Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε οριστικά σήμερα, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου, το νέο πρόγραμμα ταχείας αμυντικής καινοτομίας AGILE, ύψους 115 εκατ. ευρώ, το οποίο θα παρέχει στοχευμένη χρηματοδότηση σε μικρομεσαίες και νεοφυείς επιχειρήσεις για την ανάπτυξη νέων αμυντικών τεχνολογιών. Βασική επιδίωξη είναι να μειωθεί δραστικά ο χρόνος από την ανάπτυξη ενός πρωτοτύπου μέχρι την επιχειρησιακή αξιοποίησή του από τις ένοπλες δυνάμεις, με τις επιχορηγήσεις να εγκρίνονται μέσα σε μόλις τέσσερις μήνες.
Η σημερινή απόφαση αποτελεί το τελευταίο στάδιο της νομοθετικής διαδικασίας, μετά την προσωρινή συμφωνία Συμβουλίου και Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 15 Ιουλίου 2026 και την έγκριση του προγράμματος από την Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου στις 6 Οκτωβρίου, με 536 ψήφους υπέρ, 101 κατά και 16 αποχές.
Το AGILE σχεδιάστηκε ως ένα ευέλικτο χρηματοδοτικό εργαλείο που συμπληρώνει τα υφιστάμενα ευρωπαϊκά προγράμματα για την αμυντική βιομηχανία. Απευθύνεται σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των νεοφυών (start-ups) και των ταχέως αναπτυσσόμενων επιχειρήσεων (scale-ups), οι οποίες αναπτύσσουν αναδυόμενα και καινοτόμα αμυντικά προϊόντα με δυνατότητα να αλλάξουν τα δεδομένα στο πεδίο των επιχειρήσεων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάπτυξη και τη δοκιμή νέων προϊόντων και τεχνολογιών, καθώς και στην προσαρμογή τεχνολογιών πολιτικής χρήσης για στρατιωτικές εφαρμογές. Στόχος είναι να γεφυρωθεί το χάσμα ανάμεσα στην τεχνολογική ανάπτυξη και την πραγματική αξιοποίηση των νέων συστημάτων, ώστε οι καινοτόμες λύσεις να φτάνουν ταχύτερα στις ένοπλες δυνάμεις.
Τα έξι βασικά στοιχεία του προγράμματος
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Συμβουλίου, το AGILE προβλέπει:
- Έμφαση στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στην ανατρεπτική καινοτομία: Στήριξη μικρομεσαίων, νεοφυών και ταχέως αναπτυσσόμενων επιχειρήσεων που εργάζονται πάνω σε αναδυόμενα και ανατρεπτικά αμυντικά προϊόντα.
- Ταχείες επιχορηγήσεις: Χρόνος χορήγησης επιχορηγήσεων μόλις τεσσάρων μηνών, με τα σχετικά προϊόντα και τις τεχνολογίες να αναμένεται να φτάνουν στις ένοπλες δυνάμεις μέσα σε ένα έως τρία χρόνια.
- Προκλήσεις με συγκεκριμένους επιχειρησιακούς στόχους: Τα κράτη-μέλη συμμετέχουν στον καθορισμό των προκλήσεων που πρέπει να αντιμετωπιστούν, ώστε τα προϊόντα που αναπτύσσονται να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των αμυντικών τους δυνατοτήτων.
- Πρόσβαση σε υποδομές δοκιμών: Ταχεία πρόσβαση σε εγκαταστάσεις δοκιμών και πειραματισμού, αντιμετωπίζοντας ένα βασικό εμπόδιο για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην προσπάθειά τους να διαθέσουν τα προϊόντα τους στην αγορά.
- Σύνδεση με μεγάλες αμυντικές βιομηχανίες: Ειδικές διαδικασίες διασύνδεσης μικρομεσαίων επιχειρήσεων με μεγάλες αμυντικές εταιρείες, με στόχο την ευρύτερη αξιοποίηση των προϊόντων που υποστηρίζονται από το AGILE.
- Απλουστευμένες διαδικασίες προμηθειών: Απλούστευση των διαδικασιών προμήθειας προϊόντων που έχουν χρηματοδοτηθεί μέσω του προγράμματος.
Η συμμετοχή τρίτων χωρών
Στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετάσχουν επιχειρήσεις από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, ενώ προβλέπεται δυνατότητα σύνδεσης της Ουκρανίας, της Νορβηγίας, της Ισλανδίας και του Λιχτενστάιν, υπό την προϋπόθεση σύναψης των σχετικών συμφωνιών. Αντίθετα, η Τουρκία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ελβετία δεν περιλαμβάνονται στις χώρες για τις οποίες προβλέπεται αντίστοιχη δυνατότητα. Οι δικαιούχοι δεν πρέπει, κατά κανόνα, να ελέγχονται από μη συνδεδεμένες τρίτες χώρες.
«Η Ουκρανία μάς έδειξε τη σημασία της καινοτομίας»
«Η Ουκρανία μάς έδειξε ότι η καινοτομία και η τεχνολογία αιχμής μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικές για την αμυντική ετοιμότητα και την ανθεκτικότητα», δήλωσε η υπουργός Άμυνας της Ιρλανδίας, Έλεν ΜακΈντι.
Όπως υπογράμμισε, «το AGILE προσφέρει στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις ένα ακόμη σημαντικό εργαλείο για να κάνουν αυτό που γνωρίζουν καλύτερα: να καινοτομούν, αλλά ταχύτερα και σε μεγαλύτερη κλίμακα, μετατρέποντας την τεχνολογική υπεροχή σε επιχειρησιακή ικανότητα».
Πότε ξεκινά το πρόγραμμα
Μετά τη σημερινή οριστική έγκριση, ο κανονισμός θα υπογραφεί από τους προέδρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.
Θα τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή του, ενώ η πρώτη πρόσκληση υποβολής προτάσεων αναμένεται στις αρχές του 2027.
