Σαφές μήνυμα ότι η πρόοδος στις ευρωτουρκικές σχέσεις προϋποθέτει εξελίξεις στο Κυπριακό έστειλε ο Νίκος Χριστοδουλίδης, προσερχόμενος στην άτυπη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στο Δουβλίνο. Ο Κύπριος Πρόεδρος άφησε επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο πρόσθετης ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, αναφέρθηκε στις δύο προσεγγίσεις για την εκπροσώπηση της ΕΕ στις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία, καθώς και στις προοπτικές ένταξης της Κύπρου στη Σένγκεν.
Ευρωτουρκικά και Κυπριακό: Αναμονή για νέα τριμερή
Ο Χριστοδουλίδης εμφανίστηκε αισιόδοξος για τις εξελίξεις στο Κυπριακό, συνδέοντας ευθέως την πρόοδο των ευρωτουρκικών σχέσεων με την επανέναρξη των συνομιλιών.
«Θέλουμε να δούμε θετικές εξελίξεις στα ευρωτουρκικά. Θετικές εξελίξεις όμως, τις οποίες μπορούμε να δούμε μόνο αν υπάρξουν εξελίξεις στο Κυπριακό», δήλωσε, αναφερόμενος στις πρόσφατες επαφές του με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Όπως εξήγησε, μετά την επιστροφή του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ από τις Φιλιππίνες αναμένεται να καθοριστεί ημερομηνία για νέα τριμερή συνάντηση, με στόχο περαιτέρω μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης και τον προγραμματισμό διευρυμένης διάσκεψης.
«Στόχος είναι, από τη μια, να έχουμε περισσότερες θετικές εξελίξεις, ανακοινώσεις σε σχέση με μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, με τα θέματα της μεθοδολογίας δουλειάς, αλλά την ίδια στιγμή να ανακοινώσουμε και συγκεκριμένη ημερομηνία για τη διευρυμένη διάσκεψη», ανέφερε.
Απώτερος στόχος είναι η επανέναρξη των συνομιλιών από το σημείο όπου είχαν διακοπεί στο Κραν Μοντανά.
Ηλεκτρική διασύνδεση: Συντονισμός με Ελλάδα και Γαλλία – Πιθανή πρόσθετη χρηματοδότηση
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, Great Sea Interconnector (GSI), επιβεβαιώνοντας ότι οι βυθοσκοπήσεις συνεχίζονται κανονικά παρά τις τουρκικές αντιδράσεις.
«Έχω μιλήσει χθες με τον Γάλλο Πρόεδρο και τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας. Συνεχίζονται κανονικά οι έρευνες σε σχέση με τη βυθοσκόπηση. Το παρακολουθούμε συνεχώς, επαναλαμβάνω, σε συνεργασία και με τη Γαλλία και με την Ελλάδα», δήλωσε.
Οι επαφές πραγματοποιήθηκαν στο περιθώριο της χθεσινής Συνόδου της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στο Δουβλίνο, όπου Αθήνα, Λευκωσία και Παρίσι συντόνισαν τις κινήσεις τους. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε επίσης προαναγγείλει ότι θα θέσει στους Ευρωπαίους ηγέτες το ζήτημα της τουρκικής προκλητικότητας, καθώς και το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Ο Χριστοδουλίδης γνωστοποίησε ότι συζήτησε το έργο και με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπογραμμίζοντας τον ευρωπαϊκό χαρακτήρα του.
«Είναι ένα θέμα που συζήτησα και με την πρόεδρο της Επιτροπής, γιατί την ενδιαφέρει άμεσα ένα πρότζεκτ το οποίο είναι ευρωπαϊκού κοινού ενδιαφέροντος, με μια επιχορήγηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση 657 εκατομμυρίων, χωρίς να αποκλείω και περισσότερη χρηματοδότηση από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης», ανέφερε.
Ουκρανία: Δύο προσεγγίσεις για την εκπροσώπηση της ΕΕ
Ο Κύπριος Πρόεδρος αποκάλυψε ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα συζητήσουν ποιος θα εκπροσωπεί την Ένωση στις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία, χωρίς να αναμένεται οριστική απόφαση στην άτυπη σύνοδο.
«Υπάρχουν δύο σχολές σκέψης», ανέφερε. Η πρώτη προβλέπει εκπροσώπηση από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, δηλαδή τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, την πρόεδρο της Κομισιόν ή την Ύπατη Εκπρόσωπο, ενώ η δεύτερη προκρίνει ένα μικτό σχήμα με συμμετοχή και συγκεκριμένων κρατών-μελών.
«Δεν έχουμε πρόβλημα με καμία από τις δύο προσεγγίσεις, αλλά θεωρώ ότι και η παρουσία κρατών-μελών θα είναι προστιθέμενης αξίας», σημείωσε, προσθέτοντας ότι οι ηγέτες θα ενημερωθούν για τις τελευταίες εξελίξεις των συνομιλιών στο Αμπού Ντάμπι.
Σένγκεν: Η Κύπρος ζητά πολιτική απόφαση
Αναφερόμενος στην ένταξη της Κύπρου στον χώρο Σένγκεν, ο Χριστοδουλίδης υποστήριξε ότι η χώρα έχει ολοκληρώσει εδώ και δύο χρόνια όλες τις τεχνικές προϋποθέσεις.
Όπως ανέφερε, το ζήτημα εξετάζεται σήμερα σε αρμόδια ομάδα εργασίας στις Βρυξέλλες, εκφράζοντας την ελπίδα να προχωρήσει σύντομα και σε πολιτικό επίπεδο.
«Όπως είμαστε στο ευρώ, θέλουμε να είμαστε στο Σένγκεν», τόνισε, επισημαίνοντας ότι η ένταξη θα ενισχύσει την ασφάλεια της Κύπρου και τη συμμετοχή της στον σκληρό πυρήνα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.
Τεχνητή νοημοσύνη: Ανησυχία για τις εκλογές
Για την τεχνητή νοημοσύνη, βασικό αντικείμενο της Συνόδου, ο Χριστοδουλίδης τόνισε την ανάγκη αξιοποίησής της για την ανταγωνιστικότητα και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης, αλλά και προστασίας των δημοκρατικών θεσμών.
«Δεν θα το κρύψω ότι υπάρχει μια ανησυχία για το πώς η τεχνολογία αξιοποιείται […] έτσι ώστε να επηρεάσει εκλογικές διαδικασίες», δήλωσε, αναφερόμενος στη Ρουμανία και στις ευρωπαϊκές εκλογικές αναμετρήσεις του 2027. Υπογράμμισε την ανάγκη προληπτικού θεσμικού πλαισίου, που θα προστατεύει τις κοινωνίες και ιδιαίτερα τα παιδιά.