Στις 19 Σεπτεμβρίου 1970, στην καρδιά της Γένοβας, ένας νεαρός Κερκυραίος φοιτητής επέλεξε την αυτοπυρπόληση για να καταγγείλει διεθνώς τη δικτατορία των συνταγματαρχών. Ο Κώστας Γεωργάκης γεννήθηκε στην Κέρκυρα στις 23 Αυγούστου 1948. Μόλις 22 χρόνια αργότερα το όνομά του θα περνούσε στην Ιστορία του αντιδικτατορικού αγώνα με έναν τρόπο τραγικό και συγκλονιστικό.
Σπούδαζε Γεωλογία στη Γένοβα και είχε ενταχθεί από νεαρή ηλικία στη Νεολαία της Ένωσης Κέντρου. Στην Ιταλία βρέθηκε αντιμέτωπος με ένα από τα λιγότερο γνωστά κεφάλαια της δικτατορίας: την προσπάθεια του καθεστώτος να ελέγχει τους Έλληνες φοιτητές του εξωτερικού.
Το 1970 έδωσε ανώνυμη συνέντευξη, καταγγέλλοντας τη διείσδυση ανθρώπων της Χούντας στις ελληνικές φοιτητικές οργανώσεις της Ιταλίας. Ιστορικές έρευνες αναφέρουν ότι το καθεστώς ασκούσε πιέσεις σε αντιδικτατορικούς φοιτητές ακόμη και μέσω ανάκλησης αναβολών στράτευσης, προβλημάτων με διαβατήρια ή οικονομικών πιέσεων. (iris.unict.it)
Η νύχτα της Γένοβας
Τα ξημερώματα της 19ης Σεπτεμβρίου 1970, ο Γεωργάκης πήγε στην πλατεία Ματεότι, μπροστά στο Δικαστικό Μέγαρο της Γένοβας.
Εκεί αυτοπυρπολήθηκε.
Μέσα στην τραγωδία, οι μαρτυρίες κατέγραψαν την πολιτική διάσταση της πράξης του: φώναζε υπέρ της Δημοκρατίας και μιας ελεύθερης Ελλάδας. Μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, όπου λίγες ώρες αργότερα πέθανε.
Σε επιστολή προς τον πατέρα του είχε αφήσει λόγια που δείχνουν ότι δεν αντιμετώπιζε τον εαυτό του ως ήρωα. Έγραφε χαρακτηριστικά:
«Ο γιος σου δεν είναι ήρωας, είναι ένας άνθρωπος σαν τους άλλους…»
και έκλεινε ζητώντας του να φιλήσει την ελληνική γη για λογαριασμό του.
Η Χούντα φοβήθηκε ακόμη και τον νεκρό
Η είδηση συγκλόνισε την Ιταλία και προκάλεσε διεθνή αίσθηση. Η κηδεία του στη Γένοβα μετατράπηκε σε αντιδικτατορική εκδήλωση, ενώ φωτογραφικά τεκμήρια της εποχής διασώζονται σήμερα στα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας. (Search Culture)
Στην Ελλάδα, όμως, το καθεστώς επιχείρησε να αποσιωπήσει το γεγονός.
Και δεν σταμάτησε εκεί. Η επιστροφή της σορού του στην πατρίδα καθυστέρησε περίπου τέσσερις μήνες, καθώς οι δικτάτορες φοβούνταν ότι η κηδεία ενός 22χρονου θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μεγάλη αντιχουντική διαδήλωση. Τελικά, τον Ιανουάριο του 1971, ο Γεωργάκης επέστρεψε νεκρός στην Κέρκυρα και η ταφή του πραγματοποιήθηκε υπό αστυνομική επιτήρηση.
Μια θυσία που ξεπέρασε τα ελληνικά σύνορα
Η πράξη του Γεωργάκη εντάσσεται ιστορικά σε μια μικρή, δραματική αλυσίδα ανθρώπων που χρησιμοποίησαν την αυτοπυρπόληση ως ύστατη πολιτική διαμαρτυρία. Λίγα χρόνια νωρίτερα είχε συγκλονίσει τον κόσμο ο Βιετναμέζος βουδιστής μοναχός Thích Quảng Đức, ενώ μετά τη σοβιετική εισβολή στην Τσεχοσλοβακία ο Jan Palach αυτοπυρπολήθηκε στην Πράγα τον Ιανουάριο του 1969.
Ο Κώστας Γεωργάκης δεν πρόλαβε την εξέγερση της Νομικής. Δεν πρόλαβε το Πολυτεχνείο. Δεν πρόλαβε την πτώση της Χούντας τον Ιούλιο του 1974.
Η πράξη του όμως θεωρήθηκε προάγγελος της φοιτητικής αντίστασης που θα ακολουθούσε. (Iris)
Σήμερα στην Κέρκυρα το όνομά του παραμένει ζωντανό, με μνημείο και εκδηλώσεις μνήμης. Αλλά ίσως το σημαντικότερο μνημείο του είναι η ηλικία του.
Είκοσι δύο ετών.
Ένα παιδί ουσιαστικά, που πίστεψε ότι η φωνή του δεν ακουγόταν αρκετά δυνατά απέναντι σε μια δικτατορία και αποφάσισε να κάνει την ίδια του τη ζωή κραυγή.
Μια κραυγή που η Χούντα προσπάθησε να φιμώσει.
Και που, περισσότερο από μισό αιώνα αργότερα, εξακολουθεί να ακούγεται.
