Με την Ευρώπη να αναζητά ακόμη τον ρόλο της στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, ξεκινά σήμερα, Πέμπτη 12 Νοεμβρίου, στο Δουβλίνο η 9η Σύνοδος της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας. Στη συνάντηση έχουν προσκληθεί ηγέτες από 48 χώρες, μεταξύ των οποίων τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, η Βρετανία, η Ουκρανία, η Τουρκία, οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων και του Καυκάσου, καθώς και ο Καναδάς ως προσκεκλημένη χώρα. Εκτός του σχήματος παραμένουν η Ρωσία και η Λευκορωσία.
Η Σύνοδος πραγματοποιείται στον απόηχο των διήμερων διαπραγματεύσεων στο Άμπου Ντάμπι, όπου ΗΠΑ, Ρωσία και Ουκρανία δεν κατάφεραν να σημειώσουν ουσιαστική πρόοδο προς μια ειρηνευτική συμφωνία, πέρα από τη συμφωνία για ανταλλαγή αιχμαλώτων.
Οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ βρίσκονται ήδη στη Μόσχα για συνομιλίες με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και στη συνέχεια αναμένεται να συναντήσουν τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Δουβλίνο.
Η ευρωπαϊκή συμμετοχή στις διαπραγματεύσεις παραμένει, ωστόσο, ανοιχτό ζήτημα. Στο Άμπου Ντάμπι εκπρόσωποι της ΕΕ, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας και της Βρετανίας συμμετείχαν σε παράλληλες επαφές, αλλά όχι στις βασικές τριμερείς συνομιλίες.
Σύμφωνα με τους Financial Times, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν έχουν καταλήξει σε συμφωνία για το ποιος θα μπορούσε να τις εκπροσωπεί στον διάλογο με τη Μόσχα. Ο Ζελένσκι ζητά σχετική απόφαση έως τα τέλη Νοεμβρίου, ενώ, όπως έχει γίνει γνωστό ο Κούσνερ συνέδεσε την ευρωπαϊκή συμμετοχή και με τη συγκατάθεση της Ρωσίας.
Αιχμηρά είναι τα σχόλια διεθνών μέσων που όμως αποτυπώνουν μια πραγματικότητα και αυτή είναι ότι η ΕΕ, η Βρετανία και η Νορβηγία έχουν διαθέσει από το 2022 περίπου 300 δισ. ευρώ για τη στήριξη της Ουκρανίας, και αυτή η οικονομική και στρατιωτική συνεισφορά δεν έχει εξασφαλίσει στους Ευρωπαίους μια θέση στο τραπέζι όπου συζητείται το μέλλον της Ουκρανίας και της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Τις δυσκολίες ανέδειξε με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο ο Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος, μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών στο Άμπου Ντάμπι, σχολίασε: «Αν η Ευρώπη κατάφερνε να βρει ένα πρόσωπο που θα μιλούσε εξ ονόματός της, αυτό θα ήταν μεγαλύτερο επίτευγμα από το να πειστούν οι Ρώσοι να τη συμπεριλάβουν στις διαπραγματεύσεις».
Από την πλευρά του, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ζητά από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να αποφασίσουν έως τα τέλη Νοεμβρίου ποιος θα τις εκπροσωπεί, τονίζοντας ότι ο τερματισμός του πολέμου χωρίς ευρωπαϊκή συμμετοχή θα ήταν άδικος και πρακτικά αδύνατος.
Το ζήτημα θα συζητηθεί και αύριο, Παρασκευή, στην άτυπη Σύνοδο των 27, έπειτα από παρέμβαση της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι. Η συνάντηση είχε αρχικά προγραμματιστεί με επίκεντρο την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Η Τουρκία και οι απουσίες
Η Τουρκία βρίσκεται μεταξύ των προσκεκλημένων χωρών, ωστόσο ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν αναμένεται να παραστεί, λόγω της κλιματικής συνόδου COP. Σύμφωνα με το ιρλανδικό RTÉ, θα απουσιάσουν επίσης ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, λόγω της προεκλογικής εκστρατείας, και ο Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ, εξαιτίας των διαπραγματεύσεων για τον προϋπολογισμό.
Η Άγκυρα, πάντως, διατηρεί επαφές τόσο με τη Μόσχα όσο και με το Κίεβο και έχει εκφράσει ετοιμότητα να εξετάσει τη συμμετοχή Τούρκων στρατιωτικών σε ενδεχόμενη πολυεθνική δύναμη στην Ουκρανία, στο πλαίσιο μελλοντικών εγγυήσεων ασφαλείας. Καμία σχετική απόφαση δεν έχει ληφθεί.
Η επίσημη ατζέντα
Με κεντρικό σύνθημα «Ευρώπη – ισχυρή, ασφαλής και διασυνδεδεμένη», η Σύνοδος θα εξετάσει την ανταγωνιστικότητα, την καινοτομία, την προσιτή ενέργεια, την άμυνα και την προστασία των δημοκρατικών κοινωνιών.
Τις εργασίες συμπροεδρεύουν ο Αντόνιο Κόστα και ο Ιρλανδός πρωθυπουργός Μίχολ Μάρτιν, ενώ ο Ζελένσκι θα απευθυνθεί στους ηγέτες κατά την εναρκτήρια συνεδρίαση.
Η Ευρωπαϊκή Πολιτική Κοινότητα, που δημιουργήθηκε το 2022 μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, δεν λαμβάνει δεσμευτικές αποφάσεις. Προσφέρει όμως ένα πεδίο πολιτικών και διπλωματικών επαφών, σε μια στιγμή που οι Ευρωπαίοι καλούνται να συμφωνήσουν πώς θα αποκτήσουν ουσιαστικό λόγο στις αποφάσεις για τη μελλοντική ασφάλεια της ηπείρου.
