Η πιθανή επιστροφή των «Κίτρινων Γιλέκων» στους δρόμους της Γαλλίας βρέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης ενόψει της 17ης Οκτωβρίου, με αφορμή τις αυξημένες τιμές των καυσίμων. Το συγκεκριμένο ζήτημα είχε πυροδοτήσει και τις κινητοποιήσεις του 2018, ωστόσο δεν είναι σαφές αν οι σημερινές συνθήκες μπορούν να οδηγήσουν σε μια νέα μαζική διαμαρτυρία.
Πώς TikTok και AI αφίσες τροφοδότησαν τα σενάρια επιστροφής των «Κίτρινων Γιλέκων»
Το κάλεσμα για κινητοποιήσεις στις 17 Οκτωβρίου διαδόθηκε ευρέως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, κυρίως μέσω του TikTok. Δεκάδες αφίσες, οι οποίες είχαν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη, καλούσαν σε μια «εθνική κινητοποίηση» και ανέφεραν σημεία συγκέντρωσης σε μεγάλες γαλλικές πόλεις.
Ωστόσο, δεν εντοπίστηκε κάποια επίσημη οργάνωση ή σελίδα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που να συνδέεται άμεσα με το κίνημα των «Κίτρινων Γιλέκων» και να έχει αναλάβει την ευθύνη για το κάλεσμα.
Σύμφωνα με τη Le Monde, ένας λογαριασμός στο TikTok με την ονομασία «Εκπρόσωπος των Κίτρινων Γιλέκων» συγκέντρωσε περίπου 24.000 likes σε σχετική ανάρτηση. Το προφίλ δημιουργήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου και δημοσιεύει αποκλειστικά εικόνες που έχουν παραχθεί με τεχνητή νοημοσύνη.
Η γαλλική εφημερίδα εντόπισε περίπου δώδεκα ακόμη λογαριασμούς που χρησιμοποιούσαν ονομασίες και εικόνες σχετικές με τα «Κίτρινα Γιλέκα» και προωθούσαν συστηματικά τις κινητοποιήσεις. Οι λογαριασμοί αυτοί δημιουργήθηκαν ή άλλαξαν όνομα επίσης στις 9 Σεπτεμβρίου, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για το ενδεχόμενο συντονισμένης ή αυτοματοποιημένης δραστηριότητας.
TikTok: Από την ενημέρωση στην πολιτική κινητοποίηση
Σε κάθε περίπτωση αυτό που είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι ο δυναμικός ρόλος που παίζουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μέσω των οποίων όχι μόνο διαδίδεται περιεχόμενο, αλλά και παρακινείται κόσμος να συμμετέχει μαζικά σε διαδηλώσεις.
Αυτό αποτυπώνεται και σε σχετική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Réseaux. Αναλύοντας 3.900 βίντεο από 84 λογαριασμούς και σχεδόν 799.000 σχόλια στο TikTok, η έρευνα εξετάζει πώς η πλατφόρμα συμβάλλει στην ανάδειξη πολιτικών θεμάτων και στην ανταλλαγή απόψεων.
Η έρευνα επισημαίνει αφενός τη δυναμική που έχουν τα social media και οι δημιουργοί περιεχομένου στη διαμόρφωση συζητήσεων και στην ενημέρωση του κόσμου, επισημαίνοντας ωστόσο ότι πολλές φορές αυτές οι συζητήσεις συχνά χαρακτηρίζονται από πόλωση, επιθετικότητα και ρητορική μίσους. Κάτι που βλέπουμε συνεχώς ειδικά το τελευταίο διάστημα με το τεράστιο μαθητικό κίνημα που έχει ξεσπάσει στη Γαλλία, αλλά και σε άλλες Ευρωπαϊκές πόλεις.
Τα βίντεο στο TikTik δεν λειτουργούν μόνο ως πηγές ενημέρωσης, αλλά και ως αφορμές για την έκφραση ευρύτερων κοινωνικών και πολιτικών απόψεων, συχνά χωρίς τεκμηριωμένη επιχειρηματολογία. Παράλληλα, η έρευνα διαπιστώνει ότι οι πολιτικοί δημιουργοί περιεχομένου που δραστηριοποιούνται αποκλειστικά στο ψηφιακό περιβάλλον προκαλούν συχνότερα συζητήσεις από τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης. Ωστόσο, η συμμετοχή των χρηστών παραμένει συχνά περιστασιακή, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για το κατά πόσο το TikTok μπορεί να αποτελέσει έναν ουσιαστικό και εποικοδομητικό χώρο πολιτικού διαλόγου.
Με πληροφορίες από: lemonde.fr, shs.cairn.info/journal
