Με την έκδοση της διετούς, μεγάλης διάρκειας NAVTEX 0060/2026, η Τουρκία προχωρά σε μια κίνηση πρωτοφανούς χρονικής και γεωγραφικής εμβέλειας στο Αιγαίο. Η NAVTEX (Navigational Telex), ως αυτοματοποιημένη υπηρεσία άμεσων ναυτιλιακών προειδοποιήσεων, δεσμεύει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027 ολόκληρη την περιοχή ανατολικά του 25ου Μεσημβρινού. Στο κείμενό της, η τουρκική πλευρά επικαλείται το επιχείρημα ότι «δεν έχει γίνει οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας», καταλήγοντας μάλιστα ότι οποιαδήποτε ερευνητική ενέργεια ή δραστηριότητα στην περιοχή θα πρέπει να συντονίζεται από τις αρμόδιες τουρκικές αρχές.
Ο σκοπός της διετούς αυτής τουρκικής NAVTEX δεν είναι μονοδιάστατος. Καταρχάς, επιδιώκεται η παρεμπόδιση της ολοκλήρωσης των ερευνών και των διασυνδέσεων του ΑΔΜΗΕ για τη μετάδοση ηλεκτρικής ενέργειας στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, ένα πρόγραμμα που βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η διασύνδεση μεταξύ Αμοργού και Αστυπάλαιας, που πραγματοποιήθηκε στις 3 Ιανουαρίου 2026.
Παράλληλα, μέσω της συγκεκριμένης NAVTEX επιχειρείται η δημιουργία αμφισβήτησης των ελληνικών χωρικών υδάτων και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας μας, τόσο σε επίπεδο ΑΟΖ όσο και υφαλοκρηπίδας. Πρόκειται για μια περιοχή στην οποία η Τουρκία, λόγω γεωγραφίας, δεν έχει καμία απολύτως σχέση, πέραν των τριών μιλίων ακτών, όπως αυτά προβλέπονται από τα άρθρα 12 και 16 της Συνθήκης της Λωζάνης.
Ταυτόχρονα, η Άγκυρα επιχειρεί να εξασφαλίσει τετελεσμένα ενόψει της εξαγγελίας της Ελλάδας για επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, όπως διαφαίνεται από πρόσφατες δηλώσεις της ελληνικής κυβέρνησης. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η προσπάθεια επίσημου «γκριζαρίσματος» του μισού Αιγαίου για μεγάλο χρονικό διάστημα δύο ετών, υπό τη μορφή κανονικότητας και παγιοποίησης μιας κατάστασης που εμφανίζεται για πρώτη φορά με τόσο μεγάλη χρονική διάρκεια.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι η Τουρκία επιδιώκει να ενοποιήσει την περιοχή ανατολικά του 25ου Μεσημβρινού στα τέσσερα Πεδία Βολών και Ασκήσεων που έχει τοποθετήσει μέσω του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού που υπέβαλε τον Ιούνιο του 2025. Με αυτόν τον τρόπο, η NAVTEX λειτουργεί συμπληρωματικά σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό στρατιωτικής και διοικητικής παρουσίας.
Η κίνηση αυτή προδικάζει, ταυτόχρονα, την επιδείνωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων και ουσιαστικά οδηγεί σε ναυάγιο τις επικείμενες συναντήσεις Μητσοτάκη–Ερντογάν, μεταθέτοντας την ευθύνη στην ελληνική πλευρά. Παράλληλα, προκαλεί άμεσες και έμμεσες καθυστερήσεις στη συνέχεια της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κάσου–Κυπριακής Δημοκρατίας (GSI), ένα έργο που έχει ήδη καθυστερήσει ενάμιση χρόνο από τον Ιούλιο του 2024.
Δεν μπορεί να παραγνωριστεί και η διάσταση της δοκιμής των ελληνικών αντανακλαστικών. Η Τουρκία επιχειρεί να μετρήσει την ελληνική αντίδραση απέναντι σε μια NAVTEX τόσο μεγάλης διάρκειας, η οποία επηρεάζει άμεσα τη διεθνή ναυσιπλοΐα και δημιουργεί αναστάτωση σε μια τεράστια περιοχή του Αιγαίου. Ταυτόχρονα, επιδιώκεται η δημιουργία τετελεσμένων σε περίπτωση που στο μέλλον προωθηθούν ζητήματα ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας είτε σε διαδικασία διαμεσολάβησης είτε ενώπιον διεθνούς δικαστηρίου.
Η συγκεκριμένη NAVTEX συνιστά, επιπλέον, μια καθαρά πολιτική εργαλειοποίηση του θαλάσσιου χώρου, καθώς αποκόπτει την ελληνική ενδοχώρα από τις Κυκλάδες και τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, λειτουργώντας ως ευθεία πρόκληση προς τη χώρα μας.
Στο νέο, διαρκώς μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον, εκτιμάται ότι η Τουρκία θα επιχειρήσει να χρησιμοποιήσει κάθε διαθέσιμο μέσο προκειμένου να δημιουργήσει ανάσχεση στον ευρύτερο γεωπολιτικό άξονα Ελλάδας–Κυπριακής Δημοκρατίας–Ισραήλ, ο οποίος βρίσκεται σε εξέλιξη. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι η NAVTEX εκδόθηκε ταυτόχρονα με την επίσκεψη του Υπουργού Άμυνας του Ισραήλ, Κατς, ο οποίος είχε προαναγγείλει συνεργασία με την Ελλάδα σε Συρία, Γάζα και Αιγαίο.
Υπό αυτά τα δεδομένα, η χώρα μας, τόσο σε διπλωματικό όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο, δεν πρέπει να επιτρέψει στην Τουρκία να δημιουργεί τετελεσμένα δυτικά των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, αποκόπτοντας τα νησιά από την ενδοχώρα και εγείροντας ζητήματα ασφάλειας και επιχειρησιακής υποστήριξης σε ταχέως εξελισσόμενες καταστάσεις. Η Ελλάδα διαθέτει όλα τα απαραίτητα επιχειρησιακά αντίμετρα ώστε να μπορεί να αποκόπτει «εν τη γενέσει» παρόμοιες προθέσεις και καταστάσεις που επιχειρεί να επιβάλει η Τουρκία.
