Στις Βρυξέλλες για δύο σημαντικές υπουργικές συναντήσεις βρίσκεται ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, με βασικά θέματα την περαιτέρω προσέγγιση της ΕΕ με τη Συρία, ακόμη και μέσω Συμφωνίας Σύνδεσης, και τις διπλωματικές διεργασίες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου θα συμμετάσχει στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, ενώ στη συνέχεια θα ακολουθήσει διευρυμένη υπουργική συνάντηση για την περιφερειακή ασφάλεια και τις διασυνδέσεις Ευρώπης–Ασίας, με τη συμμετοχή και του Τούρκου ομολόγου του Χακάν Φιντάν.
Η παρουσία του Φιντάν αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η Άγκυρα επιδιώκει την επανεκκίνηση της συνεργασίας με την ΕΕ στην ενέργεια και τις μεταφορές, επαναφέροντας την πάγια θέση της για ευρωτουρκικές σχέσεις χωρίς όρους και προϋποθέσεις.
Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων θα πραγματοποιηθεί υπό την προεδρία της Ύπατης Εκπροσώπου Κάγια Κάλας. Οι εργασίες θα ξεκινήσουν με την παρουσίαση της νέας στρατηγικής της ΕΕ για την Αρκτική, που εγκρίθηκε τον Οκτώβριο, με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας με τις χώρες της περιοχής σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων γεωπολιτικών και προκλήσεων ασφαλείας.
Συρία: Στο τραπέζι Συμφωνία Σύνδεσης με την ΕΕ
Οι Ευρωπαίοι υπουργοί θα εξετάσουν την περαιτέρω προσέγγιση με τη Δαμασκό μετά τον πρώτο πολιτικό διάλογο υψηλού επιπέδου, τον Μάιο του 2026, συμπεριλαμβανομένης της προοπτικής σύναψης Συμφωνίας Σύνδεσης.
Η ευρωπαϊκή προσέγγιση με τη Συρία, υπό τον μεταβατικό πρόεδρο Άχμεντ αλ Σάρα, πρώην ηγέτη της τζιχαντιστικής οργάνωσης HTS με παρελθόν στην Αλ Κάιντα, έχει και σαφή γεωπολιτική διάσταση. Όπως αποκάλυψε το Reuters στις 11 Νοεμβρίου, επικαλούμενο εσωτερικό έγγραφο της ευρωπαϊκής διπλωματικής υπηρεσίας, οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να περιορίσουν τη ρωσική επιρροή στη Συρία, όπου η Μόσχα εξακολουθεί να διατηρεί στρατιωτική παρουσία, και να ενισχύσουν τον δικό τους ρόλο στην ασφάλεια και την οικονομική ανασυγκρότηση της χώρας.
Μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, η ΕΕ έχει άρει τις περισσότερες οικονομικές κυρώσεις, έχει επαναλάβει τον πολιτικό διάλογο με τις μεταβατικές αρχές και έχει ανακοινώσει πακέτο στήριξης 620 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2026–2027.
Παρά τη βελτίωση της κατάστασης, η πολιτική μετάβαση παραμένει εύθραυστη. Οι υπουργοί θα εξετάσουν τρόπους στήριξης της οικονομικής ανασυγκρότησης και των πολιτικών μεταρρυθμίσεων, με έμφαση στη διακυβέρνηση χωρίς αποκλεισμούς, την εθνική συμφιλίωση και την προστασία των δικαιωμάτων όλων των Σύρων.
Ουκρανία: Η ευρωπαϊκή παρουσία στις διαπραγματεύσεις και οι υβριδικές επιθέσεις
Το Συμβούλιο πραγματοποιείται στον απόηχο των συνομιλιών στο Αμπού Ντάμπι και της άτυπης Συνόδου Κορυφής στο Δουβλίνο, όπου οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν για τη συγκρότηση ευρωπαϊκής ομάδας με τη συμμετοχή των θεσμών της ΕΕ και της ομάδας Ε5 (Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Πολωνία και Ηνωμένο Βασίλειο), με στόχο την εκπροσώπηση των ευρωπαϊκών συμφερόντων στις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία.
Σύμφωνα με το επίσημο ενημερωτικό σημείωμα του Συμβουλίου, οι υπουργοί θα εξετάσουν τις διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου και πώς θα διασφαλιστεί η επαρκής εκπροσώπηση των συμφερόντων της ΕΕ στις συζητήσεις που θα διαμορφώσουν τη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης.
Ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σίμπιχα θα ενημερώσει αυτοπροσώπως τους ομολόγους του για την κατάσταση στο μέτωπο και τις επείγουσες ανάγκες της χώρας ενόψει του χειμώνα, ιδιαίτερα μετά τα συνεχιζόμενα ρωσικά πλήγματα στις ενεργειακές υποδομές.
Στην ατζέντα βρίσκεται επίσης η κλιμάκωση των ρωσικών υβριδικών επιθέσεων στην Ευρώπη, με το Συμβούλιο να αναφέρεται σε περιστατικά που έχουν στοχοποιήσει αεροπορικές μεταφορές, σούπερ μάρκετ, ακόμη και κέντρα αιμοδοσίας.
Παράλληλα, οι υπουργοί αναμένεται να εγκρίνουν την ένατη και μεγαλύτερη μέχρι σήμερα εκταμίευση προς την Ουκρανία μέσω του Ukraine Facility, καθώς και νέες καταχωρίσεις προσώπων και οντοτήτων στους ευρωπαϊκούς καταλόγους κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Φιντάν: Ενεργειακοί διάδρομοι και ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα
Μετά το Συμβούλιο θα πραγματοποιηθεί η δεύτερη υπουργική συνάντηση για τη Διαπεριφερειακή Ασφάλεια και Συνδεσιμότητα, με τη συμμετοχή χωρών του Νοτίου Καυκάσου, της Κεντρικής Ασίας, της Μολδαβίας, της Τουρκίας και της Ουκρανίας. Δεν έχει ανακοινωθεί διμερής συνάντηση Γεραπετρίτη–Φιντάν.
Σύμφωνα με την τουρκική Hürriyet Daily News, ο Φιντάν αναμένεται να ζητήσει την επανεκκίνηση των διαλόγων υψηλού επιπέδου ΕΕ–Τουρκίας για την ενέργεια και τις μεταφορές, προβάλλοντας τη γεωστρατηγική θέση της χώρας του και τη σημασία του «Μεσαίου Διαδρόμου» (Middle Corridor), που συνδέει την Κεντρική Ασία με την Ευρώπη μέσω της Κασπίας Θάλασσας, του Καυκάσου και της Τουρκίας.
Παράλληλα, αναμένεται να επαναφέρει την πάγια θέση της Άγκυρας ότι η συνεργασία με την ΕΕ δεν πρέπει να περιορίζεται από όρους και προϋποθέσεις, αλλά να στηρίζεται στα αμοιβαία συμφέροντα και στην ισότιμη εταιρική σχέση.
Στο ζήτημα της Μαύρης Θάλασσας, ο Φιντάν αναμένεται να υπογραμμίσει τη σημασία της Σύμβασης του Μοντρέ του 1936, που ρυθμίζει τη διέλευση πολεμικών πλοίων από τα τουρκικά Στενά, και να ζητήσει στενό συντονισμό με την Άγκυρα για κάθε νέα πρωτοβουλία ασφαλείας, απορρίπτοντας τη δημιουργία παράλληλων μηχανισμών.
Η συνάντηση αποτελεί συνέχεια της πρώτης υπουργικής συνόδου στο Λουξεμβούργο, τον Οκτώβριο του 2025, με επίκεντρο τις διασυνδέσεις Ευρώπης–Ασίας και την ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα.
Η ευρωτουρκική προσέγγιση και οι ανοιχτές διαφορές
Η Άγκυρα φαίνεται να ποντάρει στην αυξανόμενη γεωστρατηγική της σημασία για να προωθήσει την αναβάθμιση των ευρωτουρκικών σχέσεων. Ωστόσο, μόλις την περασμένη Πέμπτη, από το Δουβλίνο, ο Νίκος Χριστοδουλίδης ξεκαθάρισε ότι η πρόοδος στα ευρωτουρκικά περνά μέσα από το Κυπριακό.
Την ίδια ώρα, παραμένουν οι τουρκικές αντιδράσεις στο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου, ενώ η ΕΕ καταδίκασε εκ νέου τον Οκτώβριο το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η συνάντηση πραγματοποιείται, μάλιστα, μία ημέρα μετά την επέτειο της παράνομης ανακήρυξης του ψευδοκράτους στην Κύπρο.
Παρά τις εκκρεμότητες αυτές, ο Φιντάν, αναμένεται να επαναφέρει την πάγια θέση της Άγκυρας για συνεργασία με την Ένωση χωρίς όρους και προϋποθέσεις, σε αντίθεση με την ευρωπαϊκή πολιτική της αιρεσιμότητας, που συνδέει την πρόοδο των ευρωτουρκικών σχέσεων με συγκεκριμένες δεσμεύσεις.
