Οι τρεις νέοι ψηφιακοί μηχανισμοί που ενεργοποιούνται μέσω gov.gr και gov.gr wallet για την προστασία των ανηλίκων από την πώληση αλκοόλ, καπνού και προϊόντων άτμισης παρουσιάστηκαν από τους υπουργούς Υγείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σε συνέχεια της σύσκεψης υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη και της ψήφισης του σχετικού νόμου πριν από λίγους μήνες.
«Τα εργαλεία αυτά θα σώσουν τις ζωές των παιδιών μας, το ιερότερο πράγμα που έχει μια κοινωνία» τόνισε ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, υπογραμμίζοντας τη στόχευση του μέτρου στην πρόληψη. «Εμείς φτιάξαμε τον νόμο, το υπ. Ψηφιακής Διακυβέρνησης έφτιαξε τα εργαλεία και η αστυνομία θα τα εφαρμόσει» είπε, περιγράφοντας το νέο πλαίσιο ως μια τριπλή συνεργασία νομοθέτησης, τεχνολογίας και ελέγχου.
Παρουσιάζοντας τα εργαλεία, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, επισήμανε ότι μέχρι σήμερα «ήταν σε γκρίζα ζώνη οι έλεγχοι για εκδηλώσεις από συλλόγους γονέων, 15μελή ή φροντιστήρια».
Πλέον, οι επιχειρηματίες θα μπαίνουν στο events.gov.gr και, με κωδικούς Taxisnet, θα δηλώνουν:
•ποιο κατάστημα φιλοξενεί την ιδιωτική εκδήλωση,
•πότε ξεκινά και πότε τελειώνει,
•το ονοματεπώνυμο και το ΑΦΜ του διοργανωτή, ο οποίος θα πρέπει να την αποδεχθεί.
«Στην πραγματικότητα κάνουμε ένα ιδιωτικό συμφωνητικό μέσω gov.gr» σημείωσε. Στο τέλος παράγεται ένα QR code, το οποίο θα σαρώνει η ΕΛΑΣ ώστε να ελέγχει ότι επιτρέπεται η εκδήλωση, αλλά όχι η πώληση αλκοόλ σε ανήλικους.
Το δεύτερο εργαλείο είναι το μητρώο καταστημάτων, ψηφιακών και φυσικών, για πώληση αλκοόλ, καπνικών προϊόντων ή άτμισης. Όπως εξήγησε ο κ. Παπαστεργίου, όλες οι επιχειρήσεις του κλάδου «πρέπει να μπουν στο alto.gov.gr μέχρι 31 Ιανουαρίου 2026 και να δηλώσουν τα καταστήματα και τα προϊόντα που πωλούν».
Η υποχρεωτική καταχώριση:
•αφορά τόσο φυσικά όσο και ηλεκτρονικά καταστήματα,
•δημιουργεί μια πλήρη, ψηφιακή «χαρτογράφηση» της αγοράς,
•διευκολύνει στοχευμένους ελέγχους και διασταυρώσεις από τις αρχές.
Το τρίτο – και πιο παρεμβατικό – εργαλείο είναι η ψηφιακή επαλήθευση ηλικίας κατά την αγορά αλκοόλ ή καπνού. Όποιος θέλει να αγοράσει αλκοόλ ή καπνικά προϊόντα θα πρέπεινα επιδεικνύει τη νέα ταυτότητα και να ενεργοποιεί στο gov.gr wallet την επιλογή «έλεγχος ηλικίας».
Ο πωλητής δεν χρειάζεται να συνδεθεί σε κάποια πλατφόρμα:
- εμφανίζεται ένα QR code,
- σαρώνεται και, αν ο υποψήφιος αγοραστής είναι ανήλικος, εμφανίζεται κόκκινο σήμα, που πιστοποιεί ότι είναι κάτω των 18.
«Πρόκειται για μηχανισμό συμβατό με το GDPR, καθώς δείχνει μόνο ηλικία. Είναι ό,τι πιο προηγμένο στην τεχνολογία και πλέον πάμε να κλείσουμε κάθε κενό στην ταυτοποίηση ηλικίας» υπογράμμισε ο κ. Παπαστεργίου.
«Όλοι έχουμε μαζί μας κινητό, άρα μέσω αυτού θα γίνεται η ταυτοποίηση της ανηλικότητας» συμπλήρωσε ο Άδωνις Γεωργιάδης. «Έτσι αφαιρούμε όλες τις δικαιολογίες: “δεν έλεγξα, δεν μπορούσα, είχε πλαστή ταυτότητα, μου διέφυγε”».
«Ο τελικός μας σκοπός είναι η συνειδητοποίηση ότι η χρήση αλκοόλ και καπνού στην ανηλικότητα υπονομεύει την υγεία των πολιτών και τη δημόσια υγεία» τόνισε ο υφυπουργός Υγείας, Δημήτρης Βαρτζόπουλος. «Να το συνειδητοποιήσει πρώτα ο κλάδος της εστίασης, ώστε να οδηγήσουμε στη συνειδητοποίηση της νέας γενιάς ότι οι ουσίες αυτές προκαλούν βλάβη» πρόσθεσε.
35.000 έλεγχοι σε τέσσερις μήνες – «Μηδενική ανοχή»
Ο Γενικός Γραμματέας Δημόσιας Τάξης, Παναγιώτης Στάθης, παρουσίασε τα στοιχεία των ελέγχων που ήδη διενεργεί η ΕΛΑΣ, υπογραμμίζοντας ότι ειδικά η πύλη επιβεβαίωσης ανηλικότητας αποτελεί «σπουδαίο εργαλείο».
Από τις 7 Ιουλίου μέχρι τις 31 Οκτωβρίου:
- πραγματοποιήθηκαν 35.018 έλεγχοι,
- σχηματίστηκαν πάνω από 200 δικογραφίες,
- έγιναν 195 συλλήψεις,
- επιβλήθηκαν 95 πρόστιμα,
- 101 υποθέσεις αφορούσαν πώληση αλκοόλ σε ανήλικους.
Στο ίδιο διάστημα, οι βεβαιώσεις για παραμέληση ανηλίκου αυξήθηκαν κατά 50% σε σχέση με το 2024, φτάνοντας τις 1.680. «Θα έχουμε μηδενική ανοχή σε όσους εκθέτουν τους ανήλικους σε βία και αλκοόλ» επισήμανε ο κ. Στάθης. Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι «ακόμα και στις ιδιωτικές εκδηλώσεις η απολυτότητα του νόμου είναι ότι δεν επιτρέπεται η πώληση αλκοόλ και καπνικών προϊόντων σε ανηλίκους».
Πέρα από τις δικογραφίες, το πλαίσιο προβλέπει:
- ποινικές κυρώσεις με φυλάκιση έως 3 έτη με αυτόφωρη διαδικασία,
- πρόστιμα έως 10.000 ευρώ,
- ανάκληση άδειας λειτουργίας έως και οριστική αφαίρεση σε περίπτωση υποτροπής.
«Δεν μπορούμε να κάνουμε θαύματα, αλλά έχουμε ιχνηλάτηση»
Ο Άδωνις Γεωργιάδης σημείωσε ότι ήδη «ο νόμος φαίνεται ότι είχε ορατή επίπτωση, γιατί είχαμε μείωση περιστατικών μέθης στα νοσοκομεία», αφήνοντας να εννοηθεί ότι τα πρώτα δείγματα είναι ενθαρρυντικά. Παραδέχθηκε ωστόσο τα όρια της παρέμβασης: «Μπορεί να στείλει έναν ενήλικα να του αγοράσει αλκοόλ; Μπορεί. Εμείς δεν μπορούμε να κάνουμε θαύματα». Αλλά από σήμερα θα υπάρχει μια ιχνηλάτηση για να γνωρίζουμε ποιος και πού έχει ευθύνη. Όσο αυξάνεται η επιτήρηση, τόσο κάνεις κάποιον πιο προσεκτικό για την εφαρμογή του νόμου» κατέληξε ο υπουργός Υγείας.
