Η αποστολή Artemis II της NASA ξεπέρασε κάθε προσδοκία από την εκτόξευσή της την 1η Απριλίου, με πύραυλο, διαστημόπλοιο και πλήρωμα να αποδίδουν καλύτερα από το αναμενόμενο, αναζωπυρώνοντας την ελπίδα για την επιστροφή του ανθρώπου στη Σελήνη, σύμφωνα με το BBC.
Την ίδια ώρα, το μεγάλο ερώτημα παραμένει – είναι μια προσελήνωση έως το 2028, όπως θέλουν η NASA και ο Πρόεδρος Τραμπ, πράγματι εφικτή;
Τι μας έχει διδάξει μέχρι στιγμής το Artemis II
Λίγες ημέρες αφότου το Space Launch System (SLS) της NASA έφτασε στην εξέδρα εκτόξευσης στο Kennedy Space Centre, στη Φλόριντα των ΗΠΑ, το σημαντικότερο κομμάτι της αποστολής για το Artemis II είχε ήδη γίνει σαφές.
Μετά από δύο αναβολές εκτόξευσης τον Φεβρουάριο και ξανά τον Μάρτιο λόγω διαφορετικών τεχνικών προβλημάτων, ο διοικητής της NASA, Τζάρεντ Άιζακμαν, δήλωσε ότι «η εκτόξευση ενός πυραύλου τόσο σημαντικού και τόσο πολύπλοκου όσο το SLS κάθε τρία χρόνια δεν αποτελεί συνταγή επιτυχίας».
Η προηγούμενη μη επανδρωμένη αποστολή Artemis I είχε εκτοξευθεί τον Νοέμβριο του 2022.
Το SLS παρήγαγε ώση 8,8 εκατομμυρίων λιβρών κατά την απογείωση και, με κάθε μέτρο που ενδιαφέρει τους μηχανικούς, λειτούργησε σύμφωνα με το σχέδιο. Κάθε φάση της ανόδου ήταν, στη λιτή γλώσσα του κέντρου ελέγχου αποστολής, «ονομαστική»: μέγιστη δυναμική πίεση, διακοπή λειτουργίας κύριων κινητήρων και διαχωρισμός των προωθητικών πυραύλων.
Δύο από τις τρεις προγραμματισμένες διορθώσεις πορείας προς τη Σελήνη ακυρώθηκαν, καθώς η τροχιά ήταν ήδη τόσο ακριβής που δεν χρειάζονταν.
Μία ημέρα μετά την εκτόξευση, η κάψουλα Orion πραγματοποίησε με απόλυτη επιτυχία την κρίσιμη καύση του κύριου κινητήρα της, θέτοντας το σκάφος σε πορεία προς τη Σελήνη χωρίς να απαιτούνται επιπλέον σημαντικοί ελιγμοί.
Ο κύριος σκοπός της αποστολής είναι να τοποθετηθούν άνθρωποι μέσα στο Orion και να αξιολογηθεί όχι μόνο το διαστημόπλοιο, αλλά και η αλληλεπίδραση πληρώματος και μηχανής. Τα αποτελέσματα ήταν αυτά που αναμένονταν και όσα δεν θα μπορούσαν να διαπιστωθούν σε προσομοιωτή.
Υπήρξαν μικρά προβλήματα, όπως η τουαλέτα και μια δυσλειτουργία στη συσκευή νερού, αλλά επιλύθηκαν άμεσα. Όπως σημειώνουν επιστήμονες, η αποστολή αφορά τους ανθρώπους που πατούν κουμπιά, εκπνέουν διοξείδιο του άνθρακα και χρειάζονται κλιματισμό, δηλαδή το πώς λειτουργεί το σύστημα με πραγματικούς ανθρώπους πάνω στο σκάφος.
Οι μηχανικοί που παρακολουθούν το σύστημα απομάκρυνσης διοξειδίου του άνθρακα του Orion μέσα από συνεχόμενες δοκιμές άσκησης, ή που εξετάζουν πώς συμπεριφέρεται το σκάφος με σκόπιμα απενεργοποιημένους προωθητήρες, συγκεντρώνουν στοιχεία για το αν το όχημα είναι αρκετά ασφαλές ώστε να μεταφέρει ανθρώπους μέχρι την επιφάνεια της Σελήνης.
Η επιστήμη δεν ήταν ο κύριος στόχος του διαστημικού ταξιδιού του Artemis II
Η NASA έχει αναδείξει τα επιστημονικά οφέλη της αποστολής. Το πλήρωμα έκανε εκτενείς παρατηρήσεις κατά τη διάρκεια της διέλευσης – καταγράφηκαν σε πραγματικό χρόνο περίπου 35 γεωλογικά χαρακτηριστικά, διαφορές χρωμάτων που θα μπορούσαν να αποκαλύψουν τη σύνθεση ορυκτών, καθώς και μια ηλιακή έκλειψη από το διάστημα, την οποία ο πιλότος Βίκτορ Γκλόβερ περιέγραψε ως «απλά απίστευτη». Μία εικόνα ξεχώρισε: η λεκάνη Orientale, ένας κρατήρας 600 μιλίων στην αθέατη πλευρά της Σελήνης, που για πρώτη φορά είδαν ανθρώπινα μάτια.
Κι όμως, η επιστήμη δεν είναι ο κύριος στόχος. Η Ινδία προσγείωσε το Chandrayaan-3 κοντά στον νότιο πόλο το 2023. Η Κίνα ανακάλεσε δείγματα με το Chang’e-6 από την αθέατη πλευρά το 2024. Τα ρομποτικά σκάφη έχουν χαρτογραφήσει αυτή την περιοχή με εκπληκτική λεπτομέρεια.
Το Orion κατευθύνεται προς την επιστροφή του, με προγραμματισμένη προσθαλάσσωση στον Ειρηνικό Ωκεανό κοντά στο Σαν Ντιέγκο στις 11 Απριλίου.
Αυτό που απομένει είναι η επανείσοδος στην ατμόσφαιρα της Γης — η στιγμή που προκάλεσε τόση ανησυχία μετά το Artemis I, όταν απροσδόκητη ζημιά στην θερμική ασπίδα οδήγησε σε έρευνα που καθυστέρησε αυτή την αποστολή πάνω από ένα χρόνο. Η κάψουλα Orion θα εισέλθει στην ατμόσφαιρα με περίπου 25.000 μίλια την ώρα (40.000 χλμ/ώρα).
Αυτή είναι η δοκιμή που κανένας προσομοιωτής δεν μπορεί να αναπαράγει, και το αποτέλεσμα της θα καθορίσει τη διαχρονική αξία αυτής της αποστολής περισσότερο από οποιαδήποτε εικόνα της αθέατης πλευράς της Σελήνης.
Το «τεστ» που θα κρίνει τη συνέχεια
Αν η επανείσοδος εξελιχθεί καλά, το συμπέρασμα από το Artemis II θα είναι πραγματικά ενθαρρυντικό. Ο πύραυλος λειτούργησε. Το διαστημόπλοιο λειτούργησε. Το πλήρωμα χειρίστηκε τα συστήματα με ικανότητα και χάρη. Και η NASA, επιτέλους, έχει συγκροτήσει ένα αξιόπιστο σχέδιο για να αξιοποιήσει αυτή τη στιγμή.
Η προσελήνωση έως το 2028 παραμένει φιλόδοξη με τους επιστήμονες να συγκλίνουν στο ότι μάλλον απέχουμε τρία με τέσσερα χρόνια από κάτι τέτοιο. Η επιτυχημένη πορεία του Artemis II ωστόσο δείχνει ότι το Orion λειτουργεί και ότι ανοίγει ο δρόμος για – παραπάνω από μία – μελλοντικές προσεληνώσεις.
(Με πληροφορίες από BBC)
