική λεπτομέρεια. Ήταν η γεωγραφική περιοχή στην οποία συγκρούονται με ιδιαίτερη ένταση οι ελληνικές και τουρκικές θέσεις.}

^{Και αυτό ακριβώς είναι το σημείο στο οποίο μπορεί να ασκηθεί η αυστηρότερη πολιτική κριτική στον Νίκο Δένδια: ότι η Ελλάδα πανηγύρισε μια συμφωνία, χωρίς να έχει ολοκληρώσει την οριοθέτηση στο πιο δύσκολο και στρατηγικά κρίσιμο τμήμα της.}

^{Η επήρεια των νησιών και ο συμβιβασμός του 2020}

^{Υπάρχει και μια δεύτερη πλευρά που δεν πρέπει να παραγνωρίζεται.}

^{Η συμφωνία του 2020 δεν ακολούθησε αυστηρά μια γραμμή ίσης απόστασης μεταξύ των ελληνικών και αιγυπτιακών ακτών. Προέκυψε μέσα από διαπραγμάτευση, με μειωμένη επήρεια ορισμένων ελληνικών νησιωτικών ακτών στην τελική οριογραμμή.}

^{Σύμφωνα με τεχνικές εκτιμήσεις, η Ελλάδα έλαβε περίπου το 44%–45% της οριοθετημένης θαλάσσιας περιοχής, έναντι 55%–56% της Αιγύπτου.}

^{Οι αριθμοί αυτοί δεν συνιστούν αυτομάτως απόδειξη παράνομης παραχώρησης. Οι διεθνείς οριοθετήσεις προκύπτουν από διαπραγματεύσεις και λαμβάνουν υπόψη γεωγραφικές και άλλες σχετικές περιστάσεις.}

^{Αποτελούν, ωστόσο, ουσιαστικό στοιχείο για την πολιτική αποτίμηση του συμβιβασμού που επέλεξε η ελληνική κυβέρνηση το 2020.}

^{Το ερώτημα παραμένει: μπορούσε η Ελλάδα να επιτύχει περισσότερα ή η συγκεκριμένη μερική συμφωνία ήταν το ανώτατο δυνατό αποτέλεσμα εκείνης της περιόδου;}

Ρελάνς στο παράνομο Τουρκολυβικό μνημόνιο: Ελλάδα και Αίγυπτος ξεκινούν συζητήσεις για επέκταση στην οριοθέτηση ΑΟΖ

^{Ο Γεραπετρίτης επιχειρεί εκεί όπου ο Δένδιας σταμάτησε}

^{Η νέα πρωτοβουλία του Γιώργου Γεραπετρίτη έχει ιδιαίτερη πολιτική και διπλωματική σημασία.}

^{Δεν αφορά μια απλή επικαιροποίηση της συμφωνίας. Αφορά την προοπτική επέκτασής της σε περιοχές όπου το 2020 δεν κατέστη δυνατή η επίτευξη συμφωνίας.}

^{Εάν η Ελλάδα καταφέρει να εξασφαλίσει οριοθέτηση ανατολικά του 28ου μεσημβρινού, με ουσιαστική αναγνώριση της επήρειας των ελληνικών νησιών, θα πρόκειται για σημαντική διπλωματική εξέλιξη.}

^{Θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει ισχυρότερη απάντηση στις τουρκικές αξιώσεις, οι οποίες επιδιώκουν να περιορίσουν δραστικά την επήρεια των ελληνικών νησιών στις θαλάσσιες ζώνες.}

^{Προς το παρόν, πάντως, υπάρχει συμφωνία για συνέχιση διαβουλεύσεων και όχι νέα υπογεγραμμένη οριοθέτηση. Η επιτυχία της πρωτοβουλίας Γεραπετρίτη θα κριθεί από το τελικό αποτέλεσμα, όχι από την ανακοίνωση της έναρξης των συνομιλιών.}

^{Το τουρκολιβυκό μνημόνιο αλλάζει τις ισορροπίες}

^{Η χρονική στιγμή της νέας πρωτοβουλίας δεν είναι τυχαία.}

^{Η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 από τη Βουλή της ανατολικής Λιβύης δημιουργεί νέα δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο.}

^{Η Αίγυπτος, που διατηρούσε ισχυρή επιρροή στην ανατολική Λιβύη και στον στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ, βλέπει πλέον μια συμφωνία την οποία αντιτασσόταν να αποκτά πρόσθετη πολιτική υποστήριξη από την πλευρά της Βεγγάζης.}

^{Το Κάιρο αντέδρασε κατηγορηματικά, απορρίπτοντας το τουρκολιβυκό μνημόνιο ως αντίθετο στο Διεθνές Δίκαιο και στα δικά του κυριαρχικά δικαιώματα.}

^{Αυτή η εξέλιξη μπορεί να δημιουργεί νέα περιθώρια σύγκλισης Αθήνας και Καΐρου.}

^{Η Ελλάδα έχει πλέον την ευκαιρία να αξιοποιήσει την αιγυπτιακή δυσαρέσκεια και να επιδιώξει εκείνο που δεν εξασφάλισε το 2020.}

^{Η πολιτική ευθύνη Δένδια δεν μπορεί να παρακαμφθεί}

^{Ο Νίκος Δένδιας ήταν ο υπουργός Εξωτερικών που διαπραγματεύθηκε και υπέγραψε τη συμφωνία του 2020.}

^{Συνεπώς, η πολιτική αποτίμηση εκείνης της επιλογής τον αφορά άμεσα, όπως αφορά συνολικά και την κυβέρνηση Κυριάκου Μητσοτάκη, υπό την ευθύνη της οποίας συνήφθη η συμφωνία.}

^{Το γεγονός ότι η οριοθέτηση ήταν μερική ήταν γνωστό από την πρώτη στιγμή. Δεν αποτελεί σημερινή αποκάλυψη.}

^{Αυτό, όμως, δεν αναιρεί το δικαίωμα να τεθεί ένα αυστηρό ερώτημα: γιατί μια συμφωνία που αφήνει εκτός το πιο επίμαχο τμήμα της Ανατολικής Μεσογείου προβλήθηκε πολιτικά ως τόσο μεγάλη επιτυχία;}

^{Η υπερασπιστική γραμμή της τότε επιλογής είναι επίσης γνωστή: ότι η Αίγυπτος δεν ήταν διατεθειμένη να συμφωνήσει σε πλήρη οριοθέτηση και ότι μια μερική συμφωνία ήταν προτιμότερη από την απουσία οποιασδήποτε συμφωνίας.}

^{Αυτό είναι ένα σοβαρό επιχείρημα. Δεν αρκεί, όμως, για να εξαφανίσει την εκκρεμότητα που εξακολουθεί να υπάρχει έξι χρόνια μετά.}

^{Εφόσον ο Γιώργος Γεραπετρίτης επιτύχει μια ουσιαστική επέκταση προς ανατολάς, η σύγκριση των αποτελεσμάτων θα είναι αναπόφευκτη.}

^{Το Καστελλόριζο θα είναι η πραγματική δοκιμασία}

^{Η δυσκολότερη πτυχή των νέων συνομιλιών θα είναι η στάση της Αιγύπτου απέναντι στην επήρεια του Καστελλόριζου.}

^{Το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας αναγνωρίζει, κατά κανόνα, στα νησιά δικαίωμα σε ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα. Το ακριβές εύρος της επήρειάς τους σε μια οριοθέτηση, ωστόσο, αποτελεί ξεχωριστό νομικό ζήτημα και εξαρτάται από τις συγκεκριμένες γεωγραφικές συνθήκες.}

^{Η Τουρκία επιδιώκει να περιορίσει δραστικά την επήρεια των ελληνικών νησιών, ενώ η Αίγυπτος έχει τις δικές της επιδιώξεις ως προς την έκταση των θαλάσσιων ζωνών της.}

^{Ακριβώς γι‘ αυτό η νέα διαπραγμάτευση δεν θα είναι εύκολη.}

^{Και ακριβώς γι‘ αυτό η ανακοίνωση της επανεκκίνησής της έχει σημασία.}

^{Από τους πανηγυρισμούς του 2020 στην εκκρεμότητα του 2026}

^{Έξι χρόνια μετά, η Ελλάδα επιστρέφει στο τραπέζι για να διαπραγματευθεί το τμήμα της ΑΟΖ που είχε παραμείνει εκτός της συμφωνίας Δένδια.}

^{Η εξέλιξη δεν ακυρώνει όσα πέτυχε η συμφωνία του 2020. Αναδεικνύει, όμως, τα όριά της.}

^{Ο Γιώργος Γεραπετρίτης αναλαμβάνει τώρα μια δύσκολη διπλωματική αποστολή, με στόχο να επεκτείνει μια οριοθέτηση που ο προκάτοχός του δεν κατάφερε να ολοκληρώσει.}

^{Και αν επιτύχει, δεν θα πρόκειται απλώς για μια νέα συμφωνία με την Αίγυπτο. Θα πρόκειται και για την έμπρακτη υπέρβαση ενός σοβαρού ελλείμματος της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής του 2020.}

^{Γιατί στην εξωτερική πολιτική οι συμφωνίες δεν κρίνονται μόνο από τις υπογραφές και τους πανηγυρισμούς της ημέρας που ανακοινώνονται. Κρίνονται και από όσα αφήνουν πίσω τους ανεπίλυτα.}