Αρχαιολόγοι στη Σκωτία έφεραν στο φως μία από τις πιο εντυπωσιακές αποδείξεις πρώιμης αποκαταστατικής οδοντιατρικής που έχουν εντοπιστεί στη χώρα. Η ανακάλυψη αφορά έναν μεσήλικα άνδρα που είχε ταφεί στο μεσαιωνικό Αμπερντίν και ο οποίος έφερε μια λεπτή χρυσή οδοντική κατασκευή στα κάτω μπροστινά του δόντια. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι πρόκειται για την αρχαιότερη γνωστή περίπτωση αυτού του είδους στη Σκωτία, προσφέροντας νέα στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αντιμετώπιζαν τα οδοντικά προβλήματα πριν η οδοντιατρική αποκτήσει επιστημονική μορφή.
Το εύρημα προήλθε από μεταγενέστερη μελέτη σκελετικών λειψάνων που είχαν ανασκαφεί από την εκκλησία East Kirk of St. Nicholas στο Αμπερντίν. Κατά τις ανασκαφές του 2006, οι αρχαιολόγοι αποκάλυψαν περίπου 900 ταφές και χιλιάδες ανθρώπινα οστά, καθώς ο ναός αποτελούσε έναν από τους σημαντικότερους τόπους ταφής της περιοχής από τον 14ο έως τον 16ο αιώνα. Η συγκεκριμένη εκκλησία συνδεόταν στενά με τις εύπορες τάξεις της εποχής, γεγονός που ίσως εξηγεί και τη χρήση πολύτιμων υλικών.
Η κάτω γνάθος που εξετάστηκε παρουσίαζε ένα λεπτό χρυσό σύρμα τοποθετημένο ανάμεσα στους κάτω κοπτήρες. Το σύρμα ένωνε δύο δόντια, καλύπτοντας το κενό ενός χαμένου δοντιού. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η κατασκευή πιθανότατα εξυπηρετούσε δύο πιθανούς σκοπούς: είτε σταθεροποιούσε κάποιο χαλαρό δόντι είτε λειτουργούσε ως στήριγμα για τεχνητή αντικατάσταση.
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σάρωσης και φασματοσκοπία ακτίνων Χ προκειμένου να αναλύσουν το υλικό. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το σύρμα είχε κατασκευαστεί από χρυσό κράμα 20 καρατίων. Παράλληλα, τα σημάδια φθοράς στα δόντια αποκάλυψαν ότι η γέφυρα είχε παραμείνει στο στόμα του άνδρα για μεγάλο χρονικό διάστημα πριν από τον θάνατό του, κάτι που αποδεικνύει ότι χρησιμοποιήθηκε όσο βρισκόταν εν ζωή.
Η χρονολόγηση με άνθρακα τοποθετεί τον άνδρα μεταξύ του 1460 και του 1670 μ.Χ. Οι ερευνητές θεωρούν ότι η εργασία πιθανότατα πραγματοποιήθηκε από κάποιον τεχνίτη με γνώσεις μεταλλουργίας και όχι από γιατρό. Στον Μεσαίωνα, η φροντίδα των δοντιών αναλαμβανόταν συχνά από κουρείς, τεχνίτες ή χρυσοχόους, καθώς η οδοντιατρική δεν είχε ακόμη αναγνωριστεί ως ξεχωριστό επάγγελμα.
Η θέση της ταφής ενισχύει την εκτίμηση ότι ο άνδρας ανήκε σε ανώτερη κοινωνική τάξη. Η χρήση χρυσού σε μια τόσο εξειδικευμένη επέμβαση θα απαιτούσε σημαντικά οικονομικά μέσα. Πέρα όμως από τη λειτουργική σημασία, οι ειδικοί πιστεύουν ότι η αποκατάσταση σχετιζόταν και με την εικόνα του ατόμου. Στην ύστερη μεσαιωνική Ευρώπη, η εμφάνιση θεωρούνταν άμεσα συνδεδεμένη με την κοινωνική θέση, την υγεία και τον χαρακτήρα.
Η ανακάλυψη αυτή εντάσσεται σε μια μακρά ιστορία ανθρώπινων προσπαθειών για τη θεραπεία των δοντιών. Από προϊστορικά τροποποιημένα δόντια έως αρχαία σφραγίσματα από κερί μέλισσας, τα αρχαιολογικά στοιχεία δείχνουν ότι η ανάγκη για οδοντική αποκατάσταση απασχολούσε τους ανθρώπους εδώ και χιλιάδες χρόνια.
Με πληροφορίες από Archaeologymag
