Η Ρωσία κατέστρεψε την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας με την εισβολή της στην Ουκρανία, δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα στην 9η Σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας, που πραγματοποιείται σήμερα, Πέμπτη 12 Νοεμβρίου, στο Δουβλίνο. Από την πλευρά του, ο Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε ότι περίπου 40 ευρωπαϊκές χώρες έχουν συμφωνήσει σε κοινές αρχές για τη μελλοντική ασφάλεια της ηπείρου, τονίζοντας ότι η Ευρώπη πρέπει πρώτα να αποφασίσει τι θέλει για την Ουκρανία και για την ίδια, προτού καθορίσει ποιος θα την εκπροσωπήσει στις συνομιλίες με τη Ρωσία.
Οι παρεμβάσεις τους γίνονται την ώρα που οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ βρίσκονται στη Μόσχα για συνομιλίες με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, μετά τις τριμερείς διαπραγματεύσεις στο Άμπου Ντάμπι. Στην ατζέντα βρίσκεται, μεταξύ άλλων, η πιθανή συμμετοχή των Ευρωπαίων στον επόμενο γύρο συνομιλιών, για την οποία η Ουάσιγκτον επιδιώκει τη συγκατάθεση της Μόσχας.
Σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο RIA, ο Γουίτκοφ εξέφρασε την ελπίδα ότι μετά τη συνάντηση με τον Πούτιν θα μπορέσει να ανακοινωθεί νέος γύρος διαπραγματεύσεων με ευρωπαϊκή συμμετοχή.
Η συζήτηση έχει πλέον επεκταθεί από τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία στη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης, προκαλώντας ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για το ενδεχόμενο διευθετήσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας χωρίς ουσιαστική ευρωπαϊκή συμμετοχή.
«Η ασφάλεια της Ευρώπης δεν μπορεί να συζητείται χωρίς ευρωπαϊκή φωνή στο τραπέζι», τόνισε ο Κόστα, επισημαίνοντας ότι η ευρωπαϊκή συμμετοχή πρέπει να αποτελεί κοινή προσπάθεια των ευρωπαϊκών κρατών, της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.
Κόστα: «Δεν χρειάζεται να ανακαλύψουμε ξανά τον τροχό»
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου υπογράμμισε ότι η ασφάλεια της Ευρώπης είναι αδιαχώριστη από την ασφάλεια της Ουκρανίας και ότι μια δίκαιη και διαρκής ειρήνη αποτελεί προϋπόθεση για την αποκατάσταση της ασφάλειας στην ήπειρο.
Έθεσε τρεις βασικές αρχές: την ελευθερία της Ουκρανίας να επιλέγει τους συμμάχους και το μέλλον της, την ουσιαστική συμμετοχή των Ευρωπαίων στις διαπραγματεύσεις για τη δική τους ασφάλεια και τον σεβασμό των θεμελιωδών κανόνων της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας.
«Η εποχή των ζωνών επιρροής στην Ευρώπη έχει παρέλθει προ πολλού», τόνισε, επισημαίνοντας ότι η ευρωπαϊκή φωνή πρέπει να προκύπτει από τη συνεργασία των κρατών, της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.
«Δεν χρειάζεται να ανακαλύψουμε ξανά τον τροχό», δήλωσε, υπενθυμίζοντας ότι η Ευρώπη διέθετε μια λειτουργική αρχιτεκτονική ασφαλείας, η οποία υπονομεύθηκε σταδιακά και τελικά καταστράφηκε από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Παρέπεμψε στην Τελική Πράξη του Ελσίνκι του 1975 και στις αρχές της κυριαρχίας των κρατών, του απαραβίαστου των συνόρων, της εδαφικής ακεραιότητας, της αποχής από τη χρήση βίας και της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών.
Ο Κόστα στήριξε επίσης δημόσια την πρωτοβουλία του Εμανουέλ Μακρόν για διακήρυξη βασικών αρχών της μελλοντικής ευρωπαϊκής ασφάλειας, ευχαριστώντας τον Γάλλο πρόεδρο και τονίζοντας ότι οι Ευρωπαίοι πρέπει να ξεκαθαρίσουν τι είδους ασφάλεια επιθυμούν για την ήπειρό τους.
Μακρόν: Κοινές αρχές από περίπου 40 χώρες
Ο Κόστα ευχαρίστησε προσωπικά τον Εμανουέλ Μακρόν για την πρωτοβουλία διακήρυξης βασικών αρχών σχετικά με το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Ο Γάλλος πρόεδρος εξήγησε ότι η διακήρυξη αναγνωρίζει την ανάγκη ενίσχυσης του ευρωπαϊκού πυλώνα άμυνας και ευρύτερου συντονισμού πέρα από τα όρια της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Η Ευρωπαϊκή Πολιτική Κοινότητα περιλαμβάνει, εκτός από τα 27 κράτη-μέλη, χώρες όπως η Βρετανία, η Ουκρανία και η Τουρκία.
«Χρειάζεται να εξοπλιζόμαστε μαζί, να εργαζόμαστε μαζί και να σχεδιάζουμε μαζί», τόνισε ο Μακρόν. Η πρωτοβουλία αφορά επίσης την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών, της χειραγώγησης της πληροφόρησης και του οργανωμένου εγκλήματος.
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι ορισμένοι θα ήθελαν να αποκλείσουν την Ευρώπη από τις συζητήσεις για τη δική της ασφάλεια και σταθερότητα.
Πρώτα η κοινή θέση, μετά ο εκπρόσωπος
Ερωτηθείς για την πιθανότητα να αναλάβει ο ίδιος τον ρόλο του Ευρωπαίου απεσταλμένου, αλλά και για την επιστολή της Τζόρτζια Μελόνι σχετικά με την ευρωπαϊκή εκπροσώπηση, ο Μακρόν επέμεινε ότι προέχει η συμφωνία επί συγκεκριμένων στόχων.
«Η Ευρώπη πρέπει πρώτα να έχει ένα σαφές και ενιαίο όραμα για το τι θέλει για την Ουκρανία και για την ίδια. Πιστεύω ότι η ουσία καθορίζει τη μορφή», απάντησε.
«Πρέπει εμείς οι Ευρωπαίοι να πάρουμε ξανά στα χέρια μας την πρωτοβουλία στις συζητήσεις με τη Ρωσία», πρόσθεσε.
Όταν ρωτήθηκε γιατί θα έπρεπε να εμπιστευθούν τον Πούτιν, απάντησε: «Δεν λέω ότι πρέπει να τον εμπιστευθείτε».
Υπογράμμισε ακόμη ότι οι Ευρωπαίοι και οι εταίροι τους εξακολουθούν να στηρίζουν την Ουκρανία, ενώ οι ΗΠΑ έχουν αναλάβει διαμεσολαβητικό ρόλο.
Από την πλευρά του, ο Κόστα έθεσε ως άμεσες προτεραιότητες την εκεχειρία, την ουσιαστική πρόοδο στη Μαύρη Θάλασσα και τη δημιουργία προϋποθέσεων για ειρηνευτική συμφωνία.
«Οι επόμενες εβδομάδες θα αποτελέσουν αποφασιστική δοκιμασία για την προθυμία της Ρωσίας να σταματήσει αυτόν τον πόλεμο», προειδοποίησε, τονίζοντας ότι μόνο μια δίκαιη ειρήνη μπορεί να αποδειχθεί διαρκής.
