Ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, παραμένει άφαντος πάνω από έξι εβδομάδες αφού ανακοινώθηκε ότι αναλαμβάνει το αξίωμα που είχε ο πατέρας του, ωστόσο αυτό ίσως βοηθά το ιρανικό καθεστώς να επιβιώσει, σύμφωνα με ανάλυση του CNN.
Μηνύματα που αποδίδονται στον 56χρονο έχουν αναγνωστεί σε κρατικά ΜΜΕ ή έχουν αναρτηθεί στα social media και το καθεστώς έχει χρησιμοποιήσει ακόμα και βίντεο που έχουν φτιαχτεί με Τεχνητή Νοημοσύνη, τροφοδοτώντας τις φημολογίες που τον θέλουν είτε σοβαρά τραυματισμένο είτε στο εξωτερικό. Πηγή είχε πει στο CNN ότι είχε σπασμένο πόδι, μελανιασμένο μάτι και ελαφρά τραύματα στο πρόσωπο από το κύμα επιθέσεων όπου σκοτώθηκαν ο πατέρας του και άλλοι κορυφαίοι Ιρανοί αξιωματούχοι, ενώ σύμφωνα με μια άλλη αναφορά στο Reuters συμμετείχε σε συναντήσεις με αξιωματούχους μέσω τηλεδιασκέψεων, έχοντας ρόλο στη λήψη αποφάσεων για σημαντικά θέματα, όπως ο πόλεμος και οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ.
Όπως σημειώνεται στην ανάλυση, ο Αλί Βαέζ του International Crisis Group εκτιμά πως ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δεν είναι σε κατάσταση να λαμβάνει κρίσιμες αποφάσεις ή να διαχειρίζεται από «κοντά» τις συνομιλίες, ωστόσο το καθεστώς τον χρησιμοποιεί για τελική έγκριση σε σημαντικές, γενικού χαρακτήρα, αποφάσεις – αν και όχι για τις τακτικές των διαπραγματεύσεων.
«Το σύστημα σκοπίμως υπογραμμίζει την εμπλοκή του Μοτζτάμπα επειδή παρέχει μια ασπίδα προστασίας εναντίον της εσωτερικής κριτικής…αντίθετα με τον πατέρα του, που εμφανιζόταν τακτικά και σχολίαζε την κατάσταση των διαπραγματεύσεων…ο Μοτζτάμπα αγνοείται, οπότε η απόδοση απόψεων σε αυτόν είναι καλή κάλυψη για τους Ιρανούς διαπραγματευτές για να προστατεύονται από τις επικρίσεις» σημειώνει.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ όταν ανακοίνωσε την παράταση της κατάπαυσης πυρός χαρακτήρισε την ιρανική κυβέρνηση «σοβαρά κατακερματισμένη». Δεδομένου του εκ των πραγμάτων «θολού» πολιτικού τοπίου του Ιράν, είναι δύσκολο να διαπιστωθεί πώς κατακερματισμένη είναι στα αλήθεια, ωστόσο όσο ο Χαμενεΐ δεν εμφανίζεται, τόσο εντονότερες γίνονται οι ερωτήσεις.
Στο Ιράν αναδεικνύεται μια άλλη προσωπικότητα μέσω της οποίας το καθεστώς προβάλλει ενότητα: Ο λόγος για τον Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, πρόεδρο του κοινοβουλίου, ο οποίος έχει ρόλο στις διαπραγματεύσεις. Παράλληλα, ωστόσο, με τις διαπραγματεύσεις στο εξωτερικό, το καθεστώς πρέπει να διαχειρίζεται και το εσωτερικό, και αυτό γίνεται δυσκολότερο επειδή το ιρανικό πολιτικό και ιδεολογικό σύστημα γίνεται όλο και πιο αποκεντρωμένο κι σκληροπυρηνικό. Ως τώρα μια συμφωνία χωρίς την έγκριση του ανώτατου ηγέτη δεν μπορούσε να γίνει αποδεκτή, ωστόσο πλέον το Ιράν ίσως βρίσκεται σε μια φάση όπου δεν απαιτείται μια «ορατή» ηγετική φυσιογνωμία. Παρόλα αυτά, εξακολουθεί να έχει τη χρησιμότητά της, εν μέσω μιας περιόδου σύγχυσης και αναταραχής – μιας «άσκησης ισορροπίας» μεταξύ των εξωτερικών πιέσεων (που περιλαμβάνουν τα «μπαράζ» σκληρών δηλώσεων από τον Τραμπ) και των εσωτερικών πιέσεων, καθώς το καθεστώς δεν θέλει να φανεί αδύναμο στα μάτια των πιο σκληροπυρηνικών απέναντι στις ΗΠΑ.
«Η απόδοση απόψεων σε αυτών ακόμα και αν ο ίδιος δεν συμφωνεί απαραίτητα είναι μια καλή κάλυψη για τους Ιρανούς διαπραγματευτές, ώστε να προστατευτούν από την κριτική» σημειώνει ο Βαέζ.
