Μισή ώρα διήρκεσε η συνάντηση του Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Χακάν Φιντάν στις Βρυξέλλες, η οποία κανονίστηκε με στόχο να παραμείνουν ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας, ακόμη και σε περιόδους έντασης. Σύμφωνα με πηγές που έχουν γνώση των συζητήσεων, ο Τούρκος υπουργός δεν διατύπωσε αρνητική αντίδραση για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, χωρίς ωστόσο να υπάρξουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις.
Η διμερής συνάντηση πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα, στο περιθώριο των υπουργικών εργασιών στις Βρυξέλλες. Ο Χακάν Φιντάν βρέθηκε στη βελγική πρωτεύουσα για να συμμετάσχει στη δεύτερη υπουργική συνάντηση για τη Διαπεριφερειακή Ασφάλεια και Συνδεσιμότητα, που διοργάνωσε η ΕΕ με τη συμμετοχή εκπροσώπων από την Κεντρική Ασία, τον Νότιο Καύκασο, την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας και χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, μεταξύ των οποίων η Ουκρανία και η Μολδαβία. Πρόκειται για χωριστή συνάντηση από το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, στο οποίο συμμετείχε ο Γιώργος Γεραπετρίτης.
Το καλώδιο, το τουρκολιβυκό και οι ανοιχτοί δίαυλοι
Στη συνάντηση, στα γραφεία της Ελληνικής Αντιπροσωπείας στο Συμβούλιο της ΕΕ, ο Γεραπετρίτης έθεσε την ανάγκη απρόσκοπτης προόδου του Great Sea Interconnector, υπογραμμίζοντας ότι αποτελεί έργο ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος που πρέπει να υλοποιηθεί σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.
Κατά πληροφορίες, ο Φιντάν δεν εξέφρασε αρνητική θέση για το έργο, χωρίς αυτό να συνοδευτεί από δέσμευση. Η Αθήνα επιδιώκει να διατηρήσει χαμηλούς τόνους, ώστε οι έρευνες να συνεχιστούν χωρίς νέες εντάσεις. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στο γεγονός ότι προχωρούν με ελληνική άδεια και NAVTEX, διασφαλίζοντας την άσκηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων. Ωστόσο, πηγές με γνώση των εξελίξεων επισημαίνουν ότι απαιτείται συνεχής επαγρύπνηση.
Ο Έλληνας υπουργός έθεσε επίσης το ζήτημα της κύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου, επαναλαμβάνοντας ότι αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα. Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το περιεχόμενο της συνάντησης, η τουρκική πλευρά αντιμετώπισε τη διαδικασία κύρωσης ως εσωτερικό ζήτημα της Λιβύης και όχι ως θέμα που αφορά την Τουρκία.
Οι δύο υπουργοί συζήτησαν ακόμη το Ιράν και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, καθώς και την ανάγκη διασφάλισης της ελευθερίας και της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας.
Παρά την απουσία δεσμεύσεων, η διατήρηση των διαύλων επικοινωνίας θεωρείται από την Αθήνα ιδιαίτερα σημαντική, καθώς επιτρέπει την πρόληψη ενδεχόμενων εντάσεων. Αυτή ήταν άλλωστε και η βασική επιδίωξη της συνάντησης, που συμφωνήθηκε όταν οι δύο υπουργοί βρέθηκαν στις Βρυξέλλες.
Συνδεσιμότητα: Η Ελλάδα ως βασικός κόμβος
Η παρουσία του Φιντάν στις Βρυξέλλες συνδεόταν με τη δεύτερη υπουργική συνάντηση για τη Διαπεριφερειακή Ασφάλεια και Συνδεσιμότητα, με εκπροσώπους της Κεντρικής Ασίας, του Νοτίου Καυκάσου και της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης.
Στη χωριστή αυτή συνάντηση, ο Γεραπετρίτης ανέδειξε τη σημασία της συμπληρωματικότητας και της διαφοροποίησης των ενεργειακών και μεταφορικών διαδρόμων. Σύμφωνα με πηγές με γνώση των εργασιών, η ελληνική πλευρά υποστήριξε ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα στην περιοχή που διαθέτει τον συγκεκριμένο συνδυασμό υποδομών για να υποστηρίξει αποτελεσματικά αυτές τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στους διαδρόμους που συνδέουν τα Βαλκάνια με το Αιγαίο και στις συνδυασμένες μεταφορές μέσω ελληνικών λιμανιών και αεροδρομίων, καθώς και στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις Ελλάδας–Κύπρου (GSI) και Ελλάδας–Αιγύπτου (GREGY).
Νωρίτερα, προσερχόμενος στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, ο Γεραπετρίτης είχε τονίσει δημόσια ότι «δεν θα πρέπει να υπάρχει απολύτως καμία παρέκκλιση από το ευρωπαϊκό κεκτημένο και καμία απολύτως παρεμπόδιση σε σχέση με το Διεθνές Δίκαιο».
Επανέφερε επίσης την ελληνική πρόταση για παγκόσμια θαλάσσια εκεχειρία, με στόχο την προστασία των ναυτικών, την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα κρίσιμα θαλάσσια περάσματα και την καθολική εφαρμογή του Δικαίου της Θάλασσας, επισημαίνοντας ότι περίπου το 80% των αγαθών διακινείται διά θαλάσσης.
Ουκρανία: Η Αθήνα ζητά λογοδοσία από τους Ε5
Στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, που προηγήθηκε, συζητήθηκε επίσης η ευρωπαϊκή συμμετοχή στις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία, μετά τη συμφωνία των ηγετών στο Δουβλίνο για το σχήμα Ε5, με τη συμμετοχή Γερμανίας, Γαλλίας, Ιταλίας, Πολωνίας και Βρετανίας, μαζί με την Κομισιόν και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές, η Ελλάδα ζητά πλήρη ενημέρωση και λογοδοσία της διαπραγματευτικής ομάδας προς τα υπόλοιπα κράτη-μέλη, ώστε να εξασφαλίζεται συνεχής ροή πληροφοριών και η μεγαλύτερη δυνατή συναίνεση.
Η ευρωπαϊκή συμμετοχή αντιμετωπίζεται ως μια πρώτη φάση μετάβασης σε πιο ενεργό ρόλο στις διαπραγματεύσεις, με το σχήμα να παραμένει υπό διαμόρφωση. Παράλληλα, προβληματισμό προκαλούν οι επικείμενες επαφές του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Σι Τζινπίνγκ στην Κίνα, ενόψει πιθανών ευρύτερων συνεννοήσεων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Συρία: Επιφυλάξεις για τη Συμφωνία Σύνδεσης
Στο ίδιο Συμβούλιο συζητήθηκε η αναβάθμιση των σχέσεων ΕΕ–Συρίας. Ο Γεραπετρίτης είχε υπογραμμίσει νωρίτερα ότι η Ελλάδα στηρίζει την ανασυγκρότηση της χώρας, υπό την προϋπόθεση ότι οι μεταρρυθμίσεις θα έχουν συριακό χαρακτήρα, χωρίς ξένες παρεμβάσεις και με πλήρη συμπερίληψη όλων των εθνοτικών και θρησκευτικών κοινοτήτων.
Σύμφωνα με πηγές με γνώση των συζητήσεων, η Αθήνα εκφράζει επιφυλάξεις για την αναβίωση της Συμφωνίας Σύνδεσης ΕΕ–Συρίας του 2008, θεωρώντας ότι οι σημερινές συνθήκες απαιτούν νέα πολιτική, διπλωματική και νομική αξιολόγηση. Ανάλογος προβληματισμός εκφράστηκε και από άλλες ευρωπαϊκές πλευρές, χωρίς να ληφθεί απόφαση επανεκκίνησης της διαδικασίας.
Παράλληλα, επιδιώκεται η ενίσχυση της απευθείας συνεργασίας ΕΕ–Συρίας, χωρίς μεσολάβηση τρίτων παραγόντων, σε μια χώρα όπου εξακολουθούν να ασκούν σημαντική επιρροή η Τουρκία και η Ρωσία.