Καμία παρέκκλιση από το ευρωπαϊκό κεκτημένο και καμία παρεμπόδιση των ενεργειακών διασυνδέσεων κατά παράβαση του Διεθνούς Δικαίου ζήτησε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, προσερχόμενος τη Δευτέρα στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ στις Βρυξέλλες, αναφερόμενος μεταξύ άλλων στα έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου και Ελλάδας–Αιγύπτου.
Η τοποθέτησή του αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της δεύτερης υπουργικής συνάντησης για τη Διαπεριφερειακή Ασφάλεια και Συνδεσιμότητα, που θα ακολουθήσει, με τη συμμετοχή και του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν.
«Η Ελλάδα έχει επενδύσει σημαντικά. Αποτελεί έναν ενεργειακό κόμβο με τον Κάθετο Διάδρομο, αλλά επίσης και με τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις Ελλάδας–Κύπρου και Ελλάδας–Αιγύπτου», επισήμανε ο Γιώργος Γεραπετρίτης.
Όπως υπογράμμισε, «η συνδεσιμότητα αποτελεί έναν αναγκαίο όρο για την ενεργειακή ασφάλεια» και «δεν θα πρέπει να υπάρχει απολύτως καμία παρέκκλιση από το ευρωπαϊκό κεκτημένο και καμία απολύτως παρεμπόδιση σε σχέση με το Διεθνές Δίκαιο».
Η δήλωση γίνεται ενώ παραμένουν οι τουρκικές αντιδράσεις στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, Great Sea Interconnector. Παράλληλα, σύμφωνα με τον τουρκικό Τύπο, ο Φιντάν αναμένεται να επαναφέρει την πάγια θέση της Άγκυρας ότι η ευρωτουρκική συνεργασία δεν πρέπει να περιορίζεται από όρους και προϋποθέσεις, αλλά να βασίζεται στα αμοιβαία συμφέροντα και στην ισότιμη εταιρική σχέση.
Ενεργότερος ρόλος της ΕΕ σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή
Αναφερόμενος στους πολέμους στην Ουκρανία και στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, ο υπουργός Εξωτερικών τόνισε την ανάγκη πολύ πιο ενεργού συμμετοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αξιοποιώντας το κύρος και την αξιοπιστία της, στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και των απαρέγκλιτων αρχών της εδαφικής ακεραιότητας και του σεβασμού της κυριαρχίας όλων των κρατών.
Ειδικά για τη Συρία, σημείωσε ότι η Ελλάδα στέκεται αρωγός στη διαδικασία μεταρρυθμίσεων και εκσυγχρονισμού, υπογραμμίζοντας ότι αυτή πρέπει να έχει πρωτίστως συριακή ιδιοκτησία, να αποκλείει κάθε ξένη παρέμβαση και να είναι συμπεριληπτική, με συμμετοχή όλων των εθνοτικών και θρησκευτικών κοινοτήτων.
Η αναφορά στις ξένες παρεμβάσεις αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η Τουρκία διατηρεί ισχυρή στρατιωτική και πολιτική παρουσία στη Συρία, παρέχοντας στήριξη στη μεταβατική κυβέρνηση του Άχμεντ αλ Σάρα, πρώην ηγέτη της τζιχαντιστικής οργάνωσης HTS. Παράλληλα, η Άγκυρα διατηρεί στρατιωτικές δυνάμεις στη βόρεια Συρία και έχει αναπτύξει συνεργασία με τη Δαμασκό στον τομέα της άμυνας.
Την ίδια ώρα, η ΕΕ εξετάζει μια σημαντική αναβάθμιση των σχέσεών της με τη Συρία, ακόμη και μέσω Συμφωνίας Σύνδεσης. Σύμφωνα με το Reuters, που επικαλείται εσωτερικό έγγραφο της ευρωπαϊκής διπλωματικής υπηρεσίας, οι Βρυξέλλες επιδιώκουν παράλληλα να περιορίσουν τη ρωσική επιρροή στη χώρα και να ενισχύσουν τον ρόλο τους στην ασφάλεια και την οικονομική ανασυγκρότησή της.
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η αναβίωση συμφωνίας που είχε μονογραφηθεί το 2008, ενώ η ΕΕ έχει ήδη άρει τις περισσότερες οικονομικές κυρώσεις και έχει ανακοινώσει πακέτο στήριξης 620 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2026–2027.
Πρόταση για παγκόσμια θαλάσσια εκεχειρία
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης επανέφερε επίσης την ελληνική πρόταση που είχε παρουσιαστεί στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ για μια παγκόσμια θαλάσσια εκεχειρία, με στόχο την προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, της ασφάλειας των ναυτικών και την καθολική εφαρμογή του Δικαίου της Θάλασσας.
Όπως υπογράμμισε, η θαλάσσια ασφάλεια δεν αποτελεί απλώς προϋπόθεση για το παγκόσμιο εμπόριο, αλλά αναγκαία συνθήκη για την ενεργειακή και επισιτιστική ασφάλεια και, τελικά, την ευημερία των λαών.
Η τοποθέτηση συνδέεται με την ατζέντα της διευρυμένης υπουργικής συνάντησης που ακολουθεί, όπου θα συζητηθούν η ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα και οι ενεργειακές και μεταφορικές διασυνδέσεις μεταξύ Ευρώπης και Ασίας.